กระจกที่ไม่โกหก ถือโดยคนที่ไม่ได้ทำงานนั้น
วางโปรแกรมตรวจตามความเสี่ยง เลือกผู้ตรวจที่เป็นกลางในบริษัท 80 คน สุ่มหลักฐานให้คนอื่นทำซ้ำได้ และเขียน finding ที่แก้ได้จริง ตามข้อ 9.2
- 9.2.1
- 9.2.2
- 10.2
IT Select Lab · ทำ ISO 27001 ให้เป็นระบบที่ใช้จริง ไม่ใช่แค่ใบรับรอง
สรุปใน 3 ข้อ
audit programme (โปรแกรมการตรวจ) ตอบว่าตรวจอะไร บ่อยแค่ไหน ใครตรวจ และรายงานถึงใคร · ให้น้ำหนักกับกระบวนการสำคัญและผลตรวจครั้งก่อน
ผู้ตรวจต้อง เป็นกลาง คือไม่ตรวจงานตัวเอง · องค์กรสมมติใช้ QA lead ที่ผ่านการอบรม คู่กับผู้ตรวจภายนอกสำหรับข้อ 4–10 และงานของทีม Security
finding (ข้อตรวจพบ) ที่ดีมีสามส่วน: ข้อกำหนด หลักฐาน และข้อความที่ชี้ประเด็นของระบบ · ไม่ตำหนิคน · ห้ามสร้างหรือย้อนวันที่หลักฐานเด็ดขาด
เดินตามวงจร
ผู้ตรวจตามรอยวิศวกรหนึ่งคน ตั้งแต่เข้าจนออก
1 สถานการณ์
การตรวจภายในครั้งที่ 1 วันที่ 2 (2026-09-02) ผู้ตรวจเลือกวิศวกรที่ลาออกเมื่อ ก.ค. แล้วไล่ดูตั้งแต่สัญญาจ้าง การอบรม การให้สิทธิ์ จนถึงวันปิดบัญชี
2 ความเสี่ยง
R02 พนักงานลาออกแล้วยังมีสิทธิ์เข้าระบบ
ระดับ 9 สูง → คงเหลือ 3
9.2.1 b9.2.2 bA.5.18
3 control และหลักฐาน
- A.5.18 ให้ ทบทวน และถอนสิทธิ์
- A.6.5 หน้าที่ยังอยู่แม้ลาออกแล้ว
- A.5.11 เก็บของคืนเมื่อออก ย้ายบทบาท หรือจบสัญญา
- A.5.16 จัดการบัญชีผู้ใช้ตลอดอายุ
- E13 ticket สร้างและปิดบัญชีที่เชื่อมกับระบบ HR
- E09 checklist พนักงานพ้นสภาพ (คืนเครื่อง ปิดบัญชี เตือนเรื่องความลับ)
- E20 ผลทบทวนสิทธิ์รายไตรมาสที่หัวหน้าทีมลงนาม
4 auditor ตรวจ
NC minor
สุ่มผู้ลาออก 5 จาก 7 คน 4 คนถูกปิดครบทุกระบบในวันสุดท้าย อีก 1 คน (ลาออก 2026-07-10) ยังมีบัญชี Git hosting ที่ไม่ได้ผูก SSO ในวันตรวจ 2026-09-02 · audit log ไม่พบการใช้งานหลังลาออก
การตามรอยเจอระบบที่ไม่ได้ผูกกับ SSO ซึ่ง checklist แยกตาม control มักพลาด · ผลคือ F1 ระดับ minor (ข้อบกพร่องเฉพาะจุด ดูหัวข้อจัดระดับ finding) เพราะพบกรณีเดียวและกระบวนการหลักทำงาน
- สถานการณ์: ผู้ตรวจไม่ถามว่า "ปิดบัญชีภายใน 1 วันใช่ไหม" แต่ถามว่า "เมื่อมีคนลาออก ขั้นตอนเริ่มจากอะไร" แล้วขอให้เปิดระบบจริง
- ความเสี่ยง: ความเสี่ยง R02 (คนลาออกแล้วยังเข้าระบบได้) อยู่ระดับ 9 สูง · ข้อ 9.2.1 ให้ตรวจว่าสิ่งที่เขียนไว้ถูกทำจริงและดูแลต่อเนื่อง ไม่ใช่แค่มีขั้นตอน
- control และหลักฐาน: ticket ปิดบัญชี checklist พ้นสภาพ และผลทบทวนสิทธิ์รายไตรมาสมีวันที่ครบ · ผู้ตรวจเทียบกับรายชื่อจาก HR ซึ่งเป็นแหล่งอิสระ
- auditor ตรวจ: การตามรอยเจอระบบที่ไม่ได้ผูกกับ SSO ซึ่ง checklist แยกตาม control มักพลาด · ผลคือ F1 ระดับ minor (ข้อบกพร่องเฉพาะจุด ดูหัวข้อจัดระดับ finding) เพราะพบกรณีเดียวและกระบวนการหลักทำงาน
ผลการตรวจภายในครั้งที่ 1 ขององค์กรสมมติ
- F1 minor · A.5.18 · A.6.5สุ่มคนลาออก 5 คน 1 คนยังมีบัญชี Git hosting ที่ไม่ได้ผูก SSO
- F2 minor · 7.5.3ขั้นตอนแจ้งเหตุฉบับ 1.0 ที่เลิกใช้แล้วยังเปิดอ่านได้บน intranet
- F3 minor · 8.1ผู้ให้บริการอีเมลการตลาดรายใหม่เริ่มใช้งานโดยไม่ผ่านการประเมิน (R12)
- OBS-1 ถึง OBS-4 observation 4 ข้อเช่น OBS-1 ยังไม่กำหนดเวลาอนุมัติย้อนหลังของ emergency change · OBS-2 สูตรตัวชี้วัด M1 นับเฉพาะบัญชีใน SSO
การตรวจภายในตอบสองคำถาม
- ตรงกับที่เราเขียนเองไหมนโยบาย ขั้นตอน SoA และแผนจัดการความเสี่ยงของบริษัท
- ตรงกับมาตรฐานไหมข้อ 4–10 ของ ISO/IEC 27001 และ control ที่เลือกใช้
- ทำจริงและดูแลต่อเนื่องไหมไม่ใช่ทำเฉพาะช่วงก่อนผู้ตรวจภายนอกมา
หลักการเรื่องตัวผู้ตรวจ
- Integrity ความซื่อตรงทำงานอย่างซื่อสัตย์ ไม่ยอมให้แรงกดดันเปลี่ยนผล
- Fair presentation นำเสนอตามจริงรายงานสิ่งที่พบทั้งดีและไม่ดี ไม่ซ่อน ไม่เติม
- Due professional care ระมัดระวังแบบมืออาชีพใช้วิจารณญาณให้สมกับความสำคัญของงาน
- Confidentiality รักษาความลับข้อมูลที่เห็นระหว่างตรวจใช้เพื่อการตรวจเท่านั้น
หลักการเรื่องวิธีตรวจ
- Independence ความเป็นอิสระไม่ตรวจงานตัวเอง ไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อน
- Evidence-based ยึดหลักฐานข้อสรุปต้องตรวจสอบซ้ำได้จากหลักฐาน
- Risk-based คำนึงถึงความเสี่ยงทุ่มเวลาไปที่จุดที่สำคัญต่อผลลัพธ์ของระบบ
programme กับ plan ต่างกันอย่างไร
- Audit programmeทั้งปีหรือทั้งรอบ 3 ปี ตอบว่าตรวจอะไร เมื่อไร บ่อยแค่ไหน ใครดูแล เจ้าของคือผู้จัดการโปรแกรม ทบทวนทุกปีหรือเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงใหญ่
- Audit planการตรวจหนึ่งครั้ง ตอบว่าวันนี้ตรวจใคร กี่โมง ด้วยเกณฑ์อะไร สุ่มอะไร เจ้าของคือหัวหน้าผู้ตรวจ ทำก่อนตรวจทุกครั้ง
audit programme ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ร่างแรกที่มักทำ (1/8)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
แผนตรวจติดตามภายในประจำปี
- รหัส
- ISMS-IA-01
- ฉบับ
- 0.1
- อนุมัติ
- ยังไม่มีผู้อนุมัติ
- วันที่
- —
1. ตาราง
| ขอบเขต | เดือน | ผู้ตรวจ |
|---|---|---|
| ข้อ 4–10 | ต.ค. | ISMS manager |
| Annex A ทั้ง 93 ข้อ | ต.ค. | ISMS manager |
หน้า 1 จาก 1 หน้า
- 9.2.2 b ISMS manager ตรวจงานที่ตัวเองเขียน จึงขาดความเป็นกลาง
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownaudit programme ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ร่างแรกที่มักทำ (2/8)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
แผนตรวจติดตามภายในประจำปี
- รหัส
- ISMS-IA-01
- ฉบับ
- 0.1
- อนุมัติ
- ยังไม่มีผู้อนุมัติ
- วันที่
- —
2. ความถี่
ทุกข้อตรวจปีละครั้งเท่ากัน
3. วิธีตรวจ
ใช้ checklist ถามว่า "มีหรือไม่"
หน้า 1 จาก 1 หน้า
- 9.2.2 ไม่คิดถึงความสำคัญของกระบวนการและผลตรวจครั้งก่อน
- 9.2.1 b ได้แต่คำตอบใช่หรือไม่ใช่ ไม่ได้หลักฐานว่าทำจริง
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownaudit programme ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ร่างแรกที่มักทำ (3/8)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
แผนตรวจติดตามภายในประจำปี
- รหัส
- ISMS-IA-01
- ฉบับ
- 0.1
- อนุมัติ
- ยังไม่มีผู้อนุมัติ
- วันที่
- —
4. การรายงาน
แจ้งผลด้วยวาจาในที่ประชุม
หน้า 1 จาก 1 หน้า
- 9.2.2 c ไม่มีหลักฐานว่าผลไปถึงผู้บริหาร และไม่เข้า management review
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownaudit programme ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (4/8)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
โปรแกรมการตรวจประเมินภายใน
- รหัส
- ISMS-IA-01
- ฉบับ
- 1.1
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-09-25
1. ผู้รับผิดชอบ
- ผู้จัดการโปรแกรม: ISMS manager ไม่ตรวจพื้นที่ที่ตัวเองเป็นเจ้าของ
- หัวหน้าผู้ตรวจ: QA lead ที่ผ่านการอบรมผู้ตรวจภายใน ตรวจสิทธิ์ backup และ HR
- ผู้ตรวจภายนอก: ข้อ 4–10 งานของทีม Security & Compliance และการเปลี่ยนแปลงระบบ (QA ร่วมทดสอบ release จึงไม่ตรวจเอง)
ฉบับเต็ม 3 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 9.2.2 b แผนที่ผู้ตรวจกับพื้นที่ ไม่มีใครตรวจงานตัวเอง
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownaudit programme ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (5/8)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
โปรแกรมการตรวจประเมินภายใน
- รหัส
- ISMS-IA-01
- ฉบับ
- 1.1
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-09-25
2. ตาราง
| พื้นที่ | ความสำคัญ | ก.ย. 2026 และ ก.ย. 2027 (ครบทุกข้อ) | มี.ค. 2027 (เฉพาะสูง) |
|---|---|---|---|
| ข้อ 4–10 | สูง | ตรวจ | ตรวจ |
| สิทธิ์และตัวตน | สูง | ตรวจ | ตรวจ |
| การเปลี่ยนแปลงระบบ | สูง | ตรวจ | ตรวจ |
ฉบับเต็ม 3 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 9.2.2 ตรวจครบทุกข้อปีละครั้ง และตรวจพื้นที่สำคัญสูงซ้ำทุก 6 เดือน
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownaudit programme ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (6/8)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
โปรแกรมการตรวจประเมินภายใน
- รหัส
- ISMS-IA-01
- ฉบับ
- 1.1
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-09-25
2. ตาราง (ต่อ)
| พื้นที่ | ความสำคัญ | ก.ย. 2026 และ ก.ย. 2027 (ครบทุกข้อ) | มี.ค. 2027 (เฉพาะสูง) |
|---|---|---|---|
| backup และความต่อเนื่อง | สูง | ตรวจ | ตรวจ |
| HR security | กลาง | ตรวจ | — |
| กายภาพ | ต่ำ | ตรวจ | — |
ฉบับเต็ม 3 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownaudit programme ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (7/8)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
โปรแกรมการตรวจประเมินภายใน
- รหัส
- ISMS-IA-01
- ฉบับ
- 1.1
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-09-25
3. เหตุผลของความถี่
พื้นที่สูงกระทบข้อมูลพนักงานของลูกค้าราว 400 บริษัทโดยตรง ถูกระบุในสัญญาลูกค้าธนาคาร หรือมี finding จากรอบก่อน · ฉบับ 1.1 เพิ่ม Git hosting เป็นจุดเน้นจาก F1
ฉบับเต็ม 3 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 9.2.2 ผลตรวจครั้งก่อนถูกนำมาวางแผนจริง
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownaudit programme ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (8/8)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
โปรแกรมการตรวจประเมินภายใน
- รหัส
- ISMS-IA-01
- ฉบับ
- 1.1
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-09-25
4. การรายงาน
- finding เบื้องต้นในประชุมปิด
- รายงานถึง MD, CTO, COO และหัวหน้าพื้นที่ภายใน 10 วันทำงาน
- สรุปเข้า management review ครั้งถัดไป
ฉบับเต็ม 3 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 9.2.2 c ผลไปถึงผู้บริหารที่เกี่ยวข้องและมีหลักฐาน
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownaudit plan หนึ่งวัน
- 09:00ประชุมเปิดยืนยันขอบเขต เกณฑ์ และตาราง
- 09:15ให้และถอนสิทธิ์สุ่มคนเข้าใหม่ 5 คน ลาออก 5 คนจากรายชื่อ HR และตามรอย 1 คน
- 10:45ทบทวนสิทธิ์และบัญชี privilegedผลทบทวน 2 ไตรมาส และสิทธิ์ admin บนคลาวด์
- 13:00change ขึ้น productionสุ่ม 10 pull request รวม emergency change 2 รายการ
- 14:30backup และกู้คืนผลทดสอบ 2 ไตรมาส และขอดูการกู้คืนจริงในสภาพแวดล้อมทดสอบ
- 15:30ผู้ตรวจสรุปกันเอง
- 16:15ประชุมปิดแจ้งผลเบื้องต้นของวันนี้: F1 (minor) และข้อสังเกต OBS-1 OBS-2
ใครตรวจได้ในบริษัท 80 คน
- ผู้ตรวจข้ามฝ่ายที่ผ่านการอบรมเช่น QA lead ตรวจ HR และสิทธิ์ ถูกและเข้าใจธุรกิจ แต่ต้องมีเวลาจริง และอาจเกรงใจหัวหน้า
- เพื่อนร่วมงานตรวจสลับกันคล่องตัว ระวังการตรวจแลกกันแล้วปล่อยผ่านกันเอง ใช้กับพื้นที่ความเสี่ยงต่ำ
- ผู้ตรวจภายนอกแบบจ้างอิสระสูง ใช้กับข้อ 4–10 งานที่ทีม Security เป็นเจ้าของ และพื้นที่ที่ไม่มีคนในที่เป็นกลาง แลกกับค่าใช้จ่าย
- technical expertช่วยอ่านค่าตั้งและ log ได้ แต่ต้องมาจากทีมที่ไม่ได้ดูแลระบบที่ตรวจ และไม่ตัดสิน finding
- ที่ปรึกษาที่วางระบบเท่ากับตรวจงานตัวเอง ไม่แนะนำ ถ้าจำเป็นให้ใช้คนในบริษัทที่ปรึกษาที่ไม่ได้ลงมือ และบันทึกวิธีลดอคติ
- หน่วยรับรองที่จะมารับรองทำไม่ได้ ISO/IEC 17021-1 ห้ามหน่วยรับรองให้บริการที่กระทบความเป็นกลาง ข้อ 5.2.6 ถือว่าการตรวจภายในให้ลูกค้าเป็นภัยต่อความเป็นกลางอย่างมีนัยสำคัญ และหน่วยรับรองต้องไม่รับรองระบบที่ตัวเองตรวจภายในให้อย่างน้อยสองปี
Ask – Show – Verify
- 1Ask ถามแบบเปิด"เมื่อพนักงานลาออก ขั้นตอนเริ่มจากอะไร" ไม่ใช่ "ปิดบัญชีภายใน 1 วันใช่ไหม"
- 2Show ขอดูในระบบจริงticket ในระบบ ticket และ audit log ของ SSO
- 3Verify เทียบกับแหล่งอิสระรายชื่อลาออกจาก HR เทียบกับบัญชีที่ยัง active ใน Git hosting
ตามรอยพนักงาน 1 คน ตั้งแต่เข้าจนออก
- ก่อนเข้าA.6.1 ตรวจสอบประวัติก่อนจ้างตามระดับตำแหน่ง (E28)
- วันแรกA.6.2 · A.6.6 สัญญาจ้างและ NDAลงนามครบ (E29)
- สัปดาห์แรกA.6.3 อบรมให้คนรู้และทำเป็นมีบันทึกและผลทดสอบ (E30)
- ให้สิทธิ์A.5.15 · A.5.18 สิทธิ์ตามบทบาทticket มีผู้อนุมัติ (E13)
- อุปกรณ์A.5.9 · A.8.1 แล็ปท็อปอยู่ในทะเบียนและเข้ารหัสดิสก์ (E07, E31)
- ระหว่างงานA.5.18 ทบทวนสิทธิ์รายไตรมาสอยู่ในผลทบทวน Q2 (E20)
- ลาออกA.5.11 · A.6.5 · A.5.18 คืนเครื่องและปิดบัญชีคืนเครื่องครบ SSO ปิดตรงวัน แต่บัญชี Git hosting ยังอยู่จนถึงวันตรวจ
checklist ที่บันทึกหลักฐานและวิธีสุ่ม (1/5)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
checklist การตรวจภายใน ส่วนสิทธิ์ การเปลี่ยนแปลง และ backup
- รหัส
- ISMS-IA-02
- ฉบับ
- 1.0
- อนุมัติ
- QA lead (หัวหน้าผู้ตรวจ)
- วันที่
- 2026-09-02
ข้อมูลการตรวจ
- เกณฑ์: ข้อ 8.1, SoA 1.2, นโยบายควบคุมการเข้าถึง (E12), ขั้นตอน change และ backup
- ขอบเขต: PeopleFlow, SSO, Git hosting, CI/CD ช่วง 2026-04-01 ถึง 08-31
- ทีม: QA lead ตรวจสิทธิ์และ backup · ผู้ตรวจภายนอกตรวจ change · ไม่มีใครดูแลระบบที่ตัวเองตรวจ
- 9.2.2 a · b เกณฑ์ ขอบเขต และผู้ตรวจที่เป็นกลางเขียนไว้ชัด
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownchecklist ที่บันทึกหลักฐานและวิธีสุ่ม (2/5)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
checklist การตรวจภายใน ส่วนสิทธิ์ การเปลี่ยนแปลง และ backup
- รหัส
- ISMS-IA-02
- ฉบับ
- 1.0
- อนุมัติ
- QA lead (หัวหน้าผู้ตรวจ)
- วันที่
- 2026-09-02
checklist (บางส่วน)
| อ้างอิง | คำถาม | ตัวอย่าง | ผล |
|---|---|---|---|
| A.5.18 | คนลาออก ขั้นตอนเริ่มจากอะไร ปิดทุกระบบเมื่อไร | 5 จาก 7 คน | F1 |
| A.8.2 | ทบทวนสิทธิ์ privileged อย่างไร ถอนอะไรบ้าง | Q2, Q3 | สอดคล้อง |
- 9.2.1 b คำถามเปิด ขอหลักฐานจากระบบจริง ผลชี้ไปที่ finding
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownchecklist ที่บันทึกหลักฐานและวิธีสุ่ม (3/5)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
checklist การตรวจภายใน ส่วนสิทธิ์ การเปลี่ยนแปลง และ backup
- รหัส
- ISMS-IA-02
- ฉบับ
- 1.0
- อนุมัติ
- QA lead (หัวหน้าผู้ตรวจ)
- วันที่
- 2026-09-02
checklist (บางส่วน)
| อ้างอิง | คำถาม | ตัวอย่าง | ผล |
|---|---|---|---|
| A.8.32 | change ได้รับ review ก่อน deploy อย่างไร | 10 จาก 312 | สอดคล้อง |
| A.8.32 | emergency change อนุมัติย้อนหลังภายในกี่วัน | 2 จาก 2 | OBS-1 |
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownchecklist ที่บันทึกหลักฐานและวิธีสุ่ม (4/5)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
checklist การตรวจภายใน ส่วนสิทธิ์ การเปลี่ยนแปลง และ backup
- รหัส
- ISMS-IA-02
- ฉบับ
- 1.0
- อนุมัติ
- QA lead (หัวหน้าผู้ตรวจ)
- วันที่
- 2026-09-02
checklist (บางส่วน) (ต่อ)
| อ้างอิง | คำถาม | ตัวอย่าง | ผล |
|---|---|---|---|
| A.8.13 | ทดสอบกู้คืนเมื่อไร ผ่าน RTO ไหม | Q2, Q3 + สาธิต | สอดคล้อง |
| 9.1 | คำนวณ M1 บน dashboard ซ้ำได้ไหม | M1 ก.ค. | OBS-2 |
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownchecklist ที่บันทึกหลักฐานและวิธีสุ่ม (5/5)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
checklist การตรวจภายใน ส่วนสิทธิ์ การเปลี่ยนแปลง และ backup
- รหัส
- ISMS-IA-02
- ฉบับ
- 1.0
- อนุมัติ
- QA lead (หัวหน้าผู้ตรวจ)
- วันที่
- 2026-09-02
บันทึกการสุ่ม
- ผู้ลาออก 7 สุ่ม 5: ให้มีทุกทีมที่มีคนออก และวิศวกรอย่างน้อย 2 คน
- change ขึ้น production 312 สุ่ม 10: กระจายทุกเดือน 3 ทีม รวม change ที่แตะฐานข้อมูล
- emergency change 2: ตรวจทั้งหมด
- 9.2.2 บอกประชากร จำนวน และวิธีเลือก คนอื่นทำซ้ำได้
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownfinding ที่ดีมีสามส่วน
- 1ข้อกำหนดเจาะจง อาจเป็นข้อมาตรฐาน ขั้นตอนภายใน กฎหมาย หรือสัญญาลูกค้า
- 2หลักฐานละเอียดพอให้ผู้ถูกตรวจหาเจอเอง ชื่อระบบ ID วันที่ และจำนวนที่สุ่ม
- 3ข้อความ NCสั้น อ่านแล้วเข้าใจเอง ชี้ประเด็นของระบบ ไม่เล่าหลักฐานซ้ำ และไม่ตำหนิคน
F1 การถอนสิทธิ์ผู้ลาออก
บันทึกการตรวจ A.5.18 · นโยบายควบคุมการเข้าถึง (E12) ข้อ 5.3
- พื้นที่ตรวจ
- การถอนสิทธิ์ผู้ลาออก การตรวจภายในครั้งที่ 1 วันที่ 2
- สิ่งที่เห็น
- สุ่มผู้ลาออก 5 คนจากรายชื่อ HR (เม.ย.–ส.ค. 2026) · SSO ปิดตรงเวลาทั้ง 5 คน · บัญชี Git hosting ของพนักงานรหัส EMP-0412 (วันทำงานสุดท้าย 2026-07-10) ยังใช้ได้ในวันตรวจ 2026-09-02 · audit log ไม่พบการใช้งานหลังลาออก · Git hosting ใช้บัญชีแยก ไม่ได้ผูกกับ SSO
- ข้อความ finding
- การถอนสิทธิ์ไม่ครอบคลุมระบบที่ไม่ได้เชื่อมกับ SSO ผู้ลาออกจึงยังเข้าถึง source code ได้เกินเวลาที่ขั้นตอนกำหนด
NC minor
เป็น minor เพราะพบกรณีเดียวจาก 5 ตัวอย่าง ไม่พบการใช้งานจริง และกระบวนการหลัก (SSO) ทำงาน · ถ้าพบการเข้าใช้หลังลาออก หรือพบว่าการถอนสิทธิ์ล้มทั้งกระบวนการ อาจเป็น major · การแก้ที่ต้นเหตุ (corrective action): ผูก Git hosting กับ SSO และเพิ่มรายการระบบนอก SSO ใน ticket พ้นสภาพ ระหว่างรอให้กระทบยอดรายชื่อทุกสัปดาห์
major minor observation OFI
- Major NCไม่เป็นไปตามข้อกำหนด และทำให้สงสัยได้จริงว่าระบบจะยังให้ผล เช่น ไม่มีการตรวจภายในเลย หรือ control สำคัญล้มทั้งระบบ
- Minor NCไม่เป็นไปตามข้อกำหนด แต่ไม่ถึงขั้นระบบล้ม เช่น ผิดพลาดหนึ่งกรณีในตัวอย่างที่สุ่ม ขณะที่ส่วนอื่นทำได้
- Observationยังไม่ผิด แต่มีแนวโน้มจะผิดถ้าปล่อยไว้ เช่น กระบวนการพึ่งคนคนเดียว หรือเอกสารกำกวม
- OFIข้อเสนอให้ดีขึ้น ไม่มีความผิด เช่น ทำ automation ลดงานมือ
สถานการณ์ฝึก X1: ไม่ได้ทดสอบกู้คืนสามไตรมาส
บันทึกการตรวจ A.8.13 · 8.3 · มาตรฐาน backup ข้อ 4.2
- พื้นที่ตรวจ
- สถานการณ์ฝึก (ไม่ใช่ผลการตรวจครั้งที่ 1 และไม่อยู่ในเส้นเวลาของบริษัทสมมติ): สมมติว่าหลังย้ายฐานข้อมูล PeopleFlow ไปบริการ managed database
- สิ่งที่เห็น
- ไม่มีรายงานหรือ ticket ทดสอบกู้คืนติดต่อกัน 3 ไตรมาส · วิศวกร on-call ให้ข้อมูลว่าการทดสอบหยุดไปหลังย้ายฐานข้อมูล · SoA ยังเขียนว่า A.8.13 ทำแล้ว และ dashboard ตัวชี้วัดยังแสดงว่า "ผ่าน" เพราะดึงค่าจากระบบเดิม
- ข้อความ finding
- ไม่มีการทดสอบว่าข้อมูลสำรองของ PeopleFlow กู้คืนได้จริงมา 3 ไตรมาสติด ทั้งที่ SoA และตัวชี้วัดบอกว่าทำ
NC major
เป็น major เพราะ control ที่เลือกไว้จัดการ R08 (กู้คืนข้อมูลไม่ได้) ไม่ได้ทำเลยหลายไตรมาส ไม่ใช่พลาดรายครั้ง · MD ยอมรับความเสี่ยงคงเหลือบนฐานว่า control นี้ทำงาน และ SoA กับ dashboard ให้ภาพผิด · จึงสงสัยได้จริงว่า ISMS จะให้ผลด้านความต่อเนื่อง · สาเหตุราก: ขั้นตอนเปลี่ยนแปลงไม่ถามว่ากระทบ control อื่นไหม และแหล่งข้อมูลของตัวชี้วัดไม่มีเจ้าของ
OBS-1 emergency change
บันทึกการตรวจ A.8.32
- พื้นที่ตรวจ
- emergency change ขึ้น production การตรวจภายในครั้งที่ 1
- สิ่งที่เห็น
- emergency change ทั้ง 2 รายการในช่วงหลักฐานได้รับอนุมัติย้อนหลังครบ ภายใน 1 และ 2 วันทำงาน แต่ขั้นตอนบริหารการเปลี่ยนแปลงไม่ได้กำหนดว่าต้องอนุมัติย้อนหลังภายในกี่วัน
- ข้อความ finding
- ยังไม่มีกรอบเวลาอนุมัติย้อนหลังของ emergency change
observation
ยังไม่มีข้อกำหนดใดถูกละเมิด จึงไม่ใช่ NC แต่ถ้า emergency change มากขึ้น การอนุมัติอาจช้าโดยไม่มีใครรู้ ข้อเสนอคือกำหนดกรอบเวลา และเพิ่มตัวชี้วัด % อนุมัติย้อนหลังตรงเวลา
สิ่งที่ห้ามทำ และทางที่ถูก
- ห้ามสร้างบันทึกที่ไม่เคยเกิดบันทึกการตรวจ ผลทบทวนสิทธิ์ หรือผลทดสอบกู้คืนที่ไม่ได้ทำจริง
- ห้ามย้อนวันที่แก้วันที่ในเอกสาร ลายเซ็น หรือ ticket ให้ดูเหมือนทำตรงเวลา
- ห้ามซ่อน findingลบหรือซ่อน finding ก่อนหน่วยรับรองมา
- ทำไมร้ายแรงขัดหลัก integrity และ fair presentation หน่วยรับรองพักใช้ใบรับรองได้เมื่อองค์กรไม่เป็นไปตามข้อกำหนดการรับรอง และลูกค้าธนาคารตัดสินใจจากใบรับรอง จึงเสี่ยงผิดสัญญา
- ทางที่ถูกบันทึกเป็น NC ของตัวเอง แก้ที่ราก แล้วแสดงให้หน่วยรับรองเห็น ระดับยังเป็นการตัดสินของหน่วยรับรอง แต่ผู้ตรวจมักให้น้ำหนักกับองค์กรที่จับปัญหาได้เอง (ข้อสังเกตของเรา) ดู บทบาทผู้ตรวจ
จุดที่ผู้เชี่ยวชาญตีความต่างกัน
- ต้องตรวจครบทุกข้อทุกปีไหมมาตรฐานไม่กำหนด แนวทาง APG เน้นวางแผนตามความเสี่ยง ในทางปฏิบัติมีทั้งแบบครบทุกปีและแบบหมุนให้ครบในรอบ 3 ปี · องค์กรสมมติเลือกตรวจครบทุกข้อปีละครั้ง (ก.ย.) และตรวจพื้นที่สำคัญสูงซ้ำกลางปี (มี.ค.) เพราะบริษัท 80 คนตรวจครบได้ใน 3–4 วัน
- ต้องตรวจครบก่อน Stage 2 ไหมISO/IEC 17021-1 ข้อ 9.3.1.2.2 ให้หน่วยรับรองประเมินใน Stage 1 ว่า internal audit และ management review มีการวางแผนและทำแล้ว ส่วนต้องครบแค่ไหนขึ้นกับหน่วยรับรอง · เราไม่พบเอกสาร IAF ที่บังคับ 100% และยังไม่ได้อ่าน ISO/IEC 27006-1:2024 ฉบับเต็ม · เราแนะนำให้ตรวจครบหนึ่งรอบก่อน เพราะต้นทุนไม่สูง
- ที่ปรึกษาที่วางระบบตรวจได้ไหมมาตรฐานไม่ห้ามตรง ๆ ต้องการแค่ความเป็นกลาง บางหน่วยรับรองยอมรับถ้าเป็นคนละคนกับผู้ลงมือ บางหน่วยมองว่าตรวจงานตัวเอง เราแนะนำให้เลี่ยง
- observation กับ OFIหน่วยรับรองใช้ต่างกัน EA ยอมรับทั้งสองคำถ้าแยกชัด แต่ APG ไม่สนับสนุนการใช้ระดับที่อ่อนแทน NC
- ฉบับใหม่ของแนวทางการตรวจISO 19011:2026 ออกแล้ว และร่าง DIS ของ ISO/IEC 27007 ฉบับใหม่ปิดโหวตแล้ว หน้าตัวอย่างยืนยันว่าหลักการ 7 ข้อยังอยู่ รายละเอียดอื่นบทนี้สรุปจากแนวทางที่อธิบายฉบับเดิม ตรวจฉบับใหม่ก่อนอ้างในขั้นตอนของคุณ
auditor ถาม คุณตอบอะไร
ขอดู audit programme และอธิบายว่ากำหนดความถี่อย่างไร
ให้ทีมตอบก่อน แล้วเปิดเฉลย
หลักฐานที่ยอมรับ
- โปรแกรมที่มีเหตุผลตามความสำคัญของกระบวนการและผลครั้งก่อน มีประวัติการปรับปรุง
ไม่พอ
- ตารางที่ทุกข้อตรวจปีละครั้งเท่ากันโดยไม่มีเหตุผล
- โปรแกรมที่สร้างขึ้นสัปดาห์ก่อน Stage 1
auditor ถาม คุณตอบอะไร
ใครตรวจส่วนไหน เป็นกลางอย่างไร
ให้ทีมตอบก่อน แล้วเปิดเฉลย
หลักฐานที่ยอมรับ
- แผนที่ผู้ตรวจกับพื้นที่ ที่ไม่มีใครตรวจงานตัวเอง
ไม่พอ
- "ทีม Security ตรวจทั้งหมด"
auditor ถาม คุณตอบอะไร
ผู้ตรวจมีความสามารถอย่างไร
ให้ทีมตอบก่อน แล้วเปิดเฉลย
หลักฐานที่ยอมรับ
- ใบอบรมผู้ตรวจภายใน ประสบการณ์ และผลประเมินผู้ตรวจหลังตรวจ
ไม่พอ
- ไม่มีหลักฐาน
- ใบเข้าร่วม webinar 1 ชั่วโมง
auditor ถาม คุณตอบอะไร
ขอดู audit plan และรายงานของการตรวจครั้งล่าสุด
ให้ทีมตอบก่อน แล้วเปิดเฉลย
หลักฐานที่ยอมรับ
- plan ที่มีเกณฑ์และขอบเขต รายงานที่มี ID วันที่ และขนาดตัวอย่าง
ไม่พอ
- checklist ติ๊ก Yes ทั้งหมดโดยไม่มีหลักฐาน
auditor ถาม คุณตอบอะไร
NC ครั้งก่อนปิดอย่างไร
ให้ทีมตอบก่อน แล้วเปิดเฉลย
หลักฐานที่ยอมรับ
- root cause, corrective action และหลักฐานตรวจประสิทธิผล
ไม่พอ
- ปิดด้วย "แจ้งพนักงานแล้ว"
พอดี vs ทำเกิน
ผู้ตรวจ
พอดี: ผู้ตรวจข้ามฝ่ายที่ผ่านการอบรม และผู้ตรวจภายนอกสำหรับข้อ 4–10
ทำเกิน: จ้างทีมภายนอกตรวจทุกพื้นที่ทุกไตรมาส
ความถี่
พอดี: ตรวจครบทุกข้อปีละครั้ง และพื้นที่สำคัญสูงซ้ำทุก 6 เดือน
ทำเกิน: ตรวจทุกข้อทุกไตรมาสโดยไม่ดูความเสี่ยง
ระยะเวลา
พอดี: 3–4 วันทำงานต่อรอบ รวมเขียนรายงาน
ทำเกิน: สองสัปดาห์ต่อรอบ สัมภาษณ์ทุกคนในบริษัท
checklist
พอดี: คำถามเปิดผูกกับความเสี่ยง มีช่องหลักฐานและวิธีสุ่ม
ทำเกิน: checklist หลายร้อยข้อคัดลอกหัวข้อมาตรฐาน
ขนาดตัวอย่าง
พอดี: 3–5 รายการต่อ control ที่เกิดไม่บ่อย 5–10 รายการขึ้นไปสำหรับประชากรใหญ่
ทำเกิน: ตรวจ change ทุกรายการหลายร้อยรายการ
รายงาน
พอดี: finding พร้อมหลักฐานเจาะจง 3–5 หน้า
ทำเกิน: รายงาน 60 หน้าที่เล่าทุกคำตอบ
"พอดี" คือคำแนะนำของเราสำหรับองค์กร 30–300 คน ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน ทำมากกว่านี้ได้ถ้ามีเหตุผลจากความเสี่ยง
ถ้าคุณเป็นผู้ตรวจ จัดระดับอย่างไร
สถานการณ์ฝึก: ไม่มีการตรวจภายในเลยก่อน Stage 2 (การตรวจรอบหลักของหน่วยรับรอง) มีเพียง audit programme ที่ยังไม่ได้นำไปใช้
NC major
กระบวนการตามข้อ 9.2 ไม่มีอยู่จริง ผู้บริหารจึงไม่มีกระจกดูระบบของตัวเอง ทำให้สงสัยได้จริงว่าระบบจะให้ผล
แก้แบบไม่ถึงราก
จ้างคนมาตรวจทั้งระบบในวันเดียวให้มีรายงานทันวันตรวจติดตาม
corrective action ที่ถึงราก
ผูกการตรวจไว้ในปฏิทินผู้บริหาร มอบผู้จัดการโปรแกรมและผู้ตรวจที่ผ่านการอบรมพร้อมเวลาจริง ทำโปรแกรมตามความเสี่ยง และให้สถานะการตรวจเป็นวาระของ management review ตรวจผลจากการตรวจสองรอบถัดไปที่ทำตามแผน
ถ้าคุณเป็นผู้ตรวจ จัดระดับอย่างไร
สถานการณ์ฝึก: ISMS manager ตรวจข้อ 4–10 และกระบวนการบริหารความเสี่ยงที่ตัวเองเขียนและดูแลเอง
NC minor
ขาดความเป็นกลางตามข้อ 9.2.2 แต่การตรวจพื้นที่อื่นยังทำโดยผู้ตรวจที่เป็นกลาง
แก้แบบไม่ถึงราก
ให้ผู้ช่วย ISMS manager ตรวจแทนในรอบหน้า ซึ่งยังอยู่ทีมเดียวกัน
corrective action ที่ถึงราก
ทำแผนที่ผู้ตรวจกับพื้นที่ใน audit programme กำหนดให้ข้อ 4–10 และงานของทีม Security ใช้ผู้ตรวจภายนอก และให้ผู้จัดการโปรแกรมเช็กแผนที่นี้ทุกครั้งก่อนวาง audit plan
ถ้าคุณเป็นผู้ตรวจ จัดระดับอย่างไร
สถานการณ์ฝึก: รายงานตรวจภายในสองรอบติด "ไม่พบข้อบกพร่อง" ไม่ระบุเกณฑ์และขอบเขตของแต่ละครั้ง ไม่มีบันทึกว่าสุ่มอะไร และหน่วยรับรองพบ minor 3 ข้อในพื้นที่เดียวกัน
NC minor
การตรวจเกิดขึ้นจริงและมีรายงาน แต่ไม่ได้กำหนดเกณฑ์และขอบเขตของแต่ละครั้ง และหลักฐานผลการตรวจไม่บอกว่าดูอะไร ซึ่งข้อ 9.2.2 ต้องการ · APG แนะนำให้หน่วยรับรองเทียบผลตรวจภายในกับสิ่งที่ตัวเองพบ
แก้แบบไม่ถึงราก
ส่งผู้ตรวจไปอบรมซ้ำหนึ่งครั้ง
corrective action ที่ถึงราก
ทบทวน checklist ให้ใช้คำถามเปิดและเปิดระบบจริง เพิ่มการตามรอยหนึ่งเส้นทางทุกรอบ บันทึกวิธีสุ่ม ประเมินผลผู้ตรวจหลังตรวจ และเทียบผลกับผลตรวจภายนอกในรอบถัดไป
ลองตอบ ข้อ 1 จาก 4
ใครไม่ควรเป็นผู้ตรวจข้อ 4–10 ขององค์กรสมมติ
- ผู้ตรวจภายนอกที่จ้างรายปี
- ISMS manager ที่เขียนนโยบายและดูแลความเสี่ยงเอง
- QA lead ที่ผ่านการอบรมและไม่ได้ทำงาน ISMS
ข้อ 9.2.2 ต้องการความเป็นกลาง ISMS manager เป็นผู้จัดการโปรแกรมได้ แต่ไม่ควรตรวจงานที่ตัวเองเป็นเจ้าของ
ลองตอบ ข้อ 2 จาก 4
ขั้นตอนกำหนดให้ทดสอบกู้คืนรายไตรมาส แต่ไม่ได้ทำมา 3 ไตรมาส ควรบันทึกอย่างไร
- observation เพื่อรักษาบรรยากาศ
- NC เพราะมีหลักฐานว่าไม่เป็นไปตามข้อกำหนด
- OFI ให้ทีมพิจารณาเอง
มีหลักฐานว่าไม่เป็นไปตามข้อกำหนด ต้องเขียนเป็น NC ห้ามลดระดับ · control ไม่ได้ทำเลยหลายไตรมาสแบบสถานการณ์ฝึก X1 จึงน่าจะเป็น major
ลองตอบ ข้อ 3 จาก 4
ข้อใดคือ audit plan ไม่ใช่ audit programme
- ตารางว่าพื้นที่ใดตรวจปีละกี่ครั้งในรอบ 3 ปี
- ตารางวันที่ 2 ว่า 13:00 สุ่ม 10 pull request
- เหตุผลว่าทำไมพื้นที่สิทธิ์ตรวจปีละ 2 ครั้ง
plan คือการตรวจหนึ่งครั้ง บอกว่าตรวจใคร กี่โมง สุ่มอะไร ส่วน programme คือภาพทั้งปีหรือทั้งรอบ
ลองตอบ ข้อ 4 จาก 4
ข้อใดคือขั้น Verify
- ถามว่าขั้นตอนเริ่มจากอะไร
- ขอให้เปิด ticket ในระบบ
- เทียบรายชื่อลาออกจาก HR กับบัญชีที่ยัง active ใน Git hosting
Verify คือเทียบกับแหล่งอิสระที่ผู้ถูกตรวจไม่ได้เลือกมาให้
จบบท: ทำสิ่งนี้ตอนนี้
Internal audit
- ถ้ายังไม่มี audit programme: ทำตารางหนึ่งหน้า แถวคือพื้นที่ คอลัมน์คือผู้ตรวจ แล้วเช็กว่าไม่มีใครตรวจงานที่ตัวเองดูแล · ถ้ามีแล้ว: เช็กตารางเดิมด้วยคำถามเดียวกัน
- เลือกพนักงานที่ลาออกหนึ่งคนจากรายชื่อของ HR แล้วเทียบวันทำงานสุดท้ายกับวันปิดบัญชีในทุกระบบ รวมระบบที่ไม่ได้ล็อกอินผ่าน SSO
- เขียนผลจากข้อ 2 เป็น finding หนึ่งข้อ ให้มีข้อกำหนด หลักฐาน (ชื่อระบบ ID วันที่ จำนวนที่สุ่ม) และข้อความสั้น · ถ้ามีรายงานตรวจอยู่แล้ว ให้เขียนใหม่ข้อที่ขาดส่วนใดส่วนหนึ่ง
itsl-iso27001.pages.dev/topics/internal-audit/
เว็บนี้ไม่ได้เป็นพันธมิตร ไม่ได้รับการรับรอง และไม่เกี่ยวข้องกับ ISO, IEC, IAF, Global ACI หรือหน่วยรับรองใด "ISO" เป็นเครื่องหมายการค้าขององค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน การเรียนที่นี่ไม่ได้ทำให้ได้รับการรับรองหรือเป็นผู้ตรวจประเมิน