สรุปบทนี้
ข้อ 7.2 (ความสามารถ, competence): พิสูจน์ว่าคนในบทบาทสำคัญ ทำงานเป็น · ข้อ 7.3 (ความตระหนัก, awareness): ทุกคนรู้หน้าที่ของตัวเอง · ผู้ตรวจเช็กข้อ 7.3 ด้วยการถามพนักงานหน้างาน
เอกสารที่มาตรฐานสั่งจริงมีราว 14 รายการ ไม่มีข้อไหนบังคับให้มี ISMS Manual
ควบคุมเอกสารได้ด้วยที่เก็บสองพื้นที่ ตารางเวอร์ชัน บันทึกการอนุมัติ และ ทะเบียนเอกสาร แผ่นเดียว
- 6.1.2 ข้อกำหนดของมาตรฐาน (เลขข้อ)
- A.8.13 control ใน Annex A ดูชื่อทุกข้อ
- R05 ความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ
- E44 หลักฐานตัวอย่าง
- ISMS-SC-01 รหัสเอกสาร
- [1] แหล่งอ้างอิงท้ายบท
- วันที่ของบริษัทสมมติเป็นเรื่องเล่าปี 2026–2029 (เริ่มโครงการ ม.ค. 2026 ได้ใบรับรอง ธ.ค. 2026) ไม่ผูกกับวันที่ปัจจุบัน
ทำสิ่งนี้ตอนนี้
- ถ้ามีทะเบียนเอกสารแล้ว: สุ่มเอกสาร ISMS 3 ฉบับ เทียบเวอร์ชันในทะเบียนกับฉบับที่พนักงานเปิดเจอจริง · ถ้ายังไม่มี: ค้น drive และ intranet ด้วยคำว่า policy และ procedure แล้วนับว่าเรื่องเดียวกันมีกี่ไฟล์
- ถามเพื่อนร่วมงาน 2 คนว่าถ้าเจออีเมลแปลกต้องแจ้งที่ไหน แล้วเทียบกับช่องทางที่ใช้อยู่จริง
- เลือกผู้ดูแลระบบคลาวด์ 1 คน ดูว่ามีหลักฐานอะไรบอกว่าเขาทำงานนั้นเป็น นอกจากใบลงชื่ออบรม เช่น ผลแบบทดสอบ หรือการรับรองของหัวหน้า
ข้อ 7 คือของที่ ISMS ต้องใช้เดิน
ข้อ 7 ไม่ได้ขอให้มีกองเอกสาร แต่ถามว่าระบบมีคน เวลา ความรู้ การสื่อสาร และเอกสารพอให้เดินได้จริงไหม
หลักฐานเรื่องทรัพยากร (7.1) ที่ดีที่สุดไม่ใช่นโยบายทรัพยากร แต่คือบันทึก management review (ประชุมที่ผู้บริหารทบทวน ISMS ปีละ 2 ครั้ง ดูบทManagement review) ที่ผู้บริหารตัดสินใจเรื่องคนและงบ
วิธีอ่านรหัสในบทนี้: R = ความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ · E = หลักฐานตัวอย่าง · ISMS-XX-01 = รหัสเอกสาร · minor และ major คือระดับของข้อบกพร่องที่ผู้ตรวจพบ อธิบายในบทตรวจภายใน
- 17.1 ทรัพยากรคน เวลา งบ เครื่องมือ หลักฐานที่ดีคือบันทึก management review (การทบทวนโดยผู้บริหาร) ที่อนุมัติคนหรืองบ
- 27.2 ความสามารถเฉพาะบทบาทที่กระทบความปลอดภัย ต้องเก็บหลักฐาน
- 37.3 ความตระหนักทุกคนรู้ 3 เรื่อง ผู้ตรวจถามคนหน้างาน
- 47.4 การสื่อสารเรื่องอะไร ถึงใคร เมื่อไร อย่างไร
- 57.5 เอกสารมีเท่าที่ต้องใช้ ระบุตัวได้ อนุมัติแล้ว หยิบเจอ
ความสามารถ: ทำเป็นและพิสูจน์ได้
7.2 ใช้กับทุกคนที่งานกระทบความปลอดภัยของข้อมูล รวมผู้รับเหมาที่เข้าระบบ production ไม่ใช่แค่ทีม security
จุดที่พลาดบ่อยคือขั้นประเมินผล ใบประกาศพิสูจน์ว่านั่งเรียน ไม่ได้พิสูจน์ว่าทำเป็น
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ใบลงชื่อเข้าอบรม Security Awareness
รายชื่อผู้เข้าอบรม
| ชื่อ | ทีม | ลงชื่อ |
|---|---|---|
| พนักงาน 1 | Engineering | ลงชื่อแล้ว |
| พนักงาน 2 | Platform | ลงชื่อแล้ว |
| พนักงาน 3 | Support | ลงชื่อแล้ว |
ผู้ตรวจภายใน
ไม่มีหลักฐานการอบรม และตรวจกระบวนการ change ที่ตัวเองอนุมัติ
3 แผ่น
- 7.2 ไม่บอกว่าบทบาทไหนต้องรู้อะไร และไม่รู้ว่าอบรมแล้วทำเป็นไหม
- 7.2 · 9.2 ทั้งความสามารถและความเป็นอิสระมีปัญหา
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ตารางความสามารถตามบทบาท
บทบาทและหลักฐาน
| บทบาท | ต้องรู้และทำเป็น | หลักฐานว่ามี | ตรวจว่าได้ผล |
|---|---|---|---|
| ISMS manager | 27001 ประเมินความเสี่ยง PDPA พื้นฐาน จัดการ NC | ใบผ่านหลักสูตร หรือประวัติงานที่มีหลักฐาน | อบรมต่อเนื่องรายปี |
| ผู้ตรวจภายใน | หลักการตรวจ ความรู้ 27001 ไม่ตรวจงานตัวเอง | ใบผ่านหลักสูตร และช่วยตรวจอย่างน้อย 1 ครั้ง | ประเมินผู้ตรวจหลังการตรวจ |
| Platform | ตั้งค่าปลอดภัย IAM log backup change | บันทึก onboarding ที่หัวหน้ารับรองว่าทำได้ | ประวัติ change ที่ทำสำเร็จ |
| Developer | secure coding การจัดการ secret | อบรมและผลแบบทดสอบ | ผล code review |
| Support | ยืนยันตัวตนลูกค้า คำขอตาม PDPA social engineering | บันทึกอบรม | ผล QA ของ ticket ตัวอย่าง |
เมื่อคนย้ายทีม
checklist ย้ายทีมของ HR สร้างงาน onboarding ของบทบาทใหม่อัตโนมัติ
1 แผ่นงาน ทบทวนปีละครั้ง
- 7.2 กำหนดความสามารถตามบทบาท และมีหลักฐานทั้งว่ามีและว่าได้ผล
- 7.2 จุดที่หลุดบ่อยคือคนย้ายทีม ไม่ใช่พนักงานใหม่
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
ความตระหนักและการสื่อสาร
7.3 ไม่บังคับเป็นเอกสาร ผู้ตรวจจึงถามคนหน้างานเป็นหลัก เนื้อหาอบรมใช้บทเรียนจาก เว็บ Security Awareness ของ IT Select Lab ได้ บทนี้จึงไม่สอนซ้ำ
- มีนโยบาย และสาระหลักคืออะไรไม่ต้องท่องได้ แต่ต้องบอกได้ว่าเรื่องสำคัญคืออะไร
- งานของตัวเองช่วย ISMS อย่างไรเช่น Support ยืนยันตัวตนก่อนเปลี่ยนเลขบัญชี
- ถ้าไม่ทำตามจะเกิดอะไรต่อลูกค้า องค์กร และตัวเอง รวมถึงบทลงโทษตาม A.6.4
- แจ้งเหตุที่ไหนคำถามที่ผู้ตรวจถามบ่อยที่สุด คำตอบต้องตรงกับช่องทางที่ใช้อยู่จริง
บันทึกการตรวจ 7.3
- พื้นที่ตรวจ
- สัมภาษณ์ทีม Engineering (สถานการณ์ฝึก ไม่ได้เกิดในการตรวจภายในครั้งที่ 1)
- สิ่งที่เห็น
- ถามวิศวกร 5 คนว่าถ้าสงสัยว่าบัญชีถูกยึดต้องทำอะไร 3 คนตอบไม่ได้ หรือบอกช่องทางที่เลิกใช้แล้ว บันทึกอบรม (E30) แสดงว่าทั้ง 5 คนเข้าอบรมครบ
- ข้อความ finding
- พนักงานบางส่วนไม่รู้ช่องทางรายงานเหตุ แม้มีบันทึกเข้าอบรมครบ
NC minor
บันทึกอบรมไม่ช่วย เพราะ 7.3 ดูว่าคนรู้จริง · พบซ้ำหลายคนในทีมเดียว เป็นแบบแผน จึงเป็น minor (ข้อบกพร่องย่อย) · ถ้าพบคนเดียวครั้งเดียว อาจเป็นแค่ observation (ข้อสังเกต) · ถ้าเป็นแบบนี้ทั้งบริษัท และเคยมีเหตุที่ไม่ถูกรายงานจริง อาจเป็น major เพราะผู้ตรวจจะสงสัยว่าระบบแจ้งเหตุใช้ไม่ได้จริง [14]
7.4 ให้วางไว้ก่อนว่าเรื่องอะไร สื่อสารถึงใคร เมื่อไร และอย่างไร ฉบับ 2022 ไม่มีหัวข้อแยกว่าใครเป็นผู้สื่อสารแล้ว ตารางเทียบของหน่วยรับรองสรุปว่ารวมไว้ในคำว่าอย่างไร [1] ผู้ตรวจบางคนมองว่าตัดออกไปเลย ตารางของเรายังใส่ผู้รับผิดชอบไว้ เพราะช่วยตอบผู้ตรวจได้ทันที
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
แนวทางการสื่อสารด้านความปลอดภัย
1. หลักการ
บริษัทจะสื่อสารเรื่องความปลอดภัยอย่างเหมาะสมและทันเวลา
2. แจ้งเตือนช่องโหว่
ส่งอีเมลถึงรายชื่อ it-all ที่สร้างไว้ตั้งแต่ปี 2563
3. แจ้งเหตุ
แล้วแต่สถานการณ์
6 หน้า
- 7.4 ไม่ตอบว่าเรื่องอะไร ถึงใคร เมื่อไร อย่างไร
- 7.4 · 7.5.3 รายชื่อที่ไม่มีเจ้าของ คนที่ต้องแก้อาจไม่อยู่ในรายชื่อ บทเรียนจาก Equifax
- 7.4 ผู้ตรวจจะถามว่าลูกค้าธนาคารได้รับแจ้งอย่างไร คำตอบนี้ไม่ผ่าน
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
แผนการสื่อสาร ISMS
ตารางสื่อสาร
| เรื่อง | ถึงใคร | เมื่อไร | ช่องทาง | ผู้รับผิดชอบ |
|---|---|---|---|---|
| นโยบาย ISMS ฉบับใหม่ | พนักงานทุกคน | เมื่ออนุมัติ และทุกปี | อีเมล intranet และการกดรับทราบ | ISMS manager |
| ตัวชี้วัดและสถานะวัตถุประสงค์ | คณะทำงาน ISMS และผู้บริหาร | ทุกเดือน และ management review ปีละ 2 ครั้ง | ประชุมคณะทำงาน ISMS | ISMS manager |
| ช่องโหว่วิกฤต | เจ้าของระบบตามทะเบียนสินทรัพย์ | ภายใน 24 ชม. | ticket และช่องแชตแจ้งเตือน | Head of Platform |
| เหตุละเมิดข้อมูลของลูกค้า (เราเป็นผู้ประมวลผล) | ลูกค้าที่เป็นผู้ควบคุมข้อมูล | เป้าภายใน 24 ชม. นับแต่ทราบ (ISMS-IR-01 ฉบับ 2.2) · เพดาน 72 ชม. โดยไม่ชักช้า ตามประกาศ กคส. และ DPA | ตามแผนรับมือเหตุการณ์ (E18) | COO (DPO) |
| เหตุละเมิดข้อมูลที่เราเป็นผู้ควบคุม | สคส. และเจ้าของข้อมูลเมื่อเสี่ยงสูง | สคส. ภายใน 72 ชม. เว้นแต่ไม่มีความเสี่ยง · เจ้าของข้อมูลโดยไม่ชักช้า | ตามแผนรับมือเหตุการณ์ (E18) | COO (DPO) |
| การเปลี่ยนบริการที่กระทบความปลอดภัย | ลูกค้า PeopleFlow | ก่อนเปลี่ยนตามสัญญา | release notes และอีเมล | VP Engineering |
หลักการเลือกผู้รับ
ผู้รับกำหนดด้วยบทบาทที่ผูกกับทะเบียนสินทรัพย์ (E07) ไม่ใช่รายชื่ออีเมลที่ไม่มีเจ้าของ
ฉบับเต็ม 1 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 7.4 เรื่องอะไร ถึงใคร เมื่อไร อย่างไร และใครแจ้ง อยู่ในแถวเดียว
- 7.4 เมื่อคนเปลี่ยน ผู้รับเปลี่ยนตามบทบาทเอง
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownเอกสารที่มาตรฐานสั่งจริง
7.5.1 แบ่งเอกสารเป็นสองกลุ่ม คือที่มาตรฐานกำหนด กับที่องค์กรตัดสินเองว่าจำเป็น ปริมาณขึ้นกับขนาด ความซับซ้อน และความสามารถของคน [1]
ความเห็นของเรา: เอกสารในความหมายของมาตรฐานอยู่ในสื่อใดก็ได้ วิกิภายในที่มีประวัติหน้าและผู้อนุมัติก็ใช้ได้
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
เอกสารที่มาตรฐานสั่งให้มี (ข้อ 4–10)
รายการตามหมายเลขข้อ
| ข้อ | สิ่งที่ต้องมี | แบบ | ขององค์กรสมมติ |
|---|---|---|---|
| 4.3 | ขอบเขต ISMS | มีให้ใช้ | ISMS-SC-01 |
| 5.2 | นโยบายความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ | มีให้ใช้ | ISMS-PO-01 (E01) |
| 6.1.2 | กระบวนการประเมินความเสี่ยงและเกณฑ์ | เก็บ | ISMS-PR-02 |
| 6.1.3 | กระบวนการจัดการความเสี่ยง | เก็บ | ISMS-PR-02 |
| 6.1.3 d | Statement of Applicability | ต้องจัดทำ | ISMS-SOA-01 |
| 6.2 | วัตถุประสงค์ ISMS | เก็บ | ISMS-OB-01 |
| 7.2 | หลักฐานความสามารถ | เก็บ | ISMS-CP-01 และบันทึกอบรม (E30) |
| 8.1 | ข้อมูลว่ากระบวนการทำตามแผน เท่าที่จำเป็น | มีให้ใช้ | ticket และบันทึก change (E50) |
| 8.2 | ผลการประเมินความเสี่ยง | เก็บ | ISMS-RG-01 |
| 8.3 | ผลการจัดการความเสี่ยง | เก็บ | ISMS-RG-01 และหลักฐานใน SoA |
| 9.1 | ผลการติดตามและวัดผล | มีไว้เป็นหลักฐาน | ISMS-ME-01 และ dashboard รายเดือน |
| 9.2.2 | โปรแกรมตรวจและผลตรวจภายใน | มีไว้เป็นหลักฐาน | ISMS-IA-01 และรายงาน (E25) |
| 9.3.3 | ผลการทบทวนโดยฝ่ายบริหาร | มีไว้เป็นหลักฐาน | ISMS-MR-01 (ครั้งที่ 1 = E03) |
| 10.2 | ลักษณะ NC สิ่งที่ทำ และผลการแก้ไข | มีไว้เป็นหลักฐาน | ทะเบียน NC และ CAR (ISMS-NC-01) |
เอกสารจาก Annex A
บังคับเมื่อ control นั้นถูกเลือกใน SoA เช่น ขั้นตอนปฏิบัติงาน (A.5.37) ทะเบียนสินทรัพย์ (A.5.9) ทะเบียนกฎหมายและสัญญา (A.5.31)
ที่ไม่บังคับ
- ISMS Manual
- แผนการสื่อสาร (7.4)
- หลักฐานความตระหนัก (7.3)
- เอกสารบริบทและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (4.1 และ 4.2)
- 7.5.1 นับได้ราว 14 รายการ แหล่งต่างกันนับไม่เท่ากัน ดูการ์ดท้ายบท
- 6.1.3 d ไม่ใช้ control ก็ไม่ต้องมีเอกสารของ control นั้น
- 7.5.1 ทำได้ถ้าช่วยให้ระบบได้ผล องค์กรตัดสินเองตามขนาดและความซับซ้อน
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
ควบคุมเอกสารแบบไม่ต้องซื้อระบบ
ข้อ 7.5.2 คือตอนสร้างหรือแก้เอกสาร ต้องมีรหัส มีรูปแบบที่เหมาะ และอนุมัติก่อนใช้
ข้อ 7.5.3 คือตอนใช้งาน คนที่ต้องใช้หยิบเจอ เอกสารได้รับการปกป้อง มีเวอร์ชัน มีระยะเก็บ และคุมเอกสารจากภายนอกด้วย
- 1แยกสองพื้นที่ISMS-Working แก้ได้เฉพาะผู้จัดทำ · ISMS-Published ทุกคนอ่านได้อย่างเดียว เก็บเฉพาะฉบับอนุมัติ
- 2ชื่อไฟล์มาตรฐานรหัสกับชื่อสั้น ไม่ใส่เลขเวอร์ชันถ้าที่เก็บมีประวัติให้อยู่แล้ว
- 3ตารางเวอร์ชันหน้าแรกฉบับ วันที่ ผู้จัดทำ สิ่งที่เปลี่ยน ผู้อนุมัติ
- 4บันทึกการอนุมัติapproval workflow หรืออีเมลตอบอนุมัติ ไม่ต้องลายเซ็นเปียก
- 5ทะเบียนเอกสารแผ่นเดียวรวมเอกสารภายนอก ระยะเก็บรักษา และวันทบทวน
- 6ทบทวนตามรอบปีละครั้งต่อเอกสาร และทันทีเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงสำคัญ
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
รายการเอกสาร
รายการ
| ชื่อไฟล์ | ที่เก็บ |
|---|---|
| Policy_v3_final_แก้แล้ว_ล่าสุด.docx | drive ส่วนตัว |
| IR_procedure (1).docx | โฟลเดอร์ทีม Support |
| IR_procedure_new.docx | โฟลเดอร์ ISMS |
เอกสารภายนอก
ไม่มี
1 แผ่นงาน
- 7.5.2 · 7.5.3 ไม่มีรหัส เจ้าของ ฉบับ หรือผู้อนุมัติ หลายฉบับปนกัน ไม่รู้ว่าฉบับไหนใช้จริง
- 7.5.3 ลืมกฎหมาย สัญญา และรายงานของผู้ให้บริการ
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ทะเบียนเอกสาร ISMS
เอกสารภายใน (บางแถว)
| รหัส | ชื่อ | เจ้าของ | ฉบับ · วันที่อนุมัติ | ทบทวนถัดไป | ชั้นความลับ |
|---|---|---|---|---|---|
| ISMS-SC-01 | ขอบเขต ISMS | ISMS manager | 1.3 · 2026-10-20 | 2027-03 | ภายใน |
| ISMS-PO-01 | นโยบาย ISMS (E01) | ISMS manager | 1.2 · 2026-06-15 | 2027-06 | ทั่วไป |
| ISMS-PR-02 | ระเบียบวิธีประเมินความเสี่ยง | ISMS manager | 1.2 · 2026-10-20 | 2027-03 | ภายใน |
| ISMS-RG-01 | ทะเบียนความเสี่ยงและแผนจัดการ | ISMS manager | 1.3 · 2026-10-20 | ทุกไตรมาส | ลับ |
| ISMS-SOA-01 | Statement of Applicability | ISMS manager | 1.3 · 2026-10-20 | 2027-03 | ลับ |
| ISMS-OB-01 | วัตถุประสงค์ ISMS | ISMS manager | 1.1 · 2026-09-24 | management review มี.ค. 2027 | ภายใน |
| ISMS-IR-01 | แผนรับมือเหตุการณ์ (E18) | ISMS manager | 2.2 · 2026-10-28 | หลังซ้อมครั้งถัดไป | ภายใน |
| ISMS-CM-01 | แผนการสื่อสาร | ISMS manager | 1.1 · 2026-10-28 | 2027-10 | ภายใน |
เอกสารจากภายนอก
| เอกสาร | เจ้าของ | ตรวจความเป็นปัจจุบัน |
|---|---|---|
| PDPA และประกาศ กคส. ที่เกี่ยวข้อง | COO (DPO) | ทุก 6 เดือน (E22) |
| สัญญาและ DPA กับลูกค้าธนาคาร | COO (DPO) | ทุกสัญญาใหม่ |
| ใบรับรองและรายงาน SOC 2 ของผู้ให้บริการคลาวด์ | COO (DPO) | ปีละครั้ง ต้องเป็นรอบปัจจุบัน |
ระยะเก็บรักษา
บันทึกการตรวจ management review และ NC เก็บอย่างน้อยครอบคลุมรอบใบรับรอง 3 ปี (คำแนะนำ ไม่ใช่ข้อบังคับ) บันทึกที่มีข้อมูลส่วนบุคคลเก็บตามตาราง E23
ฉบับเต็มดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 7.5.2 ระบุตัวได้ มีฉบับ มีเจ้าของ มีวันทบทวน ตรงกับตารางเวอร์ชันในตัวเอกสาร
- 7.5.3 เอกสารภายนอกที่จำเป็นต้องระบุและควบคุมด้วย
- 7.5.3 เก็บพอให้ตรวจย้อนได้ แต่ไม่เก็บตลอดไป
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownสิ่งที่ผู้ตรวจสุ่มบ่อยคือ เวอร์ชันในทะเบียนตรงกับฉบับที่พนักงานเปิดเจอจริงไหม องค์กรสมมติโดนข้อนี้ใน internal audit ครั้งที่ 1
ขั้นตอนแจ้งเหตุฉบับเก่ายังเปิดได้ (F2)
1 สถานการณ์
internal audit ครั้งที่ 1 (ก.ย. 2026) ผู้ตรวจขอให้พนักงาน Support เปิดขั้นตอนแจ้งเหตุ คนหนึ่งค้นบน intranet แล้วได้ฉบับ 1.0 ซึ่งระบุผู้ติดต่อที่ลาออกไปแล้ว
2 ความเสี่ยง
R10 แจ้งเหตุละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลไม่ทันกำหนด
7.5.27.5.3
3 control และหลักฐาน
- A.5.24 เตรียมทีมและแผนรับมือเหตุ
- A.5.37 คู่มือที่ใครก็ทำตามได้
- A.6.8 ช่องทางให้ทุกคนแจ้งเหตุ
- E18 แผนรับมือเหตุการณ์และขั้นตอนเก็บหลักฐาน ISMS-IR-01
- E30 บันทึกการอบรม awareness และผลฝึกซ้อม phishing รายไตรมาส
4 auditor ตรวจ
NC minor
ถามพนักงาน Support 2 คนว่าหาขั้นตอนแจ้งเหตุจากที่ไหน คนหนึ่งเปิดฉบับ 1.0 ที่ยังเปิดอ่านได้บน intranet ขณะที่ทะเบียนเอกสารระบุฉบับ 2.1 ในพื้นที่ฉบับอนุมัติ บันทึกเป็น F2 ระดับ minor ที่ข้อ 7.5.3
ทะเบียนและพื้นที่ฉบับอนุมัติมีอยู่แล้ว หลุดเพียงสำเนาเดียว จึงเป็น minor NC (ข้อบกพร่องย่อย แก้ตามแผนได้ ไม่ขวางใบรับรอง) · ถ้าไม่มีระบบควบคุมเอกสารเลย จะเป็น major NC (ข้อบกพร่องร้ายแรง ต้องแก้ก่อนจึงได้ใบรับรอง)
- สถานการณ์: เอกสารฉบับเก่าที่ยังวางอยู่ผิดที่ อันตรายกว่าไม่มีเอกสาร เพราะคนเชื่อว่ามันถูก
- ความเสี่ยง: R10 (แจ้งเหตุละเมิดไม่ทันกำหนด) = 2×4 = 8 ระดับสูง · ข้อ 7.5.2 ให้เอกสารมีเวอร์ชันและผ่านการอนุมัติ · ข้อ 7.5.3 ให้คนหยิบฉบับที่ถูกได้ และเอาฉบับเลิกใช้ออก
- control และหลักฐาน: แก้: ถอนฉบับ 1.0 ออกจาก intranet ลิงก์ไปที่ฉบับอนุมัติฉบับเดียว ผูกผู้ติดต่อกับบทบาทแทนชื่อคน และแจ้งช่องทางใหม่ในรอบอบรม
- auditor ตรวจ: ทะเบียนและพื้นที่ฉบับอนุมัติมีอยู่แล้ว หลุดเพียงสำเนาเดียว จึงเป็น minor NC (ข้อบกพร่องย่อย แก้ตามแผนได้ ไม่ขวางใบรับรอง) · ถ้าไม่มีระบบควบคุมเอกสารเลย จะเป็น major NC (ข้อบกพร่องร้ายแรง ต้องแก้ก่อนจึงได้ใบรับรอง)
เอกสารขยะ
เอกสารขยะ
- ISMS Manual 80 หน้าที่คัดลอกข้อความมาตรฐาน
- procedure จากแม่แบบที่ไม่ตรงกับที่ทำจริง
- เขียน procedure ให้ทุก control ใน Annex A
- นโยบายย่อย 30 ฉบับ ฉบับละครึ่งหน้า
- ทะเบียนเอกสารที่อัปเดตเฉพาะก่อน audit
- เก็บทุกอย่างตลอดไป
เอกสารที่พอดี
- เอกสารหลักราว 10–15 ฉบับ บวกทะเบียนและบันทึก
- เขียนสิ่งที่ทำจริง ผู้ตรวจจะเทียบกับหน้างาน
- เขียนเฉพาะที่ความเสี่ยงหรือความซับซ้อนต้องการ
- นโยบายชุดเดียวที่มีหัวข้อชัด
- อัปเดตทะเบียนทุกครั้งที่อนุมัติ
- กำหนดระยะเก็บตามกฎหมาย สัญญา และความจำเป็น
auditor จะขอดูอะไร
ISMS ได้ทรัพยากรอะไรบ้าง ใครตัดสินใจ
ยอมรับ
- บันทึก management review ที่อนุมัติงบหรือคน
- แผนงบประมาณ ISMS
ไม่พอ
- "ผู้บริหารสนับสนุนเต็มที่" โดยไม่มีหลักฐาน
ผู้ดูแลคนนี้มีสิทธิ์สูงบน production เขามีความสามารถอะไร
ยอมรับ
- ตารางความสามารถ บันทึกอบรมหรือประสบการณ์ และการประเมินของหัวหน้า
ไม่พอ
- ใบเข้าร่วมสัมมนาที่ไม่เกี่ยวกับงาน
- ไม่เคยกำหนดว่าบทบาทนี้ต้องรู้อะไร
อบรมแล้ว รู้ได้อย่างไรว่าได้ผล
ยอมรับ
- ผลแบบทดสอบ ผลฝึกซ้อม phishing ก่อนและหลัง หรือการประเมินของหัวหน้า
ไม่พอ
- "ทุกคนเข้าอบรมครบ"
ถ้าเจออีเมลแปลกคุณทำอย่างไร (ถามพนักงานหน้างาน)
ยอมรับ
- คำตอบตรงกับขั้นตอนและช่องทางที่ใช้อยู่จริง
ไม่พอ
- ตอบไม่ได้ หรือบอกช่องทางที่เลิกใช้แล้ว
ขอดูทะเบียนเอกสาร แล้วสุ่ม 3 ฉบับ
ยอมรับ
- ฉบับในพื้นที่ฉบับอนุมัติตรงกับทะเบียน มีผู้อนุมัติ และวันทบทวนยังไม่เลย
ไม่พอ
- หลายฉบับบน drive และไม่มีใครบอกได้ว่าฉบับไหนใช้จริง
ทำแบบพอดี vs ทำเกิน
ชุดเอกสาร
พอดี: เอกสารหลักราว 10–15 ฉบับ บวกทะเบียนและบันทึก
ทำเกิน: ISMS Manual 80 หน้า และ procedure ทุก control
ที่เก็บ
พอดี: library ในชุดโปรแกรมสำนักงาน แยกพื้นที่ทำงานกับฉบับอนุมัติ
ทำเกิน: ซื้อระบบจัดการเอกสารก่อนรู้ว่าต้องการอะไร
การอนุมัติ
พอดี: approval workflow หรืออีเมลตอบอนุมัติที่ลิงก์ไว้ในทะเบียน
ทำเกิน: ลายเซ็นเปียกทุกฉบับทุกครั้งที่แก้
นโยบาย
พอดี: ชุดเดียวที่มีหัวข้อชัด ทบทวนครั้งเดียว
ทำเกิน: นโยบายย่อย 30 ฉบับที่ต้องทบทวนแยกกัน
แผนการสื่อสาร
พอดี: ตารางหนึ่งหน้า
ทำเกิน: ระเบียบการสื่อสารหลายหน้าที่ไม่มีใครเปิด
ระยะเก็บรักษา
พอดี: ตามกฎหมาย สัญญา และความจำเป็น บันทึก ISMS ครอบคลุมรอบใบรับรอง
ทำเกิน: เก็บทุกอย่างตลอดไป รวมบันทึกที่มีข้อมูลส่วนบุคคล
"พอดี" คือคำแนะนำของเราสำหรับองค์กร 30–300 คน ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน ทำมากกว่านี้ได้ถ้ามีเหตุผลจากความเสี่ยง
nonconformity ตัวอย่าง
(ตัวอย่างทั่วไป) พบขั้นตอนรับมือเหตุการณ์ 3 ฉบับบน drive ฉบับที่ทีม Support ใช้ระบุผู้ติดต่อที่ลาออกแล้ว ไม่มีทะเบียนเอกสาร และไม่มีหลักฐานว่าฉบับใดได้รับอนุมัติ
ไม่มีระบบควบคุมเอกสารเลย และกระทบกระบวนการสำคัญอย่างการรับมือเหตุ จึงสงสัยได้จริงว่าระบบให้ผลตามที่ตั้งใจ [14]
ลบฉบับเก่าสองฉบับ แล้วแจ้งเวียนให้ทุกคนใช้ฉบับล่าสุด
corrective action ที่ถึงราก
รากคือไม่มีเจ้าของเอกสารและไม่มีพื้นที่ฉบับอนุมัติ จึงแยกพื้นที่ทำงานกับฉบับอนุมัติ ตั้งทะเบียนเอกสาร กำหนดเจ้าของ ผูกรายชื่อผู้ติดต่อกับบทบาทในระบบ HR แทนชื่อคน และตรวจซ้ำใน 3 เดือนว่าไม่มีฉบับซ้ำ
(ตัวอย่างทั่วไป) สุ่มผู้ดูแลระบบ 8 คน 2 คนไม่มีหลักฐานการอบรม IAM ตามที่ตารางความสามารถกำหนด ทั้งสองคนย้ายมาจากทีมอื่น
ระบบมีอยู่และใช้กับคนส่วนใหญ่ หลุดเฉพาะคนที่ย้ายทีม
ส่งสองคนไปอบรมให้ทันวันตรวจติดตาม
corrective action ที่ถึงราก
รากคือการย้ายทีมไม่กระตุ้น onboarding ของบทบาทใหม่ จึงเพิ่มขั้นตอนใน checklist ย้ายทีมของ HR อบรมสองคน และตรวจการย้ายทีมทุกรายการในไตรมาสถัดไป
(กรณีทั่วไป ไม่ใช่องค์กรสมมติ) แผนการสื่อสารไม่มีแถวแจ้งลูกค้าเรื่องการเปลี่ยนบริการที่กระทบความปลอดภัย แต่ทำจริงผ่าน release notes
ทำจริงแล้ว แต่ยังไม่ได้วางเป็นระบบ จึงเป็นข้อสังเกต
ไม่ทำอะไร เพราะไม่ใช่ NC
corrective action ที่ถึงราก
เพิ่มแถวในตารางสื่อสาร ระบุผู้รับผิดชอบและช่องทาง ไม่ต้องวิเคราะห์รากเต็มรูปแบบ
กฎหมายไทยและกรอบอื่น
NIST CSF 2.0
- GV.RR-03จัดทรัพยากรให้พอกับกลยุทธ์ความเสี่ยง ใกล้กับ 7.1 [4]
- PR.AT-01 / PR.AT-02awareness สำหรับทุกคน และอบรมบทบาทเฉพาะ ใกล้กับ 7.3 และ 7.2 แต่ CSF ไม่บังคับเก็บหลักฐานแบบ 7.2 [4]
- GV.PO-01 / GV.SC-02นโยบายถูกสื่อสาร และบทบาทถูกสื่อสารกับผู้ให้บริการและลูกค้า ใกล้กับ 7.4 [4]
- GV.PO-02ทบทวนและปรับนโยบาย ใกล้ที่สุดกับ 7.5 แต่ CSF ไม่มีข้อกำหนดควบคุมเอกสาร [4]
CIS Controls v8.1
- Control 14โปรแกรม awareness และทักษะ ใกล้กับ 7.2 และ 7.3 ระดับ control [10]
อื่น ๆ
- ISO/IEC 27000มาตรฐานคำศัพท์ของชุด 27000 ใช้ตรวจถ้อยคำนิยาม documented information กับตัวมาตรฐาน [5]
- Annex AA.6.3 อบรมให้คนรู้และทำเป็น · A.5.37 เขียนคู่มืองานปฏิบัติการ · A.5.33 เก็บบันทึกสำคัญไม่ให้สูญหาย
การ map เป็นการเทียบเจตนาโดยประมาณ ไม่ได้หมายความว่าทำข้อหนึ่งแล้วผ่านอีกกรอบหนึ่งโดยอัตโนมัติ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
ISMS Manual ที่คัดลอกมาตรฐาน ไม่บังคับ ไม่มีใครอ่าน และเสี่ยงละเมิดลิขสิทธิ์
procedure จากแม่แบบที่ไม่ตรงกับงานจริง ผู้ตรวจเทียบกับหน้างานแล้วออก NC เพราะไม่ทำตามเอกสารของตัวเอง ทั้งที่ถ้าไม่เขียนอาจไม่ผิด
ใบลงชื่อเป็นหลักฐานความสามารถอย่างเดียว พิสูจน์ว่านั่งเรียน ไม่ได้พิสูจน์ว่าทำเป็น ต้องมีแบบทดสอบหรือการประเมินของหัวหน้า
แผนสื่อสารที่ใช้ช่องทางเลิกใช้แล้ว รายชื่ออีเมลที่ไม่มีเจ้าของ ทำให้คนที่ต้องลงมือไม่ได้รับแจ้ง
ลืมเอกสารภายนอก ใช้รายงาน SOC 2 ของผู้ให้บริการคลาวด์รอบที่หมดอายุแล้ว
เก็บทุกอย่างตลอดไป ขัดหลักจำกัดระยะเวลาเก็บของ PDPA ถ้าบันทึกมีข้อมูลส่วนบุคคล
รายชื่อผู้รับที่ไม่มีเจ้าของ
ถ้าแหล่งข้อมูลเห็นต่าง
- เอกสารบังคับมีกี่รายการISO27k Forum นับ 14 ประเภท [2] ส่วน Intertek ไม่ใส่ 8.1 และรวม 6.1.2 กับ 6.1.3 เป็นรายการเดียว [1] เราใส่ 8.1 เพราะข้อนี้มีคำสั่งเรื่องเอกสารชัด แต่ระบุว่าเท่าที่จำเป็น
- SoA เป็นเอกสารบังคับตามตัวอักษรไหม6.1.3 d สั่งให้จัดทำ SoA แต่ไม่ได้ใช้คำว่า documented information ตรง ๆ ทุกแหล่งที่เห็นนับเป็นเอกสารบังคับ ในทางปฏิบัติจึงไม่มีข้อถกเถียง
- แผนจัดการความเสี่ยงต้องเป็นเอกสารไหมบางรายการนับเป็นเอกสารบังคับแยก บางรายการไม่นับ เราแนะนำให้มี เพราะ 8.3 ต้องแสดงว่าทำตามแผน
- เก็บ เปลี่ยนเป็น มีให้ใช้ ในฉบับ 2022คำใน 8.1 9.1 9.2 9.3 10.2 เปลี่ยนจาก เก็บ เป็นให้มีไว้ (8.1 มีให้ใช้ ส่วน 9.x และ 10.2 มีไว้เป็นหลักฐาน) [1] บางคนมองว่าผ่อนลง เราเห็นว่าในทางปฏิบัติเหมือนเดิม ไม่มีบันทึกก็แสดงหลักฐานไม่ได้ (ความเห็นของเรา)
- หลักฐานของ 7.3บางหน่วยรับรองขอบันทึกอบรม บางแห่งเน้นสัมภาษณ์ มาตรฐานไม่บังคับเอกสารสำหรับ 7.3
- ระดับ NC ของ 7.3พนักงานบางคนไม่รู้นโยบาย ถ้าพบครั้งเดียวมักเป็น observation ถ้าพบเป็นแบบแผนเป็น minor และถ้าเกิดผลจริง เช่น เหตุไม่ถูกรายงาน อาจเป็น major ผู้ตรวจต้องอธิบายเหตุผลทุกครั้ง
แบบทดสอบ
ผ่านแบบทดสอบบทนี้แล้ว บันทึกไว้ในเครื่องนี้เท่านั้น
แม่แบบขององค์กรสมมติ
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร แต่งขึ้นเองทั้งหมด ไม่ได้คัดลอกจากที่ใด และไม่ใช่ข้อความของมาตรฐาน
คำศัพท์ในบทนี้
- Documented information สารสนเทศที่เป็นเอกสาร
- ข้อมูลที่ ISMS ต้องดูแลให้ถูกฉบับและหยิบใช้ได้ เป็นไฟล์ วิกิ ticket หรือกระดาษก็ได้ มีสองแบบ คือเอกสารที่ต้องเป็นปัจจุบัน และบันทึกว่าทำแล้ว
- Record บันทึก
- หลักฐานว่าทำแล้ว เช่น ผลตรวจ ผลทดสอบกู้คืน ไม่แก้ย้อนหลัง
- Competence ความสามารถ
- ทำงานได้จริงจากการศึกษา การอบรม หรือประสบการณ์ ต้องกำหนดตามบทบาทและมีหลักฐาน
- Awareness ความตระหนัก
- ทุกคนรู้ว่ามีนโยบาย งานของตัวเองช่วยอย่างไร และถ้าไม่ทำตามจะเกิดอะไร
- Document register ทะเบียนเอกสาร
- รายการเอกสารทั้งหมด พร้อมรหัส เจ้าของ ฉบับ วันทบทวน และที่เก็บ
- External document เอกสารจากภายนอก
- กฎหมาย สัญญา รายงานของผู้ให้บริการ ที่องค์กรต้องใช้และต้องตามให้เป็นปัจจุบัน
- Retention period ระยะเก็บรักษา
- เก็บนานเท่าไรแล้วทำลาย กำหนดตามกฎหมาย สัญญา และความจำเป็น
แหล่งอ้างอิง 11 รายการ
ตรวจทานล่าสุด 19 พ.ย. 2569 · ระดับความมั่นใจของเนื้อหา: ปานกลาง
- ISO/IEC 27001:2022 Self Evaluation Checklist and 27001 Gap Analysis 2013-2022
- ISO27k ISMS 4.4 mandatory and discretionary documentation guideline 2025
- The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0 (NIST CSWP 29)
- ISO/IEC 27000:2018 Information security management systems - Overview and vocabulary (catalogue entry)
- Personal Data Protection Act B.E. 2562 (2019) - Unofficial Translation (Government Gazette Vol. 136 Chapter 69 Gor, 27 May 2019)
- CIS Control 14: Security Awareness and Skills Training (v8.1)
- The IT Security Mistakes that Led to the Equifax Breach
- GAO Says Equifax Missed Flaws, Intrusion in Massive Breach
- ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เรื่อง มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565
- Question 39.1 Findings classification – Nonconformities (FAQ)
- รายการประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (หน้า 1-4)
โครงสร้างข้อ 7 และคำที่เปลี่ยนในฉบับ 2022 ยืนยันจากตารางเทียบของหน่วยรับรองที่เปิดอ่านได้ แต่รายการเอกสารบังคับครบ 14 รายการยืนยันได้จากแหล่งที่เปิดอ่านจริงเพียงแหล่งเดียว ผู้อ่านควรเทียบกับตัวมาตรฐานที่ซื้อมา
เว็บนี้อ้างข้อกำหนดและ control ด้วยหมายเลขและอธิบายด้วยคำของเราเอง ไม่ได้คัดลอกข้อความมาตรฐาน เมื่อจะนำไปปฏิบัติหรือขอการรับรอง ต้องใช้ตัวมาตรฐานฉบับจริงที่ซื้อจาก ISO หรือ สมอ.