> ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร · องค์กรสมมติ: บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด · ไม่ใช่ข้อความของมาตรฐาน ISO/IEC 27001

# ระเบียบวิธีประเมินและจัดการความเสี่ยง

| รหัสเอกสาร | ฉบับ | อนุมัติโดย | วันที่ |
|---|---|---|---|
| ISMS-PR-02 | 1.2 | MD | 2026-10-20 |

## 1. วัตถุประสงค์และขอบเขต

เอกสารนี้กำหนดวิธีประเมินและจัดการความเสี่ยงต่อความลับ ความถูกต้องครบถ้วน และความพร้อมใช้ของสารสนเทศในขอบเขต ISMS ของบริษัท (ดูเอกสารขอบเขต ISMS-SC-01)

ใช้แนวคิดจากแนวทางการบริหารความเสี่ยงสากล (ISO/IEC 27005 และ ISO 31000) โดยปรับให้เหมาะกับบริษัทขนาด 80 คน

## 2. บทบาท

| บทบาท | หน้าที่ |
|---|---|
| MD | อนุมัติเอกสารนี้และเกณฑ์ยอมรับ ยอมรับความเสี่ยงคงเหลือระดับวิกฤต และทุกความเสี่ยงที่ระดับก่อนจัดการเป็นวิกฤต |
| ISMS manager | จัด workshop ดูแลทะเบียนความเสี่ยง ติดตามแผนจัดการ รายงานต่อ management review |
| เจ้าของความเสี่ยง | ให้ข้อมูล ตัดสินใจวิธีจัดการ อนุมัติแผน และยอมรับความเสี่ยงคงเหลือตามอำนาจในข้อ 5 |
| หัวหน้าทีม | ร่วม workshop และแจ้งการเปลี่ยนแปลงที่อาจกระทบความเสี่ยง |

## 3. วิธีระบุความเสี่ยง

1. ใช้แบบสถานการณ์ (event-based): เขียนว่า "อะไร เกิดกับอะไร เพราะอะไร และเสียหายอย่างไร"
2. จัด workshop ครึ่งวันต่อทีม (Platform, Engineering, Support, HR/Finance) เริ่มจากรายการสถานการณ์ตั้งต้น แล้วให้ทีมเพิ่มของตัวเอง
3. ใช้ทะเบียนสินทรัพย์ (E07) เป็นเช็กลิสต์ว่าทุกระบบสำคัญมีอย่างน้อยหนึ่งสถานการณ์
4. ทุกความเสี่ยงต้องมีเจ้าของความเสี่ยงหนึ่งคนที่มีอำนาจตัดสินใจ ไม่ใช่ชื่อทีม

## 4. สเกล

**โอกาส (L) คิดจาก control ที่มีอยู่ตอนประเมิน ใช้กรอบเวลาตามนิยามของแต่ละระดับ**

| ระดับ | ชื่อ | นิยาม |
|---|---|---|
| 1 | ยาก | ไม่คาดว่าจะเกิดใน 3 ปี |
| 2 | เป็นไปได้ | อาจเกิดหนึ่งครั้งใน 1–3 ปี หรือเคยเกือบเกิด |
| 3 | น่าจะเกิด | เกิดได้ปีละครั้ง หรือเห็นความพยายามใน log |
| 4 | เกือบแน่นอน | เกิดหลายครั้งต่อปี |

**ผลกระทบ (I) ใช้ระดับสูงสุดที่เข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่ง**

| ระดับ | ชื่อ | ข้อมูล | บริการ PeopleFlow | สัญญาและกฎหมาย |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ต่ำ | ไม่มีข้อมูลลูกค้ารั่ว | หยุดน้อยกว่า 1 ชม. | ไม่มีผลต่อสัญญา |
| 2 | ปานกลาง | ข้อมูลภายในที่ไม่ใช่ข้อมูลส่วนบุคคลรั่ว | หยุด 1–8 ชม. | ลูกค้าไม่เกิน 5 รายร้องเรียน |
| 3 | สูง | ข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าบางรายรั่ว อาจต้องแจ้งลูกค้า (เมื่อเราเป็นผู้ประมวลผล) หรือ สคส. (เมื่อเราเป็นผู้ควบคุม) | หยุดเกิน 8 ชม. หรือกระทบรอบจ่ายเงินเดือน | ลูกค้าธนาคารขอคำชี้แจงเป็นทางการ |
| 4 | ร้ายแรง | ข้อมูลส่วนบุคคลรั่วจำนวนมาก ต้องแจ้งลูกค้าภายใน 72 ชม. (เมื่อเราเป็นผู้ประมวลผล) หรือแจ้งสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (เมื่อเราเป็นผู้ควบคุม) | หยุดเกิน 48 ชม. | เสียลูกค้ารายใหญ่ หรือถูกดำเนินการตามกฎหมาย |

**ระดับความเสี่ยง = L × I**

| ระดับ | คะแนน |
|---|---|
| ต่ำ | 1–3 |
| ปานกลาง | 4–6 |
| สูง | 8–9 |
| วิกฤต | 12–16 |

## 5. เกณฑ์ยอมรับและอำนาจ

เกณฑ์นี้อนุมัติตั้งแต่ฉบับ 1.0 (2026-02-14) ก่อนเริ่มประเมินรอบแรก ใช้สองตารางคนละจังหวะ

**ตาราง ก: ระดับก่อนจัดการ → ต้องทำอะไร**

| ระดับก่อนจัดการ | ต้องทำอะไร | ทบทวน |
|---|---|---|
| ไม่เกิน 4 | ไม่ต้องทำเพิ่ม ถ้าไม่คุ้ม | ปีละครั้ง |
| 6–9 | ต้องมีแผนจัดการพร้อมกำหนดเสร็จ | ทุก 6 เดือน |
| 12–16 | ต้องเริ่มจัดการภายใน 30 วัน | รายไตรมาส |

**ตาราง ข: ระดับคงเหลือ → ใครยอมรับความเสี่ยงคงเหลือ**

| ระดับคงเหลือ | ผู้ยอมรับขั้นต่ำ |
|---|---|
| ไม่เกิน 4 | เจ้าของความเสี่ยง |
| 6–9 | เจ้าของความเสี่ยงร่วมกับ ISMS manager |
| 12–16 | MD เท่านั้น |

กติกาประกอบ:

- ถ้าระดับ **ก่อนจัดการ** เป็นวิกฤต (12–16) MD ต้องยอมรับความเสี่ยงคงเหลือเสมอ แม้ระดับคงเหลือจะต่ำ เช่น ก่อนจัดการ 12 คงเหลือ 4 ผู้ยอมรับยังเป็น MD
- ผู้มีอำนาจสูงกว่ายอมรับแทนได้ เช่น MD ยอมรับแทนเจ้าของความเสี่ยงและ ISMS manager
- ระดับคงเหลือที่ใช้ลงนามต้องเป็นค่าที่ประเมินใหม่หลัง control ทำงานและมีหลักฐานแล้ว ระหว่างวางแผนใส่เป็นค่าเป้าได้
- ยอมรับชั่วคราวได้ไม่เกิน 3 เดือนเมื่อแผนจัดการยังไม่เสร็จ ผู้ลงนามคือคนที่มีอำนาจยอมรับระดับนั้น

กฎเสริม: ความเสี่ยงที่ผลกระทบระดับ 4 ต้องแจ้ง MD ทราบเสมอ แม้คะแนนรวมจะต่ำ เพราะการคูณทำให้เรื่องที่เกิดยากแต่ร้ายแรงดูเล็กเกินจริง

การยอมรับบันทึกเป็นอีเมล ความเห็นใน ticket หรือบันทึกประชุม ที่มีชื่อผู้ยอมรับและวันที่ วันทบทวนนับจากวันยอมรับตามรอบในตาราง ก

ตั้งแต่ฉบับ 1.2 ทะเบียนความเสี่ยง (ISMS-RG-01) ต้องมีช่องต่อไปนี้ทุกแถว:

| ช่องในทะเบียน | บันทึกอะไร | ใช้ตอบ |
|---|---|---|
| แผนจัดการ | ทำอะไร เสร็จเมื่อไร และบันทึกของแผน | 6.1.3 e |
| อนุมัติแผน | เจ้าของความเสี่ยงและวันที่อนุมัติ | 6.1.3 f |
| คงเหลือ | ค่าที่ประเมินใหม่เมื่อ control ทำงานแล้ว ถ้าแผนยังไม่เสร็จ ให้ใส่ค่าปัจจุบัน และเขียนค่าเป้าไว้ในบันทึกของแผน | 6.1.2 d · 8.3 |
| ยอมรับคงเหลือ | ผู้ยอมรับและวันที่ ถ้าเป็นการยอมรับชั่วคราว ให้ต่อท้ายว่า "ชั่วคราวถึง" และวันหมดอายุ | 6.1.3 f |

## 6. วิธีจัดการ

| ทางเลือก | ความหมาย |
|---|---|
| ลด | เพิ่มหรือปรับ control เพื่อลดโอกาสหรือผลกระทบ |
| ยอมรับ | ไม่ทำอะไรเพิ่มอย่างรู้ตัว ภายใต้เกณฑ์ในข้อ 5 |
| เลิก | หยุดหรือเปลี่ยนกิจกรรมจนความเสี่ยงหายไป |
| แบ่ง | ให้อีกฝ่ายร่วมรับผลบางส่วน เช่น ประกันภัยหรือสัญญา หน้าที่ตามกฎหมายยังอยู่กับบริษัท |

ทางเลือกเหล่านี้มาจากแนวทาง ISO/IEC 27005 ความเสี่ยงหนึ่งข้อใช้ได้มากกว่าหนึ่งทาง เช่น ลดด้วย control แล้วแบ่งผลทางการเงินด้วยประกัน ในทะเบียนให้ระบุทางหลัก และเขียนทางเสริมไว้ในแผน

control ที่เลือกต้องเทียบกับ Annex A เพื่อเช็กว่าไม่ลืมสิ่งที่จำเป็น แล้วบันทึกใน SoA (ISMS-SOA-01)

## 7. เมื่อไรต้องประเมิน

- ปีละครั้งก่อน management review
- เมื่อมีระบบใหม่ ย้าย region หรือเปลี่ยนเครื่องมือหลัก
- เมื่อเพิ่มผู้ให้บริการที่เข้าถึงข้อมูลลูกค้า
- เมื่อเริ่มประมวลผลข้อมูลประเภทใหม่
- หลังเหตุการณ์ร้ายแรง ทั้งของบริษัทและของผู้ให้บริการ
- เมื่อกฎหมาย ประกาศ หรือสัญญาลูกค้าเปลี่ยน

คำขอเปลี่ยนแปลงทุกฉบับต้องตอบว่า "กระทบความเสี่ยงข้อใด" และแนบรหัสความเสี่ยงถ้ามี

## 8. ผลไปต่อที่ไหน

ทะเบียนความเสี่ยง (ISMS-RG-01) → แผนจัดการ (ticket ที่อ้างรหัสความเสี่ยง) → SoA (ISMS-SOA-01) → วัตถุประสงค์ ISMS → management review

ทะเบียนเก็บฉบับของแต่ละรอบไว้ พร้อมวันที่และเหตุผลที่ประเมิน

## 9. ประวัติการแก้ไข

| ฉบับ | วันที่ | สิ่งที่เปลี่ยน | อนุมัติ |
|---|---|---|---|
| 1.0 | 2026-02-14 | ฉบับแรก | MD |
| 1.1 | 2026-03-20 | เพิ่มกฎเสริมผลกระทบระดับ 4 และตัวกระตุ้นจากคำขอเปลี่ยนแปลง อนุมัติใน management review ครั้งที่ 1 | MD |
| 1.2 | 2026-10-20 | หลัง Stage 1 กำหนดช่องที่ทะเบียนต้องมีทุกแถว ได้แก่ อนุมัติแผน คงเหลือปัจจุบันกับค่าเป้า และยอมรับคงเหลือพร้อมวันที่และวันหมดอายุของการยอมรับชั่วคราว ใช้ครั้งแรกกับ ISMS-RG-01 ฉบับ 1.3 | MD |
