• ประมาณ 30 นาที
  • กลาง
  • ISMS manager · VP Engineering · Head of Platform / IT manager · QA lead
  • ตรวจทาน 12 พ.ย. 2569

โหมดสอน แม่แบบ 1 ชิ้น

สรุปบทนี้

  1. บนบริการคลาวด์แบบ IaaS/PaaS ที่ PeopleFlow ใช้ การตั้งค่าเครือข่ายเป็นหน้าที่ของลูกค้า security group การแบ่งโซน และการเปิดพอร์ตจึงเป็นหลักฐานของเรา ไม่ใช่ของผู้ให้บริการ

  2. control ด้านพัฒนา 5 ข้อ (A.8.25–A.8.29) ทำได้ด้วย ด่านในสายพาน ที่ทีมใช้อยู่แล้ว: threat model ฟีเจอร์ใหญ่ code review SAST และเกณฑ์ก่อน release · ความลึกเชิงโค้ดอยู่ในเว็บ Secure Coding ของ IT Select Lab (กำลังจัดทำ)

  3. องค์กรสมมติ ไม่ใช้ A.8.30 เพราะไม่ได้จ้างพัฒนาภายนอก เหตุผลต้องตรวจสอบย้อนได้ และต้องมีตัวกระตุ้นให้ทบทวนเมื่อความจริงเปลี่ยน

  • 6.1.2 ข้อกำหนดของมาตรฐาน (เลขข้อ)
  • A.8.13 control ใน Annex A ดูชื่อทุกข้อ
  • R05 ความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ
  • E44 หลักฐานตัวอย่าง
  • ISMS-SC-01 รหัสเอกสาร
  • [1] แหล่งอ้างอิงท้ายบท
  • วันที่ของบริษัทสมมติเป็นเรื่องเล่าปี 2026–2029 (เริ่มโครงการ ม.ค. 2026 ได้ใบรับรอง ธ.ค. 2026) ไม่ผูกกับวันที่ปัจจุบัน

ทำสิ่งนี้ตอนนี้

  1. ถามทีม Engineering ว่า pull request ที่ SAST เจอปัญหาระดับวิกฤต ถูกบล็อกหรือแค่เตือน และขอดูตัวอย่างล่าสุดหนึ่งรายการ
  2. ถาม QA ว่าข้อมูลใน staging มาจากไหน ถ้าตอบว่า copy จาก production ให้เปิดเป็นความเสี่ยงทันที
  3. เปิดทะเบียนผู้ให้บริการ ค้นคำว่า พัฒนา agency หรือ freelance · ถ้าพบ ให้ทบทวนแถว A.8.30 ใน SoA

ทำไมกลุ่มนี้อยู่ด้วยกัน

PeopleFlow เป็นซอฟต์แวร์ที่บริษัทเขียนเองและรันบนคลาวด์ ความเสี่ยงหลักจึงมาจากสองทาง คือเครือข่ายที่เปิดกว้างเกินไป และโค้ดที่มีช่องโหว่ขึ้น production (R06)

บทนี้จัด 13 control เป็นสี่ส่วนตามงานจริง และอธิบายหนึ่งข้อที่องค์กรสมมติไม่ใช้ รหัส R คือความเสี่ยง และ E คือหลักฐานขององค์กรสมมติ

  • เครือข่ายA.8.20 ถึง A.8.23 · baseline คลาวด์ E17 สัญญาบริการเครือข่าย E16 กรองเว็บบนเครื่อง E31
  • สายพานพัฒนาA.8.25 ถึง A.8.29 · นโยบายและ threat model E48 ผล SAST และ dependency scan E49
  • environment และข้อมูลทดสอบA.8.31 A.8.33 · pipeline แยก dev staging production E40 · masking E42
  • ทดสอบบนระบบจริงA.8.34 · pentest ประจำปีและกติกาการทดสอบ E26
  • ไม่ใช้A.8.30 จ้างพัฒนาภายนอก · ไม่มีกิจกรรมนี้ ทบทวนเมื่อมีสัญญาจ้างพัฒนา
control 13 ข้อแบ่งตามงานที่เกิดจริงในบริษัท SaaS รหัส E คือหลักฐานขององค์กรสมมติ

เครือข่ายบนคลาวด์

NCSC (ศูนย์ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติของสหราชอาณาจักร) ระบุว่าลูกค้าคลาวด์รับผิดชอบการตั้งค่าให้ปลอดภัยเสมอ [7] บริษัทไม่มีห้องเซิร์ฟเวอร์ เครือข่ายที่ต้องคุมจึงเป็นค่าตั้งบนคลาวด์ใน baseline (E17) และ Wi-Fi ของสำนักงาน

  1. 1อินเทอร์เน็ตเปิดเฉพาะ HTTPS ไปที่ load balancer ของ PeopleFlow ผ่านบริการเครือข่ายที่มีเงื่อนไขในสัญญา
  2. 2productionบัญชีคลาวด์แยก ฐานข้อมูลไม่มีทางเข้าจากอินเทอร์เน็ต ผู้ดูแลเข้าได้ด้วยสิทธิ์ชั่วคราวเท่านั้น
  3. 3staging และ devบัญชีแยก ไม่ใช้ secret ร่วมกับ production และมีแต่ข้อมูลที่ mask แล้ว
  4. 4เครื่องพนักงานไม่มีสำนักงานเป็นศูนย์กลาง เข้าระบบผ่าน SSO และกรองเว็บอันตรายบนเครื่องแม้ทำงานจากบ้าน
  5. 5Wi-Fi สำนักงานและผู้มาติดต่อแยกวง Wi-Fi แขกออกจากวงพนักงาน ช่อง LAN ในห้องประชุมต่อเข้าวงแขก และไม่มีเส้นทางไปบัญชีคลาวด์
แบ่งโซนเพื่อจำกัดความเสียหาย ถ้าโซนหนึ่งถูกเจาะ อีกโซนต้องไม่ถูกลากไปด้วย ภาพนี้เป็นแนวคิด ไม่ใช่ค่าตั้งจริง
  • A.8.20 คุมจราจรและอุปกรณ์เครือข่าย

    ถ้าเครือข่ายเปิดกว้าง ผู้บุกรุกที่เข้ามาได้จุดเดียวจะเดินไปได้ทั่ว จึงปิดพอร์ตที่ไม่ใช้ด้วย security group และไฟร์วอลล์ อัปเดต firmware ของ router ในออฟฟิศ และให้ผู้ดูแลเข้าอุปกรณ์เครือข่ายผ่านช่องทางที่คุมไว้เท่านั้น

    องค์กรสมมติใช้ บริการเปิดสู่อินเทอร์เน็ตบนคลาวด์ ต้องคุมการเข้าถึงเครือข่าย (R01)

    ขอดูแผนผังเครือข่ายฉบับล่าสุด และพอร์ตใดเปิดสู่อินเทอร์เน็ต

  • A.8.21 เลือกบริการเครือข่ายที่ไว้ใจได้

    เราพึ่งบริการเครือข่ายของคนอื่นเยอะ ทั้ง ISP, CDN, DNS และ VPN ถ้าตั้งค่าหละหลวมหรือผู้ให้บริการล่มก็กระทบเราทันที จึงเลือกบริการที่รองรับ TLS และกัน DDoS ได้ ตกลง SLA ไว้ และเช็กว่าค่าที่ตั้งยังตรงกับที่ต้องการ

    องค์กรสมมติใช้ บริการเครือข่ายของผู้ให้บริการคลาวด์ต้องมีเงื่อนไขความปลอดภัยและความพร้อมใช้ในสัญญา (R04)

    บริการเครือข่ายภายนอกที่ใช้มีอะไรบ้าง ติดตามความปลอดภัยอย่างไร

  • A.8.22 แบ่งโซนเครือข่ายจำกัดความเสียหาย

    ถ้าเครื่องในออฟฟิศกับฐานข้อมูล production อยู่วงเดียวกัน มัลแวร์ในแล็ปท็อปเครื่องเดียวก็วิ่งไปถึงข้อมูลลูกค้าได้ จึงแยก VPC ของ prod, staging และออฟฟิศออกจากกัน แยก Wi-Fi แขก และเปิดเฉพาะเส้นทางที่จำเป็น

    องค์กรสมมติใช้ แยก production ออกจาก dev และ staging เพื่อจำกัดความเสียหาย (R01, R14) · ในสำนักงานแยกวงแขก ทั้ง Wi-Fi และช่อง LAN ห้องประชุม ออกจากวงพนักงาน

    จาก Wi-Fi ผู้มาติดต่อ เข้าถึงอะไรได้บ้าง

  • A.8.23 กันผู้ใช้เข้าเว็บอันตราย ใหม่ 2022

    เว็บปลอมและเว็บที่ฝังมัลแวร์เป็นทางเข้าที่เจอบ่อย จึงใช้ DNS filtering หรือ secure web gateway บนเครื่องบริษัท บล็อกหมวดเว็บอันตรายที่รู้จักแล้ว และแสดงหน้าเตือนให้ผู้ใช้รู้ว่าทำไมเข้าไม่ได้

    องค์กรสมมติใช้ ลดโอกาสที่พนักงานเปิดเว็บหลอกหรือเว็บมัลแวร์ (R05, R03)

    พนักงานที่ทำงานจากบ้านได้รับการกรองเว็บด้วยหรือไม่

ชื่อย่อและเจตนาเราเขียนเองเพื่อการเรียน ไม่ใช่ข้อความของมาตรฐาน · แถว "องค์กรสมมติ" มาจาก SoA ของบริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด · R = ความเสี่ยง E = หลักฐาน

สายพานพัฒนาที่มีด่าน

NIST SSDF แบ่งแนวปฏิบัติเป็นสี่กลุ่ม คือเตรียมองค์กร ปกป้องซอฟต์แวร์ ผลิตซอฟต์แวร์ที่ปลอดภัย และตอบสนองช่องโหว่ [1] ผู้ตรวจไม่ได้ตรวจคุณภาพโค้ด แต่ดูว่าด่านมีอยู่จริงและทิ้งหลักฐาน

  1. 1ก่อนเริ่มฟีเจอร์ใหญ่เขียนเงื่อนไขความปลอดภัยใน user story และทำ threat model สั้น · A.8.26 A.8.27 · E48
  2. 2ระหว่างเขียนแนวทางเขียนโค้ดของทีมและ framework ที่กันช่องโหว่พื้นฐานไว้ให้ · A.8.28
  3. 3ก่อน mergecode review โดยคนที่ไม่ใช่ผู้เขียน SAST dependency scan และสแกน secret · A.8.28 A.8.29 · E49
  4. 4ก่อน releaseเกณฑ์ว่าผลระดับไหนต้องแก้ก่อนขึ้น production และทดสอบการเข้าถึงข้าม tenant (ข้อมูลของลูกค้าคนละราย) · A.8.29
  5. 5หลัง releaseช่องโหว่ที่พบภายหลังเข้ากระบวนการ A.8.8 และบทเรียนกลับมาปรับด่าน · A.8.25
NIST SSDF ระบุว่า SDLC ส่วนน้อยพูดเรื่องความปลอดภัยละเอียด จึงเสนอให้เสียบแนวปฏิบัติเข้า SDLC ที่ทีมใช้อยู่ [1] ด่านข้างล่างเป็นแบบที่เราเสนอสำหรับทีม 35 คน
  • A.8.25 ด่านตรวจตลอดสายพานพัฒนา

    ช่องโหว่ที่เจอหลังขึ้น production แก้ยากกว่าตอนออกแบบหลายเท่า จึงวางด่านที่ทีม dev ใช้จริง เช่น threat modeling สำหรับฟีเจอร์ใหญ่ code review สแกนโค้ดใน CI และเช็กลิสต์ก่อน release แล้วสอนคนใหม่ให้ใช้เป็น

    องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R06

    ขั้นตอนไหนใน SDLC ที่ตรวจความปลอดภัย ถ้าไม่ผ่านเกิดอะไรขึ้น

  • A.8.26 ตกลงเรื่องปลอดภัยก่อนเริ่มสร้าง

    ถ้าไม่คุยกันตั้งแต่ต้นว่าฟีเจอร์ต้องปลอดภัยแค่ไหน ทีมจะไปรู้ตอนลูกค้าส่งแบบสอบถามมา จึงเขียนเงื่อนไขลงใน user story เช่น ตรวจสิทธิ์ข้าม tenant มี audit log และเข้ารหัสข้อมูลส่วนบุคคล ก่อนเริ่มเขียนโค้ด

    องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R06

    ฟีเจอร์ export เงินเดือนกำหนดข้อกำหนดความปลอดภัยอะไรไว้

  • A.8.27 หลักออกแบบที่ทีมยึดร่วมกัน

    ถ้าแต่ละทีมออกแบบตามใจ จะได้ระบบที่จุดอ่อนต่างกันไปหมด จึงเขียนหลักไม่กี่ข้อที่ทุกทีมยึด เช่น ไม่แน่ใจให้ปฏิเสธไว้ก่อน ให้สิทธิ์น้อยที่สุด ไม่เชื่อ input จากภายนอก แล้วใช้หลักนี้รีวิวงานออกแบบใหม่ทุกชิ้น

    องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R06

    ขอดู threat model ของระบบคำนวณเงินเดือน

  • A.8.28 เขียนโค้ดให้ปลอดช่องโหว่ ใหม่ 2022

    ช่องโหว่อย่าง SQL injection หรือ XSS ส่วนใหญ่มาจากนิสัยการเขียนโค้ดที่ป้องกันได้ จึงมีแนวทางเขียนโค้ดของทีม ใช้ framework ที่กันไว้ให้แล้ว เปิด linter และ SAST ใน pull request และอบรม developer จาก OWASP Top 10

    องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R06

    นักพัฒนาใหม่เรียนรู้ secure coding อย่างไร

  • A.8.29 ทดสอบความปลอดภัยก่อนปล่อยจริง

    การทดสอบว่าฟีเจอร์ทำงานได้ไม่ได้บอกว่ามันโดนเจาะได้หรือเปล่า จึงรันการสแกนโค้ด (SAST) และสแกนแอปที่กำลังรัน (DAST) ใน pipeline ทดสอบการเข้าข้อมูลข้าม tenant ก่อน release และกำหนดว่าผลระดับไหนต้องแก้ก่อนขึ้น production

    องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R06

    release ล่าสุดผ่านการทดสอบความปลอดภัยอะไรบ้าง

วิธีเขียนโค้ดให้ปลอดช่องโหว่ในรายละเอียด จะอยู่ในเว็บ Secure Coding ของ IT Select Lab (กำลังจัดทำ)

template ของ pull request และ issue ใน Git hosting · เจ้าของ VP Engineering

บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด

checklist ความปลอดภัยของงานพัฒนา

รหัส
ISMS-SD-01
ฉบับ
1.0
อนุมัติ
CTO
วันที่
2026-07-15

ฟีเจอร์ใหญ่ (issue)

  • แตะข้อมูลเงินเดือน เลขประจำตัวประชาชน หรือเลขบัญชีไหม
  • เงื่อนไขความปลอดภัย: ตรวจสิทธิ์ข้าม tenant · audit log · การเข้ารหัส
  • threat model สั้นแนบใน issue

pull request

  • ผู้รีวิวไม่ใช่ผู้เขียน
  • SAST และ dependency scan ผ่าน หรือมีเหตุผลที่ยอมรับ
  • ไม่มี secret ในโค้ด

ก่อน release

ผลที่พบเกณฑ์
วิกฤตแก้ก่อนขึ้น production · ข้อยกเว้นต้องมี VP Engineering และ ISMS manager ยอมรับเป็นลายลักษณ์
สูงแก้ภายใน SLA หรือเจ้าของความเสี่ยงยอมรับเป็นลายลักษณ์
อื่น ๆเข้าคิวงานตามปกติ
  1. A.8.26 · A.8.27 ตกลงก่อนเขียนโค้ด ไม่ใช่รอให้ลูกค้าถามในแบบสอบถาม
  2. A.8.28 · A.8.29 · A.8.32 ระบบบังคับด้วย branch protection จึงเป็นหลักฐานอัตโนมัติ (E37 E49)
  3. A.8.29 เกณฑ์ผ่านหรือไม่ผ่านต้องกำหนดไว้ก่อน ไม่ใช่ตัดสินวันปล่อยจริง
ส่วนหนึ่งของแม่แบบ ใช้เป็นฟิลด์ใน pull request และ issue ไม่ต้องกรอกเอกสารแยก หลักฐานจึงอยู่ในที่เดียวกับงาน

ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร

DOCX Markdown

แม่แบบฉบับเต็มดาวน์โหลดได้เป็น DOCX หรือ Markdown

แยก environment และข้อมูลทดสอบ

แต่ละ environment แยกบัญชีคลาวด์และขึ้น production ได้ทาง pipeline เท่านั้น ส่วนข้อมูลทดสอบสร้างด้วยสคริปต์แบบ masking ตั้งแต่เดือน 5 เพื่อลด R14

  • A.8.31 งานทดลองต้องไม่ปนกับระบบที่ลูกค้าใช้

    ถ้า developer ทดลองของบนระบบเดียวกับที่ลูกค้าใช้ พลาดนิดเดียวก็กลายเป็นระบบล่ม จึงแยกบัญชีคลาวด์ของ dev, staging และ prod ไม่ใช้สิทธิ์หรือ secret ร่วมกัน และขึ้น prod ได้ทาง pipeline เท่านั้น

    องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R14, R16

    นักพัฒนาเข้าถึงฐานข้อมูล production ได้หรือไม่

  • A.8.33 ข้อมูลทดสอบต้องไม่ทำให้ข้อมูลจริงรั่ว

    สำเนาฐานข้อมูลจริงบน staging มักถูกดูแลหละหลวมกว่า prod จึงรั่วง่ายกว่า ทีมจึงใช้ข้อมูลสังเคราะห์หรือข้อมูลที่ mask แล้วเป็นหลัก ถ้าจำเป็นต้องใช้ของจริงต้องขออนุมัติ คุมสิทธิ์เท่า prod และลบทิ้งเมื่อเทสต์เสร็จ

    องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R14

    ข้อมูลในระบบ staging มาจากไหน มีข้อมูลส่วนบุคคลจริงหรือไม่

QA ขอข้อมูลจริงมาไล่บั๊กเงินเดือน

1 สถานการณ์

ลูกค้ารายหนึ่งแจ้งว่ายอดภาษีในสลิปผิด QA ขอ copy ฐานข้อมูลของลูกค้ารายนั้นจาก production ไป staging เพื่อทำซ้ำให้เร็วที่สุด

2 ความเสี่ยง

R14 ใช้ข้อมูลลูกค้าจริงในระบบทดสอบ

ระดับ 9 สูง → คงเหลือ 3

A.8.33A.8.31

3 control และหลักฐาน

  • A.8.33 ข้อมูลทดสอบต้องไม่ทำให้ข้อมูลจริงรั่ว
  • A.8.31 งานทดลองต้องไม่ปนกับระบบที่ลูกค้าใช้
  • A.8.11 ซ่อนข้อมูลจริงบางส่วน
  • E42 ขั้นตอนสร้างข้อมูลทดสอบแบบ masking
  • E40 repository IaC และ pipeline deploy (แยก dev/staging/production)

4 auditor ตรวจ

ผ่าน

internal audit ครั้งที่ 1 (ก.ย. 2026) ถามว่าข้อมูลใน staging มาจากไหน ทีมแสดงสคริปต์สร้างข้อมูลแบบ masking (E42) และ pipeline ที่แยกบัญชี dev staging production (E40) ซึ่งไม่มีเส้นทาง copy ฐานข้อมูล production ไป staging · ผู้ตรวจสุ่มดูตารางพนักงานใน staging ไม่พบเลขประจำตัวประชาชนที่มีรูปแบบของจริง

ผู้ตรวจไม่ได้อ่านกติกาอย่างเดียว แต่ดูตัวข้อมูลใน staging จริง · กรณีที่ต้องใช้ข้อมูลจริงเท่านั้นจึงจะทำซ้ำปัญหาได้ ต้องมีผู้อนุมัติ คุมสิทธิ์เท่า production และลบเมื่อเสร็จ

  1. สถานการณ์: ความเร่งรีบของงานแก้บั๊กคือเหตุผลที่ข้อมูลจริงหลุดไปอยู่ในระบบที่ป้องกันน้อยกว่า
  2. ความเสี่ยง: R14 (ใช้ข้อมูลลูกค้าจริงในระบบทดสอบ) = 3×3 = 9 ระดับสูง · ข้อมูลเงินเดือนและเลขประจำตัวประชาชนของพนักงานลูกค้าคือข้อมูลที่บริษัทเป็นผู้ประมวลผล
  3. control และหลักฐาน: สคริปต์สร้างข้อมูลแบบ masking ที่จำลองกรณีภาษีของลูกค้าได้ (E42) และการแยกบัญชีคลาวด์ของแต่ละ environment (E40) ทำให้ทางที่ปลอดภัยเป็นทางที่เร็วที่สุด
  4. auditor ตรวจ: ผู้ตรวจไม่ได้อ่านกติกาอย่างเดียว แต่ดูตัวข้อมูลใน staging จริง · กรณีที่ต้องใช้ข้อมูลจริงเท่านั้นจึงจะทำซ้ำปัญหาได้ ต้องมีผู้อนุมัติ คุมสิทธิ์เท่า production และลบเมื่อเสร็จ

ทดสอบบนระบบจริงโดยไม่ทำให้ล่ม

pentest ประจำปีต้องยิงใส่ระบบที่ลูกค้าใช้อยู่ ความเสี่ยงคือการทดสอบทำระบบล่มเสียเองในรอบจ่ายเงินเดือน

  • A.8.34 ตรวจระบบโดยไม่กระทบงานจริง

    การสแกนช่องโหว่หรือ pentest ที่ยิงใส่ production ตอนลูกค้าใช้งานหนัก อาจทำระบบล่มเสียเอง จึงตกลงขอบเขต ช่วงเวลา และบัญชีที่ใช้กับทีมระบบก่อนทุกครั้ง ใช้สิทธิ์อ่านอย่างเดียวถ้าทำได้ และมีคนเฝ้าระหว่างทดสอบ

    องค์กรสมมติใช้ pentest ประจำปีตามสัญญาลูกค้าธนาคารทดสอบบน production ต้องไม่กระทบรอบจ่ายเงินเดือนของลูกค้า

    ก่อน pentest บน production ตกลงอะไรกันบ้าง ใครอนุมัติ

บันทึกการตรวจ A.8.34 · A.5.35

พื้นที่ตรวจ
รายงาน penetration test ประจำปีและกติกาการทดสอบ (E26)
สิ่งที่เห็น
กติกาการทดสอบ (rules of engagement) ลงนามโดย VP Engineering และ Head of Platform ก่อนเริ่ม ระบุขอบเขต บัญชีทดสอบ ช่วงเวลาที่เลี่ยงรอบจ่ายเงินเดือนปลายเดือน ผู้ติดต่อฉุกเฉิน และเงื่อนไขหยุดทดสอบ

control ที่ไม่ใช้: A.8.30

ข้อมูลองค์กรสมมติระบุว่าบริษัทไม่มีการจ้างพัฒนาซอฟต์แวร์ภายนอก SoA จึงไม่ใช้ A.8.30 การไม่ใช้ไม่ได้แปลว่าลืมได้ เหตุผลต้องตรวจสอบย้อนได้ และต้องมีตัวกระตุ้นให้กลับมาทบทวน วิธีเขียนเหตุผลใน SoA อ่านต่อได้ในบทประเมินความเสี่ยงและ SoA

  • A.8.30 จ้างคนนอกเขียนโค้ดอย่างรู้ทัน

    โค้ดที่ agency หรือฟรีแลนซ์เขียนให้ สุดท้ายรันอยู่ในระบบของเราและเราต้องรับผิดชอบ จึงใส่มาตรฐานความปลอดภัยไว้ในสัญญาจ้าง ให้ส่งงานผ่าน repo ของเราเพื่อรีวิว สแกนก่อนรับงาน และตกลงว่าใครเป็นเจ้าของโค้ด

    องค์กรสมมติไม่ใช้ ไม่มีการจ้างพัฒนาซอฟต์แวร์ภายนอก ทีม Engineering พัฒนาเองทั้งหมด ทบทวนใหม่ทันทีที่มีสัญญาจ้างพัฒนา

    โค้ดจากผู้รับจ้างผ่านการตรวจแบบเดียวกับทีมภายในหรือไม่

บันทึกการตรวจ 6.1.3 d · A.8.30

พื้นที่ตรวจ
แถว A.8.30 ใน SoA ฉบับ 1.3 และทะเบียนผู้ให้บริการ (E15)
สิ่งที่เห็น
SoA ไม่ใช้ A.8.30 พร้อมเหตุผลว่าไม่มีการจ้างพัฒนาซอฟต์แวร์ภายนอก ทีม Engineering พัฒนาเองทั้งหมด และระบุตัวกระตุ้นให้ทบทวนเมื่อมีสัญญาจ้างพัฒนา · ผู้ตรวจค้นทะเบียนผู้ให้บริการและสัญญาที่ลงนามในปีนี้ ไม่พบผู้รับจ้างพัฒนา

"N/A"

  • เขียน N/A หรือ ไม่เกี่ยวข้อง โดยไม่มีเหตุผล
  • อ้างว่า ใช้คลาวด์ ซึ่งไม่เกี่ยวกับการจ้างพัฒนา
  • ไม่มีใครเทียบกับทะเบียนผู้ให้บริการ
  • ไม่มีเงื่อนไขทบทวน

เหตุผลที่ตรวจตามได้

  • บอกว่าทำไมกิจกรรมนี้ไม่มีในขอบเขต
  • ตรวจสอบได้จากทะเบียนผู้ให้บริการ (E15) และสัญญา
  • ระบุตัวกระตุ้นให้ทบทวน
  • ถ้ามีผู้รับจ้างเข้ามาเขียนโค้ด ใช้สายพานพัฒนาเดียวกับทีมภายใน
เหตุผลที่ดีโยงกับขอบเขตและธุรกิจ ตรวจสอบย้อนได้ และบอกว่าเมื่อไรต้องทบทวน

auditor จะขอดูอะไร

ขอแผนผังเครือข่ายคลาวด์ล่าสุด และพอร์ตใดเปิดสู่อินเทอร์เน็ต

ยอมรับ

  • แผนผังที่สร้างจาก IaC หรืออัปเดตตามรอบทบทวน baseline (E17) และรายการพอร์ตที่ตรงกับค่าตั้งจริง

ไม่พอ

  • แผนผังที่วาดตอนเริ่มโครงการและไม่ตรงกับระบบแล้ว

ขั้นตอนไหนในการพัฒนาที่ตรวจความปลอดภัย ถ้าไม่ผ่านเกิดอะไรขึ้น

ยอมรับ

  • นโยบาย secure development (E48) ผล SAST ใน pull request (E49) และตัวอย่าง pull request ที่ถูกบล็อก

ไม่พอ

  • นโยบายที่เขียนว่าต้องทำ SAST แต่ไม่มีผลใน pipeline
  • ผลสแกนที่ไม่มีใครคัดแยก

นักพัฒนาเข้าถึงฐานข้อมูล production ได้หรือไม่ และข้อมูลใน staging มาจากไหน

ยอมรับ

  • บัญชีคลาวด์แยก สิทธิ์ production ผ่านสิทธิ์ชั่วคราว และสคริปต์สร้างข้อมูลแบบ masking (E42)

ไม่พอ

  • "ทุกคนในทีมเข้า production ได้ เผื่อมีเหตุด่วน"

SoA ไม่ใช้ A.8.30 ยืนยันได้อย่างไรว่าไม่มีการจ้างพัฒนา

ยอมรับ

  • ทะเบียนผู้ให้บริการ (E15) และสัญญาที่ไม่มีผู้รับจ้างพัฒนา พร้อมขั้นตอนที่สั่งทบทวน SoA เมื่อมีสัญญาจ้างพัฒนา

ไม่พอ

  • "ไม่เคยจ้าง" โดยไม่มีอะไรให้ดู

ก่อน pentest บน production ตกลงอะไรกัน ใครอนุมัติ

ยอมรับ

  • กติกาการทดสอบที่ลงนามก่อนเริ่ม ระบุขอบเขต ช่วงเวลา และเงื่อนไขหยุด (E26)

ไม่พอ

  • อีเมลบอกผู้ทดสอบว่า เริ่มได้เลย

ทำแบบพอดี vs ทำเกิน

เครือข่ายคลาวด์

พอดี: security group และการแบ่งบัญชีเป็นโค้ด ทบทวนพร้อม baseline ทุก 6 เดือน

ทำเกิน: ไฟร์วอลล์หลายชั้นแบบศูนย์ข้อมูลสำหรับบริการที่อยู่บนคลาวด์ทั้งหมด

threat model

พอดี: หนึ่งหน้าต่อฟีเจอร์ใหญ่ที่แตะข้อมูลอ่อนไหว

ทำเกิน: threat model เต็มรูปแบบทุก pull request

SAST

พอดี: รันทุก pull request บล็อกเฉพาะระดับวิกฤต ที่เหลือมีเจ้าของ

ทำเกิน: เปิดทุกกฎและบล็อกทุกระดับจนทีมปิดเครื่องมือ

ข้อมูลทดสอบ

พอดี: สคริปต์สร้างข้อมูลแบบ masking ที่จำลองกรณีจริงได้ ข้อยกเว้นต้องมีผู้อนุมัติ

ทำเกิน: ห้ามทุกอย่างโดยไม่มีเครื่องมือทดแทน จนทีมแอบ copy ข้อมูลจริง

pentest

พอดี: ปีละครั้งโดยผู้ทดสอบอิสระ มีกติกาที่ลงนาม และติดตามผลการแก้

ทำเกิน: pentest ทุกเดือนแต่ไม่มีใครแก้ผลที่พบ

"พอดี" คือคำแนะนำของเราสำหรับองค์กร 30–300 คน ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน ทำมากกว่านี้ได้ถ้ามีเหตุผลจากความเสี่ยง

nonconformity ตัวอย่าง

NC majorA.8.25A.8.28

สถานการณ์ฝึก · SoA เขียนว่าทุกการเปลี่ยนแปลงผ่าน code review และ SAST แต่ branch หลักไม่มีการป้องกัน ผู้ตรวจสุ่ม 20 pull request พบ 12 รายการ merge โดยไม่มีผู้รีวิวและไม่มีผลสแกน

control หลักของความเสี่ยงโค้ดมีช่องโหว่ไม่ทำงานเป็นส่วนใหญ่ และ SoA ไม่ตรงกับความจริง จึงกระทบความสามารถของระบบในการให้ผลตามที่ตั้งใจ ซึ่งเป็นความหมายของ major ใน ISO/IEC 17021-1 [8]

แก้แบบไม่ถึงราก

ขอให้ทีมรีวิวย้อนหลัง 12 รายการ

corrective action ที่ถึงราก

รากคือด่านพึ่งความสมัครใจ จึงเปิด branch protection ที่บังคับผู้รีวิวและผลสแกนในระบบ แล้ววัดสัดส่วน change ที่ผ่าน review เป็นตัวชี้วัดรายเดือน

NC minor6.1.3 dA.8.30

สถานการณ์ฝึก · SoA ไม่ใช้ A.8.30 โดยเขียนว่าไม่มีการจ้างพัฒนาภายนอก แต่ทะเบียนผู้ให้บริการมีผู้รับจ้างพัฒนาแอปมือถือ 1 ราย ผู้รับจ้างผ่านการประเมินผู้ให้บริการแล้ว และส่งงานผ่าน pipeline ภายใน

เป็น minor เพราะความเสี่ยงยังถูกคุมด้วยการประเมินผู้ให้บริการ (A.5.19–A.5.21) และสายพานพัฒนาภายใน ที่ผิดคือเหตุผลใน SoA หนึ่งจุด · ถ้าโค้ดของผู้รับจ้างขึ้น production โดยไม่มีข้อกำหนดและไม่มีใครรีวิวเลย จะเป็น major เพราะกระทบความสามารถของระบบในการให้ผลตามที่ตั้งใจ [8]

แก้แบบไม่ถึงราก

แก้ SoA ให้ใช้ A.8.30

corrective action ที่ถึงราก

รากคือไม่มีจุดเชื่อมระหว่างการรับผู้ให้บริการกับ SoA จึงให้การลงทะเบียนผู้ให้บริการประเภทพัฒนาเป็นตัวกระตุ้นทบทวน SoA และให้งานของผู้รับจ้างผ่านสายพานพัฒนาเดียวกับทีมภายใน

observationA.8.29

สถานการณ์ฝึก · SAST รันทุก pull request และผลระดับวิกฤตถูกบล็อกจริง แต่ผลระดับสูง 40 รายการค้างโดยไม่มีเจ้าของ

เกณฑ์ที่ตั้งไว้ (บล็อกระดับวิกฤต) ทำงานจริง จึงยังไม่ใช่ NC แต่มีแนวโน้มสะสมจนกลายเป็นปัญหา จึงเป็นข้อสังเกต

แก้แบบไม่ถึงราก

ไม่ต้องทำอะไรเพราะไม่ใช่ NC

corrective action ที่ถึงราก

กำหนดเจ้าของและ SLA ของผลระดับสูง และรายงานจำนวนที่ค้างในประชุมคณะทำงาน ISMS

กฎหมายไทยและกรอบอื่น

NIST CSF 2.0

  • PR.IR-01ปกป้องเครือข่ายและสภาพแวดล้อมจากการเข้าถึงโดยไม่ได้รับอนุญาต (ชื่อหมวดตาม CSF 2.0 [4]) OLIR สองชุด map กับ A.8.20 A.8.21 A.8.22 และชุด 218 map กับ A.8.23 [10]
  • PR.PS-06แนวปฏิบัติพัฒนาซอฟต์แวร์ที่ปลอดภัย OLIR ชุด 218 map กับ A.8.25 A.8.26 A.8.28 A.8.29 A.8.31 [10]
  • GV.OV-03ทบทวนผลการบริหารความเสี่ยงไซเบอร์ OLIR ชุด 218 map กับ A.8.30 และ A.8.34 [10]

CIS Controls v8.1

  • CIS Control 16safeguard ใน Control 16 ที่ CIS Controls Navigator v8.1 map กับ A.8.25 ถึง A.8.31 [12]
  • CIS 12.2 · 12.3 · 3.12 · 9.2ส่วนหนึ่งของ safeguard ที่ Navigator map กับ A.8.20 ถึง A.8.23 [12]
  • A.8.33 · A.8.34Navigator ไม่ map สองข้อนี้ [12] และเราไม่ได้ใส่ค่าประมาณให้

PDPA

  • ประกาศ กคส. มาตรการ 2565 ข้อ 4(5)ป้องกันหลายชั้นครอบคลุมเครือข่ายและซอฟต์แวร์ [6]

อื่น ๆ

  • OLIRค่า NIST ในตารางนี้มาจาก informative reference ที่ผู้อื่นจัดทำในแคตตาล็อก OLIR ของ NIST ซึ่ง NIST ไม่ได้ตรวจความถูกต้อง [11]
  • NIST SP 800-218 (SSDF)แนวปฏิบัติพัฒนาซอฟต์แวร์ 4 กลุ่ม ที่เสียบเข้า SDLC แบบใดก็ได้ [1]
  • NIST SP 800-115การวางแผนทดสอบและ rules of engagement [3]
  • NCSC shared responsibilityการตั้งค่าบนคลาวด์เป็นความรับผิดชอบของลูกค้า [7]

การ map เป็นการเทียบเจตนาโดยประมาณ ไม่ได้หมายความว่าทำข้อหนึ่งแล้วผ่านอีกกรอบหนึ่งโดยอัตโนมัติ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • คิดว่าผู้ให้บริการคลาวด์ดูแลเครือข่ายให้หมด การเปิดพอร์ตและ security group เป็นค่าตั้งของเราเอง

  • secret อยู่ในโค้ดหรือไฟล์ config เมื่อ repo หลุด กุญแจหลุดไปด้วย ต้องสแกน secret และเก็บในที่จัดการกุญแจ

  • นโยบาย secure development ที่ไม่มีใครเปิด หลักฐานที่ผู้ตรวจเชื่อคือผลใน pipeline ไม่ใช่เอกสาร

  • copy production ไป staging เพื่อความเร็ว staging มักป้องกันน้อยกว่า ทางที่ปลอดภัยต้องเป็นทางที่เร็วด้วย

  • ตัด A.8.30 แล้วลืม ไม่มีตัวกระตุ้นให้ทบทวนเมื่อเริ่มจ้าง agency หรือ freelance

  • pentest บน production ช่วงปลายเดือน ช่วงที่ลูกค้าคำนวณเงินเดือนคือช่วงที่ระบบล่มไม่ได้

โค้ดที่อยู่นอกสายตา

ถ้าแหล่งข้อมูลเห็นต่าง

  • ตัด control ด้วยเหตุผลว่าไม่มีกิจกรรมบางคนว่าเหตุผลต้องโยงกับความเสี่ยง บางคนว่าบอกว่าไม่มีกิจกรรมก็พอ สองมุมนี้มาบรรจบกัน: เมื่อไม่มีการจ้างพัฒนา ก็ไม่มีความเสี่ยงใดในทะเบียนที่ต้องใช้ control นี้ SoA จึงอธิบายการไม่ใช้ได้ตาม 6.1.3 d โดยต้องตรวจย้อนได้และมีตัวกระตุ้นให้ทบทวน (การตีความของเรา)
  • ผู้รับจ้างที่นั่งเขียนโค้ดใน repo ของเราบางคนนับเป็นจ้างพัฒนาภายนอก บางคนนับเป็นบุคลากรภายนอก เราแนะนำให้ทบทวน SoA ทุกครั้ง และอย่างน้อยให้ผ่านสายพานพัฒนาเดียวกับทีมภายใน
  • SAST บล็อกหรือแค่เตือนไม่มีแหล่งทางการกำหนด บล็อกทุกระดับทำให้ทีมหาทางเลี่ยง เราเสนอบล็อกเฉพาะระดับวิกฤต ส่วนที่เหลือมีเจ้าของและกำหนดแก้
จุดที่แหล่งข้อมูลหรือผู้ตรวจเห็นต่างกัน เราบอกว่าเลือกแบบไหนและเพราะอะไร

แบบทดสอบ

1. บนคลาวด์สาธารณะ ใครรับผิดชอบการเปิดพอร์ตและ security group ของ PeopleFlow
2. องค์กรสมมติไม่ใช้ A.8.30 เหตุผลแบบใดฟังขึ้นที่สุด
3. หลักฐานใดแสดงว่า A.8.28 และ A.8.29 ทำงานจริง
4. ก่อน pentest บน production สิ่งใดต้องมีก่อนเริ่ม

แม่แบบขององค์กรสมมติ

ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร แต่งขึ้นเองทั้งหมด ไม่ได้คัดลอกจากที่ใด และไม่ใช่ข้อความของมาตรฐาน

  • checklist ความปลอดภัยของงานพัฒนาDOCX · Markdown

คำศัพท์ในบทนี้

Network segmentation การแบ่งโซนเครือข่าย
แยกระบบเป็นวงย่อยและเปิดเฉพาะเส้นทางที่จำเป็น เพื่อจำกัดความเสียหาย
Security group กฎไฟร์วอลล์ของทรัพยากรคลาวด์
ชุดกฎที่บอกว่าทรัพยากรบนคลาวด์รับหรือส่งการเชื่อมต่อจากที่ใดได้บ้าง
SSDF กรอบการพัฒนาซอฟต์แวร์อย่างปลอดภัยของ NIST
แนวปฏิบัติระดับสูง 4 กลุ่มที่เสียบเข้า SDLC แบบใดก็ได้
SAST การวิเคราะห์ซอร์สโค้ดหาช่องโหว่
เครื่องมือที่อ่านโค้ดโดยไม่รันโปรแกรม เพื่อหารูปแบบที่เป็นช่องโหว่
Threat model แบบจำลองภัยคุกคาม
การคิดล่วงหน้าว่าฟีเจอร์อาจถูกโจมตีอย่างไรและจะกันอย่างไร
Rules of engagement กติกาการทดสอบ
ข้อตกลงก่อนทดสอบว่าทดสอบอะไร เมื่อไร ด้วยบัญชีใด และหยุดเมื่อใด
Data masking การซ่อนข้อมูลบางส่วน
แปลงข้อมูลจริงให้ระบุตัวคนไม่ได้แต่ยังใช้ทดสอบได้
Infrastructure as Code (IaC) เขียนโครงสร้างระบบเป็นโค้ด
เก็บค่าตั้งเครือข่ายและเครื่องบนคลาวด์เป็นไฟล์โค้ดที่ผ่านรีวิว ทุกสภาพแวดล้อมจึงสร้างจากแม่แบบเดียวกันและตรวจย้อนได้

แหล่งอ้างอิง 11 รายการ

ตรวจทานล่าสุด 12 พ.ย. 2569 · ระดับความมั่นใจของเนื้อหา: ปานกลาง–สูง

  1. Secure Software Development Framework (SSDF) Version 1.1 (NIST SP 800-218) — NIST, 2022-02 · ระดับแหล่ง 1
  2. お客様のメールアドレス等の漏洩可能性に関するお詫びとお知らせについて (T-Connect) — Toyota Motor Corporation, 2022-10-07 · ระดับแหล่ง 4
  3. Technical Guide to Information Security Testing and Assessment (NIST SP 800-115) — NIST, 2008-09 · ระดับแหล่ง 1
  4. The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0 (NIST CSWP 29) — NIST, 2024-02-26 · ระดับแหล่ง 1
  5. ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เรื่อง มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565 — คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล / สคส., 2022-06-20 · ระดับแหล่ง Thai official
  6. Cloud security shared responsibility model — NCSC UK, 2022-05-10 (reviewed 2023-06-07) · ระดับแหล่ง 1
  7. FAQ on classification of nonconformities under ISO/IEC 17021-1 (clauses 3.11, 3.12, 9.4.5) — European co-operation for Accreditation (EA), unknown · ระดับแหล่ง 1
  8. Personal Data Protection Act B.E. 2562 (2019) Unofficial Translation — สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.), 2019-05-27 · ระดับแหล่ง Thai official
  9. NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0 Reference Tool export - all informative references (XLSX) — NIST CSRC, live export · ระดับแหล่ง 1
  10. CSF 2.0 Informative References — NIST, live page · ระดับแหล่ง 1
  11. CIS Controls Navigator v8.1 (mapping to ISO/IEC 27001:2022) — Center for Internet Security, online tool, current version 8.1 · ระดับแหล่ง 1

แนวปฏิบัติการพัฒนาและการทดสอบมาจาก NIST SSDF และ NIST SP 800-115 ที่เปิดอ่านเอง เหตุการณ์จริงมาจากประกาศของบริษัทเอง ด่านในสายพานและตาราง "พอดี vs เกิน" เป็นแนวปฏิบัติที่เราเสนอสำหรับองค์กรสมมติ ไม่ใช่ข้อกำหนด

เว็บนี้อ้างข้อกำหนดและ control ด้วยหมายเลขและอธิบายด้วยคำของเราเอง ไม่ได้คัดลอกข้อความมาตรฐาน เมื่อจะนำไปปฏิบัติหรือขอการรับรอง ต้องใช้ตัวมาตรฐานฉบับจริงที่ซื้อจาก ISO หรือ สมอ.