ความเสี่ยงไหลไปหา control แล้วทิ้งหลักฐาน
วิธีตั้งเกณฑ์ ประเมิน เลือกวิธีจัดการ และทำ Statement of Applicability ที่ auditor เดินตามได้ทั้งขาไปและขากลับ
- 6.1.2
- 6.1.3
- 8.2
- 8.3
IT Select Lab · ทำ ISO 27001 ให้เป็นระบบที่ใช้จริง ไม่ใช่แค่ใบรับรอง
สรุปใน 3 ข้อ
ตั้งกติกาก่อนประเมิน: สเกลที่นิยามด้วยเหตุการณ์ของบริษัทเอง เกณฑ์ว่าระดับไหนยอมรับได้ และใครมีอำนาจยอมรับ
ทุกความเสี่ยงต้องมี risk owner (เจ้าของความเสี่ยง: ตำแหน่งที่มีอำนาจตัดสินใจและอนุมัติงบ) ได้คะแนนจากโอกาสคูณผลกระทบ แล้วเลือกวิธีจัดการ (แนวทาง 27005 มีสี่แบบ ใช้ร่วมกันได้)
SoA (Statement of Applicability: ตารางว่าใช้ control ไหน) คือสะพานจากความเสี่ยงไปหาหลักฐาน · บอกว่า control ไหนใช้ เพราะอะไร ทำแล้วหรือยัง และข้อที่ไม่ใช้เพราะอะไร
เดินตามวงจร
ทีม support ได้อีเมลหลอกขอรหัสผ่าน
1 สถานการณ์
ทีม support 10 คนเห็นข้อมูลพนักงานของลูกค้า และได้อีเมลหลอกขอรหัสผ่านกับรหัส OTP แทบทุกเดือน
2 ความเสี่ยง
R05 phishing ขโมยบัญชีทีม support ที่เห็นข้อมูลลูกค้า
ระดับ 12 วิกฤต → คงเหลือ 4
6.1.2 c6.1.2 d6.1.3 a
3 control และหลักฐาน
- A.8.5 MFA และล็อกอินที่เจาะยาก
- A.6.3 อบรมให้คนรู้และทำเป็น
- A.5.17 ดูแลรหัสผ่านและปัจจัยยืนยันตัวตน
- E14 ค่าตั้ง SSO: บังคับ MFA แบบ passkey และ password manager ของบริษัท
- E30 บันทึกการอบรม awareness และผลฝึกซ้อม phishing รายไตรมาส
4 auditor ตรวจ
ผ่าน
สุ่ม 10 บัญชีทีม support ในระบบ SSO ทุกบัญชีบังคับ passkey และผลฝึกซ้อมสองไตรมาสล่าสุดมีบันทึกครบ
auditor เดินขาไป: เริ่มที่ความเสี่ยงในทะเบียน ดู control ที่เลือก แล้วสุ่มหลักฐาน ได้ครบจึงผ่าน
- สถานการณ์: สถานการณ์จริงในองค์กร: คนที่เห็นข้อมูลลูกค้ามากที่สุดคือเป้าที่ถูกหลอกบ่อยที่สุด
- ความเสี่ยง: R05 ได้โอกาส 4 × ผลกระทบ 3 = 12 ระดับวิกฤต · ตามเกณฑ์ต้องเริ่มจัดการภายใน 30 วัน
- control และหลักฐาน: เลือกลดความเสี่ยงด้วย 3 control แต่ละข้อทิ้งหลักฐานที่มีวันที่ · ความเสี่ยงคงเหลือ (ที่ยังเหลือหลัง control ทำงาน) ย่อเหลือ 2 × 2 = 4 · ระดับ 4 ปกติเจ้าของยอมรับเองได้ แต่ก่อนจัดการเป็นวิกฤต ผู้ยอมรับจึงต้องเป็น MD
- auditor ตรวจ: auditor เดินขาไป: เริ่มที่ความเสี่ยงในทะเบียน ดู control ที่เลือก แล้วสุ่มหลักฐาน ได้ครบจึงผ่าน
เดินตามวงจร
วิศวกรลาออก แต่บัญชีบางระบบยังอยู่
1 สถานการณ์
วิศวกรคนหนึ่งลาออกวันศุกร์ HR ปิดงานในระบบ HR แล้ว แต่ไม่มีใครเช็กว่าทุกระบบปิดครบ
2 ความเสี่ยง
R02 พนักงานลาออกแล้วยังมีสิทธิ์เข้าระบบ
ระดับ 9 สูง → คงเหลือ 3
6.1.2 c6.1.3 b
3 control และหลักฐาน
- A.5.18 ให้ ทบทวน และถอนสิทธิ์
- A.6.5 หน้าที่ยังอยู่แม้ลาออกแล้ว
- A.5.16 จัดการบัญชีผู้ใช้ตลอดอายุ
- E13 ticket สร้างและปิดบัญชีที่เชื่อมกับระบบ HR
- E20 ผลทบทวนสิทธิ์รายไตรมาสที่หัวหน้าทีมลงนาม
4 auditor ตรวจ
NC minor
สุ่ม 5 คนที่ลาออก 4 คนปิดครบภายในวันสุดท้าย 1 คนยังมีบัญชี Git hosting ที่ไม่ได้ผูกกับ SSO
internal audit ครั้งที่ 1 (ก.ย. 2026) เดินขากลับ: เริ่มที่ A.5.18 ใน SoA ขอหลักฐานว่าทำจริง แล้วพบบัญชีหนึ่งหลุด · ผลคือ minor (ข้อบกพร่องย่อย ส่งแผนแก้ได้) ไม่ใช่ major (ระบบไม่ได้ผล) เพราะ 4 ใน 5 คนปิดครบ · ทะเบียนฉบับ 1.3 จึงปรับโอกาสคงเหลือของ R02 จาก 1 เป็น 2
- สถานการณ์: เหตุการณ์ธรรมดาที่เกิดทุกเดือน: คนลาออก แต่สิทธิ์ไม่ได้ลาออกตามไปด้วย
- ความเสี่ยง: R02 ก่อนจัดการ 3 × 3 = 9 ระดับสูง · เจ้าของความเสี่ยงคือ HR & Admin Manager เพราะต้องแก้ทั้งฝั่ง HR และฝั่งระบบ
- control และหลักฐาน: SoA บอกว่า A.5.18 (ให้ ทบทวน และถอนสิทธิ์) ทำแล้ว · หลักฐานคือ ticket ปิดบัญชีและผลทบทวนสิทธิ์รายไตรมาส
- auditor ตรวจ: internal audit ครั้งที่ 1 (ก.ย. 2026) เดินขากลับ: เริ่มที่ A.5.18 ใน SoA ขอหลักฐานว่าทำจริง แล้วพบบัญชีหนึ่งหลุด · ผลคือ minor (ข้อบกพร่องย่อย ส่งแผนแก้ได้) ไม่ใช่ major (ระบบไม่ได้ผล) เพราะ 4 ใน 5 คนปิดครบ · ทะเบียนฉบับ 1.3 จึงปรับโอกาสคงเหลือของ R02 จาก 1 เป็น 2
วิธีอ่านรหัสในบทนี้
- R01–R19ความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ เช่น R05 = บัญชีทีม support ถูก phishing
- E01–E50หลักฐานตัวอย่าง เช่น E14 = ค่าตั้ง SSO ที่บังคับ passkey
- A.x.xcontrol ใน Annex A ตามด้วยชื่อย่อ เช่น A.8.13 (สำรองข้อมูลและทดสอบกู้คืน)
- 6.1.2 c · ISMS-PR-02เลขล้วนคือข้อกำหนดของ 27001 ส่วน ISMS-XX-NN คือรหัสเอกสารขององค์กรสมมติ
- ระดับ 1–16โอกาส 1–4 × ผลกระทบ 1–4 · 1–3 ต่ำ · 4–6 ปานกลาง · 8–9 สูง · 12–16 วิกฤต
ห่วงโซ่เดียวที่ auditor เดินตาม
- 1ตั้งเกณฑ์6.1.2 a–b สเกล เกณฑ์ยอมรับ อำนาจ
- 2ประเมิน6.1.2 c–e หา ให้เจ้าของ ให้คะแนน เรียงลำดับ
- 3เลือกวิธีจัดการ6.1.3 a–b เลือกทางจัดการ (27005: ลด ยอมรับ เลิก แบ่ง ใช้ร่วมกันได้)
- 4เทียบ Annex A และทำ SoA6.1.3 c–d เทียบกับ Annex A (รายการ control 93 ข้อท้าย 27001) ว่าไม่ลืมข้อที่จำเป็น
- 5แผนและการยอมรับ6.1.3 e–f เจ้าของอนุมัติและยอมรับคงเหลือ
- 6ทำจริงและประเมินซ้ำ8.2–8.3 ตามรอบและเมื่อมีการเปลี่ยนแปลง
6.1.1 ความเสี่ยงและโอกาสของตัว ISMS
- ต่างจาก 6.1.26.1.2 คือความเสี่ยงต่อข้อมูล เช่น R05 บัญชี support ถูก phishing ส่วน 6.1.1 คือสิ่งที่ทำให้ ISMS เองไม่ได้ผลตามที่ตั้งใจ
- ความเสี่ยงต่อ ISMSทีม Security มี 2 คน งานจะกระจุก (ประเด็นจาก 4.1) → ให้หัวหน้าแต่ละทีมเป็นเจ้าของความเสี่ยงของทีมตัวเอง ใน ISMS-RO-01
- โอกาสลูกค้าธนาคารต้องการใบรับรองใน 12 เดือน (ข้อกำหนดจาก 4.2) → ใช้เป็นเหตุผลขออนุมัติงบ passkey และ MDM ใน management review ครั้งที่ 1
- ติดตามผลดูในประชุมคณะทำงาน ISMS รายเดือน และ management review ว่าการจัดการได้ผลหรือไม่
เอกสารวิธีประเมินความเสี่ยง ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ร่างแรกที่มักทำ (1/12)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
นโยบายและระเบียบวิธีบริหารความเสี่ยงองค์กร
- รหัส
- ISMS-PR-02
- ฉบับ
- 0.3
- อนุมัติ
- ยังไม่มีผู้อนุมัติ
- วันที่
- —
1. บทนำและทฤษฎีความเสี่ยง
ประวัติแนวคิดการบริหารความเสี่ยง นิยามศัพท์ และกรอบอ้างอิงหลายกรอบ ยาว 6 หน้า
2. สเกล 5 × 5
โอกาส 1–5 = น้อยมาก น้อย ปานกลาง มาก มากที่สุด
หน้า 1–5 จาก 34 หน้า
- ไม่ตอบข้อใด อ่านจบแล้วยังไม่รู้ว่าบริษัทยอมรับความเสี่ยงระดับไหน
- 6.1.2 b ไม่มีนิยามที่ตรวจสอบได้ คนสองคนประเมินเรื่องเดียวกันจะได้คะแนนต่างกัน
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownเอกสารวิธีประเมินความเสี่ยง ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ร่างแรกที่มักทำ (2/12)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
นโยบายและระเบียบวิธีบริหารความเสี่ยงองค์กร
- รหัส
- ISMS-PR-02
- ฉบับ
- 0.3
- อนุมัติ
- ยังไม่มีผู้อนุมัติ
- วันที่
- —
3. วิธีประเมิน
ประเมินทรัพย์สินทุกรายการ 612 รายการ คูณภัยคุกคาม 48 ประเภท
4. การยอมรับความเสี่ยง
บริษัทยอมรับความเสี่ยงระดับต่ำ
หน้า 1–5 จาก 34 หน้า
- 6.1.2 c มาตรฐานไม่ได้บังคับวิธีนี้ ทะเบียนยาวจนไม่มีใครดูแล และไม่มีช่อง risk owner
- 6.1.2 a · 6.1.3 f ไม่บอกว่าใครมีอำนาจยอมรับ และความเสี่ยงระดับสูงต้องทำอะไร
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownเอกสารวิธีประเมินความเสี่ยง ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ร่างแรกที่มักทำ (3/12)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
นโยบายและระเบียบวิธีบริหารความเสี่ยงองค์กร
- รหัส
- ISMS-PR-02
- ฉบับ
- 0.3
- อนุมัติ
- ยังไม่มีผู้อนุมัติ
- วันที่
- —
5. รอบการประเมิน
ประเมินทุกปี
หน้า 1–5 จาก 34 หน้า
- 8.2 ไม่มีตัวกระตุ้นเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงสำคัญ เช่น ย้าย region หรือเพิ่มผู้ให้บริการ
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownเอกสารวิธีประเมินความเสี่ยง ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (4/12)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ระเบียบวิธีประเมินและจัดการความเสี่ยง
- รหัส
- ISMS-PR-02
- ฉบับ
- 1.2
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-10-20
1. ใช้กับอะไร ใช้วิธีไหน
ทุกความเสี่ยงต่อความลับ ความถูกต้อง และความพร้อมใช้ของข้อมูลในขอบเขต ISMS ประเมินแบบสถานการณ์ (event-based) และใช้ทะเบียนสินทรัพย์เป็นเช็กลิสต์ว่าไม่หลุดระบบสำคัญ
ฉบับเต็ม 5 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 6.1.2 c บอกวิธีชัด และบอกว่าใช้ทะเบียนสินทรัพย์ทำอะไร
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownเอกสารวิธีประเมินความเสี่ยง ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (5/12)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ระเบียบวิธีประเมินและจัดการความเสี่ยง
- รหัส
- ISMS-PR-02
- ฉบับ
- 1.2
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-10-20
2. สเกล 4 × 4
| ระดับ | โอกาส (คิดจาก control ที่มีตอนประเมิน) | ผลกระทบ |
|---|---|---|
| 1 | ไม่คาดว่าจะเกิดใน 3 ปี | ไม่มีข้อมูลลูกค้ารั่ว บริการหยุดน้อยกว่า 1 ชม. |
ฉบับเต็ม 5 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 6.1.2 b นิยามด้วยเหตุการณ์ของบริษัทเอง ผลประเมินจึงเทียบกันได้ข้ามคนและข้ามปี
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownเอกสารวิธีประเมินความเสี่ยง ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (6/12)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ระเบียบวิธีประเมินและจัดการความเสี่ยง
- รหัส
- ISMS-PR-02
- ฉบับ
- 1.2
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-10-20
2. สเกล 4 × 4
| ระดับ | โอกาส (คิดจาก control ที่มีตอนประเมิน) | ผลกระทบ |
|---|---|---|
| 2 | อาจเกิด 1 ครั้งใน 1–3 ปี หรือเคยเกือบเกิด | ข้อมูลภายในที่ไม่ใช่ข้อมูลส่วนบุคคลรั่ว หรือหยุด 1–8 ชม. |
| 3 | เกิดได้ปีละครั้ง หรือเห็นความพยายามใน log | ข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าบางรายรั่ว หรือหยุดเกิน 8 ชม. |
ฉบับเต็ม 5 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownเอกสารวิธีประเมินความเสี่ยง ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (7/12)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ระเบียบวิธีประเมินและจัดการความเสี่ยง
- รหัส
- ISMS-PR-02
- ฉบับ
- 1.2
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-10-20
2. สเกล 4 × 4 (ต่อ)
| ระดับ | โอกาส (คิดจาก control ที่มีตอนประเมิน) | ผลกระทบ |
|---|---|---|
| 4 | หลายครั้งต่อปี | รั่วจำนวนมาก ต้องแจ้งลูกค้าภายใน 72 ชม. (เราเป็นผู้ประมวลผล) หรือแจ้ง สคส. (เราเป็นผู้ควบคุม) หยุดเกิน 48 ชม. หรือเสียลูกค้ารายใหญ่ |
ฉบับเต็ม 5 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownเอกสารวิธีประเมินความเสี่ยง ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (8/12)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ระเบียบวิธีประเมินและจัดการความเสี่ยง
- รหัส
- ISMS-PR-02
- ฉบับ
- 1.2
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-10-20
3. เกณฑ์ยอมรับและอำนาจ
| ระดับ | ก่อนจัดการ: ต้องทำอะไร | คงเหลือ: ใครยอมรับ |
|---|---|---|
| ≤ 4 | ไม่ต้องทำเพิ่มถ้าไม่คุ้ม | เจ้าของความเสี่ยง |
| 6–9 | มีแผนพร้อมกำหนดเสร็จ | เจ้าของร่วมกับ ISMS manager |
| 12–16 | เริ่มจัดการภายใน 30 วัน | MD เท่านั้น |
ฉบับเต็ม 5 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 6.1.2 a · 6.1.3 f สองคอลัมน์ใช้คนละจังหวะ เขียนไว้ตั้งแต่ฉบับ 1.0 (2026-02-14) ก่อนเริ่มประเมิน
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownเอกสารวิธีประเมินความเสี่ยง ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (9/12)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ระเบียบวิธีประเมินและจัดการความเสี่ยง
- รหัส
- ISMS-PR-02
- ฉบับ
- 1.2
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-10-20
3.1 กติกาประกอบ
- ก่อนจัดการเป็นวิกฤต (12–16) MD ต้องยอมรับเสมอ เช่น ก่อนจัดการ 12 คงเหลือ 4 ผู้ยอมรับยังเป็น MD
- ผู้มีอำนาจสูงกว่ายอมรับแทนได้
- ลงชื่อบนระดับคงเหลือที่ประเมินใหม่หลัง control ทำงานแล้ว
- ยอมรับชั่วคราวได้ไม่เกิน 3 เดือนเมื่อแผนยังไม่เสร็จ
- ผลกระทบระดับ 4 ต้องแจ้ง MD เสมอ แม้คะแนนรวมจะต่ำ
ฉบับเต็ม 5 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 6.1.2 a ตอบคำถามที่ผู้ตรวจถามบ่อย: ดูระดับก่อนหรือหลังจัดการ
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownเอกสารวิธีประเมินความเสี่ยง ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (10/12)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ระเบียบวิธีประเมินและจัดการความเสี่ยง
- รหัส
- ISMS-PR-02
- ฉบับ
- 1.2
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-10-20
3.2 ทะเบียนต้องบันทึก (เพิ่มในฉบับ 1.2)
- แผนจัดการ: ทำอะไร เสร็จเมื่อไร
- อนุมัติแผน: เจ้าของความเสี่ยงและวันที่
- คงเหลือ: ค่าที่ประเมินใหม่เมื่อมีหลักฐาน ถ้าแผนยังไม่เสร็จ ใส่ค่าปัจจุบันและเขียนค่าเป้าในบันทึกของแผน
- ยอมรับคงเหลือ: ผู้ยอมรับและวันที่ ถ้าชั่วคราวให้ต่อท้าย ชั่วคราวถึงวันหมดอายุ
ฉบับเต็ม 5 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 6.1.3 e · 6.1.3 f ผู้ตรวจจะถามว่าใครอนุมัติแผนนี้เมื่อไร ไม่ใช่แค่ใครยอมรับคงเหลือ · ฉบับ 1.2 ออกหลัง Stage 1 จึงมีประวัติฉบับบอกว่าเพิ่มเมื่อไร
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownเอกสารวิธีประเมินความเสี่ยง ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (11/12)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ระเบียบวิธีประเมินและจัดการความเสี่ยง
- รหัส
- ISMS-PR-02
- ฉบับ
- 1.2
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-10-20
4. เมื่อไรต้องประเมิน
ปีละครั้ง และทุกครั้งที่มีระบบใหม่ ผู้ให้บริการใหม่ ข้อมูลประเภทใหม่ เหตุการณ์ร้ายแรง หรือกฎหมายและสัญญาเปลี่ยน
ฉบับเต็ม 5 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 8.2 มีตัวกระตุ้น ไม่ได้พึ่งปฏิทินอย่างเดียว
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownเอกสารวิธีประเมินความเสี่ยง ร่างแรก vs ฉบับที่พอดี · ฉบับที่พอดี (12/12)
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ระเบียบวิธีประเมินและจัดการความเสี่ยง
- รหัส
- ISMS-PR-02
- ฉบับ
- 1.2
- อนุมัติ
- MD
- วันที่
- 2026-10-20
5. ผลไปต่อที่ไหน
ทะเบียนความเสี่ยง ISMS-RG-01 → แผนจัดการ → SoA ISMS-SOA-01 → วัตถุประสงค์ ISMS → management review
ฉบับเต็ม 5 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 6.1.3 นี่คือห่วงโซ่ที่ auditor จะเดินตาม
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownประเมินแบบสถานการณ์หรือแบบสินทรัพย์
- แบบสถานการณ์ (event-based)เริ่มจาก "ถ้าเหตุการณ์นี้เกิด จะเสียหายอย่างไร" ระบุได้เร็ว ผู้บริหารอ่านเข้าใจ องค์กรสมมติมี 19 สถานการณ์
- แบบสินทรัพย์ (asset-based)เริ่มจากทะเบียนสินทรัพย์ แล้วไล่ภัยคุกคามและช่องโหว่ของแต่ละชิ้น ละเอียด แต่ทะเบียนยาวและซ้ำ
ทางเลือกจัดการความเสี่ยง 4 แบบ
- ลด (modify)R05 phishing ทีม support: บังคับ passkey และฝึกซ้อมรายไตรมาส
- ยอมรับ (retain)R17 คนนอกเห็นเอกสารบนโต๊ะ: ระดับ 4 เจ้าของความเสี่ยงยอมรับอย่างรู้ตัว ทบทวนปีหน้า
- เลิก (avoid)R19 ส่งไฟล์เงินเดือนทางอีเมล: ยกเลิกฟีเจอร์ เปลี่ยนเป็นดาวน์โหลดในระบบ
- แบ่ง (share)R04 คลาวด์ล่มทั้ง region: ใช้คู่กับการลด (หลาย AZ แผนกู้ข้าม region) ประกันแบ่งผลทางการเงิน แผนกู้ให้เพดานหยุด 24 ชม. ที่ซ้อมแล้ว แทนการรอผู้ให้บริการ แต่ยังหยุดเกิน 8 ชม. คงเหลือจึงยังเป็น 2 × 3 = 6 เท่าก่อนจัดการ ผู้ยอมรับคือ CTO ร่วมกับ ISMS manager
SoA ที่มักทำ vs SoA ที่พอดี
SoA ที่มักทำ
- คัดลอกชื่อและคำอธิบาย control จากมาตรฐานทั้ง 93 แถว
- ทุกแถว "ใช้ ทำแล้ว" เหตุผล "ISO กำหนด"
- ตัดออก 20 ข้อด้วยคำว่า N/A
- ไม่มีช่องหลักฐาน ไม่มีเวอร์ชัน
SoA ที่พอดี
- ใช้หมายเลขและชื่อย่อของเราเอง
- เหตุผลอ้างรหัสความเสี่ยง กฎหมาย หรือสัญญา
- สถานะจริง ทำแล้ว บางส่วน หรือตามแผน
- ข้อที่ไม่ใช้มีเหตุผลที่ตรวจได้ และเงื่อนไขว่าเมื่อไรต้องกลับมาใช้
- ชี้ไปที่หลักฐาน มีเวอร์ชัน วันที่ ผู้อนุมัติ
เมื่อไรต้องประเมินความเสี่ยงซ้ำ
- ระบบหรือ region ใหม่ย้าย region คลาวด์ เปลี่ยน Git hosting หรือ CI/CD
- ผู้ให้บริการใหม่รายใดก็ตามที่เข้าถึงข้อมูลลูกค้า
- ข้อมูลประเภทใหม่เช่น ฟีเจอร์ลงเวลาที่ใช้ข้อมูลชีวภาพ
- เหตุการณ์ร้ายแรงทั้งของเราเองและของผู้ให้บริการ
- กฎหมายหรือสัญญาเปลี่ยนประกาศใหม่ หรือลูกค้าธนาคารเพิ่มข้อกำหนด
ถ้าคุณเป็นผู้ตรวจ จะจัดระดับอย่างไร
บันทึกการตรวจ 6.1.3 f · 6.1.2 a
- พื้นที่ตรวจ
- สถานการณ์ฝึก · ทะเบียนความเสี่ยง ISMS-RG-01 แถว R06
- สิ่งที่เห็น
- R06 ก่อนจัดการ 9 ความเสี่ยงคงเหลือ 2 × 3 = 6 · เกณฑ์ใน ISMS-PR-02 ให้ระดับคงเหลือ 6–9 ยอมรับโดยเจ้าของความเสี่ยง (VP Engineering) ร่วมกับ ISMS manager · แต่บันทึกลงชื่อ ISMS manager คนเดียว · แถวอื่นที่สุ่ม 4 แถวลงชื่อถูกต้อง
- ข้อความ finding
- การยอมรับความเสี่ยงคงเหลือของ R06 ไม่เป็นไปตามเกณฑ์อำนาจที่องค์กรกำหนดเอง
NC minor
minor คือข้อบกพร่องย่อยที่ส่งแผนแก้ได้ major คือข้อบกพร่องที่ทำให้ระบบไม่ได้ผล การแบ่งดูว่ากระทบความสามารถของระบบในการบรรลุผลหรือไม่ · กรณีนี้ผิดเกณฑ์อำนาจแถวเดียว กระบวนการส่วนอื่นยังทำงาน จึงเป็น minor · ถ้าพบแทบทุกแถว อาจเป็น major เพราะแปลว่าไม่มีเจ้าของความเสี่ยงจริง
จุดที่ผู้เชี่ยวชาญตีความต่างกัน
- 6.1.1 ต้องมีตารางแยกไหมมาตรฐานไม่ได้สั่งให้เก็บเอกสารเฉพาะข้อนี้ ผู้ตรวจบางคนคาดหวังตาราง เราแนะนำตารางสั้น 5–10 แถวเพื่อลดข้อโต้แย้ง
- inherent หรือ currentความเห็นของเรา: 27001 ไม่ได้บังคับให้ประเมินแบบสมมติว่าไม่มี control เลย เราประเมิน "ก่อนจัดการ" จาก control ที่มีอยู่ตอนนั้น เพราะประเมินได้จริงกว่า · ตอนวางแผนใส่ระดับคงเหลือเป็นค่าเป้า เมื่อ control ทำงานและมีหลักฐานแล้วจึงประเมินใหม่ใส่ค่าจริง ผู้ยอมรับลงชื่อบนค่าจริง
- เหตุผลใน SoA ละเอียดแค่ไหนมาตรฐานต้องการเหตุผล แต่ไม่กำหนดรูปแบบ เราแนะนำอ้างรหัสความเสี่ยงเมื่อทำได้ เพราะช่วยให้ตรวจย้อนได้
- เวอร์ชัน SoA บนใบรับรองหน่วยรับรองหลายแห่งอ้างเวอร์ชัน SoA ในรายงาน แต่เรายังยืนยันไม่ได้ว่าเป็นข้อบังคับ จึงไม่สอนว่าเป็นข้อบังคับ
auditor ถาม คุณตอบอะไร
ใช้เกณฑ์อะไรตัดสินว่าความเสี่ยงยอมรับได้ และใครมีอำนาจยอมรับ
ให้ทีมตอบก่อน แล้วเปิดเฉลย
หลักฐานที่ยอมรับ
- เอกสารวิธีประเมินที่มีตารางเกณฑ์และระดับอำนาจ ผ่านการอนุมัติ มีเวอร์ชัน
ไม่พอ
- "ความเสี่ยงต่ำก็ยอมรับได้" แบบปากเปล่า
- เอกสารที่ไม่ระบุว่าใครยอมรับ
auditor ถาม คุณตอบอะไร
ถ้าให้คนสองคนประเมิน R07 แยกกัน จะได้ผลใกล้กันไหม
ให้ทีมตอบก่อน แล้วเปิดเฉลย
หลักฐานที่ยอมรับ
- สเกลที่นิยามด้วยเหตุการณ์หรือตัวเลข
- บันทึก workshop ที่หลายคนร่วมให้คะแนน
ไม่พอ
- สเกล สูง กลาง ต่ำ ที่ไม่มีนิยาม
auditor ถาม คุณตอบอะไร
หลังย้าย region ปีนี้ มีการประเมินความเสี่ยงใหม่ไหม
ให้ทีมตอบก่อน แล้วเปิดเฉลย
หลักฐานที่ยอมรับ
- ทะเบียนฉบับใหม่ที่มีวันที่และเหตุผลว่า "ประเมินเพราะเปลี่ยนแปลง"
ไม่พอ
- ทะเบียนฉบับเดียวกับปีที่แล้ว ไม่มีร่องรอยการเปลี่ยน
auditor ถาม คุณตอบอะไร
SoA บอกว่า A.8.13 ทำแล้ว ขอดูหลักฐาน
ให้ทีมตอบก่อน แล้วเปิดเฉลย
หลักฐานที่ยอมรับ
- รายงานทดสอบกู้คืนจริงครั้งล่าสุด มีเวลา ผล และผู้ทำ (E44)
ไม่พอ
- นโยบาย backup อย่างเดียว
- ภาพหน้าจอว่างานสำรองข้อมูล "สำเร็จ"
auditor ถาม คุณตอบอะไร
ทำไม A.8.30 ไม่ใช้
ให้ทีมตอบก่อน แล้วเปิดเฉลย
หลักฐานที่ยอมรับ
- ทะเบียนผู้ให้บริการที่ยืนยันว่าไม่มีการจ้างพัฒนา และขั้นตอนจัดซื้อที่บังคับประเมินใหม่ถ้าจะจ้าง
ไม่พอ
- "ไม่เกี่ยว"
- พบผู้รับจ้างอิสระมี commit อยู่ใน repository
พอดี vs ทำเกิน
เครื่องมือ
พอดี: สเปรดชีตที่คุมเวอร์ชัน หรือเครื่องมือ GRC ราคาไม่แพง
ทำเกิน: ซื้อระบบ GRC ระดับองค์กรใหญ่ก่อนรู้ว่าต้องการอะไร
จำนวนความเสี่ยง
พอดี: 15–40 สถานการณ์ (ไม่เกิน 100 คน) หรือ 30–80 (100–300 คน)
ทำเกิน: หลายร้อยแถวที่คะแนนใกล้กันหมด
สเกล
พอดี: 4 × 4 หรือ 5 × 5 ที่นิยามด้วยเหตุการณ์ของบริษัท
ทำเกิน: สูตรเชิงปริมาณโดยไม่มีข้อมูลความถี่และความเสียหาย
ความถี่
พอดี: ทบทวนเต็มปีละครั้ง ตามตัวกระตุ้น และรายไตรมาสเฉพาะระดับสูงขึ้นไป
ทำเกิน: ประเมินใหม่ทั้งหมดทุกเดือน
แผนจัดการ
พอดี: ticket ในระบบเดียวกับงานวิศวกรรม อ้างรหัสความเสี่ยง
ทำเกิน: เอกสาร Word แยกหนึ่งไฟล์ต่อหนึ่งความเสี่ยง
การยอมรับ
พอดี: อีเมล ความเห็นใน ticket หรือบันทึกประชุม ที่ระบุชื่อและวันที่
ทำเกิน: ลายเซ็นเปียกทุกแถวทุกปี
"พอดี" คือคำแนะนำของเราสำหรับองค์กร 30–300 คน ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน ทำมากกว่านี้ได้ถ้ามีเหตุผลจากความเสี่ยง
ถ้าคุณเป็นผู้ตรวจ จัดระดับอย่างไร
ทะเบียนความเสี่ยงอัปเดตครั้งสุดท้าย 14 เดือนก่อน ระหว่างนั้นย้าย region คลาวด์และเปิด API ใหม่โดยไม่มีการประเมินใหม่ แผนจัดการ 9 จาก 14 งานเลยกำหนดโดยไม่มีผู้รับทราบ
NC major
กระบวนการหลักของ ISMS ไม่ทำงานทั้งระบบ องค์กรจึงไม่รู้ความเสี่ยงปัจจุบันของตัวเอง กระทบความสามารถของระบบโดยตรง
แก้แบบไม่ถึงราก
อัปเดตทะเบียนให้เสร็จก่อนวันตรวจติดตาม (surveillance: การตรวจประจำปีของหน่วยรับรอง) แล้วแจ้งเวียนให้ทุกทีมรู้ว่าต้องประเมินเมื่อมีการเปลี่ยนแปลง
corrective action ที่ถึงราก
นิยาม "การเปลี่ยนแปลงสำคัญ" ในเอกสารวิธีประเมิน เพิ่มช่องบังคับในคำขอเปลี่ยนแปลงให้แนบรหัสความเสี่ยง ประชุม risk review รายไตรมาสกับเจ้าของความเสี่ยง และให้สถานะแผนจัดการเป็นวาระประจำของ management review ตรวจผลด้วยการเปลี่ยนแปลงสำคัญสองครั้งถัดไป
ถ้าคุณเป็นผู้ตรวจ จัดระดับอย่างไร
สถานการณ์ฝึก: SoA และ dashboard ระบุว่า A.8.13 ทำแล้ว แต่ทดสอบกู้คืนครั้งสุดท้ายเมื่อ 11 เดือนก่อน ขั้นตอนกำหนดรายไตรมาส จึงพลาดติดต่อกันสามรอบ
NC major
major ตามนิยามของ ISO/IEC 17021-1 คือกระทบความสามารถของระบบในการบรรลุผลที่ตั้งใจ · ไม่ใช่พลาดครั้งเดียว control ไม่ทำงานหลายรอบติดกัน และ SoA กับ dashboard ที่ผู้บริหารใช้ตัดสินใจยังรายงานว่าทำแล้ว แปลว่าการติดตามผลและการทบทวนก็จับไม่ได้ · ถ้าพลาดรอบเดียวและรอบอื่นมีหลักฐานครบ จะเป็น minor
แก้แบบไม่ถึงราก
ทดสอบกู้คืนหนึ่งครั้งให้มีหลักฐานทันวันตรวจ
corrective action ที่ถึงราก
ทดสอบกู้คืนไม่มีเจ้าของและไม่อยู่ในปฏิทิน จึงสร้าง ticket อัตโนมัติรายไตรมาส มอบคนที่สองเป็นผู้สำรอง และให้ผลทดสอบขึ้น dashboard ที่ management review ดู
ถ้าคุณเป็นผู้ตรวจ จัดระดับอย่างไร
สเกลโอกาสนิยามแค่ "บางครั้ง" กับ "บ่อย" ผลจากสองทีมยังใกล้กัน แต่มีแนวโน้มจะต่างกันเมื่อมีคนใหม่เข้ามาประเมิน
observation
ยังไม่พบหลักฐานว่าผลไม่สอดคล้อง แต่มีโอกาสจะเกิด จึงเป็นข้อสังเกต
แก้แบบไม่ถึงราก
ไม่ทำอะไร เพราะไม่ใช่ NC
corrective action ที่ถึงราก
เพิ่มนิยามเชิงเหตุการณ์ของบริษัทให้สเกลแต่ละระดับ และให้คนสองคนให้คะแนนตัวอย่าง 3 ความเสี่ยงเพื่อเทียบผลก่อนรอบประเมินถัดไป
ลองตอบ ข้อ 1 จาก 4
ข้อใดถูกต้องเกี่ยวกับ Annex A กับ SoA
- ต้องใช้ครบ 93 ข้อ ไม่อย่างนั้นไม่ผ่าน
- ใช้ Annex A เป็นรายการตรวจทานว่าไม่ลืม control ที่จำเป็น ข้อที่ไม่ใช้ต้องมีเหตุผล
- ใส่ได้เฉพาะ control ใน Annex A เท่านั้น
6.1.3 c ให้เทียบกับ Annex A เพื่อเช็กว่าไม่ลืม และ 6.1.3 d ให้บันทึกเหตุผลทั้งข้อที่ใช้และไม่ใช้ เพิ่ม control นอก Annex A ได้
ลองตอบ ข้อ 2 จาก 4
ใครควรเป็นผู้ยอมรับความเสี่ยงคงเหลือของ R02 พนักงานลาออกแล้วยังมีสิทธิ์
- ISMS manager เพราะดูแลระบบทั้งหมด
- ทีม IT เพราะเป็นคนปิดบัญชี
- เจ้าของความเสี่ยงที่มีอำนาจแก้ทั้งฝั่ง HR และฝั่งระบบ ตามเกณฑ์ที่องค์กรกำหนด
6.1.3 f ให้ risk owner อนุมัติแผนและยอมรับความเสี่ยงคงเหลือ risk owner คือคนที่มีอำนาจตัดสินใจ ไม่ใช่ทีมที่ลงมือทำ · ทะเบียนฉบับ 1.3 ปรับ R02 เป็นคงเหลือ 2 × 3 = 6 หลังผลตรวจภายในพบบัญชีหลุด เกณฑ์จึงให้ HR & Admin Manager ยอมรับร่วมกับ ISMS manager
ลองตอบ ข้อ 3 จาก 4
องค์กรสมมติยกเลิกฟีเจอร์ส่งไฟล์เงินเดือนทางอีเมล (R19) เป็นทางเลือกจัดการแบบใด
- ลด (modify)
- เลิก (avoid)
- แบ่ง (share)
เลิกทำกิจกรรมที่ก่อความเสี่ยง ความเสี่ยงจากช่องทางนั้นจึงหายไป
ลองตอบ ข้อ 4 จาก 4
ทะเบียนความเสี่ยงประเมินครบตามรอบปี แต่ระหว่างปีย้าย region คลาวด์โดยไม่ประเมินใหม่ ข้อกำหนดใดเกี่ยวข้องที่สุด
- 8.2 ประเมินซ้ำเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงสำคัญ
- 7.4 การสื่อสาร
- 5.2 นโยบาย
8.2 ให้ประเมินตามรอบที่วางแผนไว้ และเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงสำคัญเกิดขึ้นหรือกำลังจะเกิด
จบบท: ทำสิ่งนี้ตอนนี้
ประเมินความเสี่ยงและ SoA
- ถ้ายังไม่มีเกณฑ์ยอมรับความเสี่ยง ให้ร่างสองตารางจากแม่แบบ ISMS-PR-02 (ระดับไหนต้องจัดการ · ระดับคงเหลือไหนใครยอมรับ) แล้วนัด MD อนุมัติก่อนเริ่มประเมิน · ถ้ามีแล้ว ตรวจว่าเขียนชัดว่าเลือกผู้ยอมรับจากระดับก่อนหรือหลังจัดการ
- ถ้ายังไม่มีทะเบียนความเสี่ยง ให้เขียน 5 สถานการณ์แรกที่กังวลที่สุด แล้วใส่ risk owner เป็นตำแหน่งที่คุมงบหรือทีม · ถ้ามีแล้ว นับว่ากี่แถวที่เจ้าของเป็น "ฝ่าย IT" หรือ ISMS manager
- ถ้ายังไม่มี SoA ให้ลองเขียน 3 แถวแรก (control · เหตุผล · สถานะ · หลักฐาน) · ถ้ามีแล้ว สุ่ม 3 ข้อที่เขียนว่าทำแล้ว แล้วหาหลักฐานที่มีวันที่ภายใน 5 นาที
itsl-iso27001.pages.dev/topics/risk-soa/
เว็บนี้ไม่ได้เป็นพันธมิตร ไม่ได้รับการรับรอง และไม่เกี่ยวข้องกับ ISO, IEC, IAF, Global ACI หรือหน่วยรับรองใด "ISO" เป็นเครื่องหมายการค้าขององค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน การเรียนที่นี่ไม่ได้ทำให้ได้รับการรับรองหรือเป็นผู้ตรวจประเมิน