สรุปบทนี้
4.1 รู้ว่าเรื่องภายในและภายนอกอะไรช่วยหรือขัด ISMS รวมถึงตัดสินว่าสภาพภูมิอากาศเกี่ยวไหม แล้วส่งต่อไปที่การประเมินความเสี่ยง
4.2 ใครคาดหวังอะไรด้านความปลอดภัย และข้อไหนจัดการผ่าน ISMS ข้อไหนไม่ใช่ ซึ่งเป็นข้อใหม่ในฉบับ 2022
4.3 ขอบเขตคือเอกสารบังคับชิ้นเดียวของข้อ 4 ต้องเดินตามข้อมูลลูกค้าได้ครบทุกจุด และเขียนจุดเชื่อมกับผู้ให้บริการไว้ชัด
- 6.1.2 ข้อกำหนดของมาตรฐาน (เลขข้อ)
- A.8.13 control ใน Annex A ดูชื่อทุกข้อ
- R05 ความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ
- E44 หลักฐานตัวอย่าง
- ISMS-SC-01 รหัสเอกสาร
- [1] แหล่งอ้างอิงท้ายบท
- วันที่ของบริษัทสมมติเป็นเรื่องเล่าปี 2026–2029 (เริ่มโครงการ ม.ค. 2026 ได้ใบรับรอง ธ.ค. 2026) ไม่ผูกกับวันที่ปัจจุบัน
ทำสิ่งนี้ตอนนี้
- ถ้ายังไม่มีข้อความขอบเขต ให้ร่างหนึ่งประโยคโดยเริ่มจาก "บริการที่ลูกค้าซื้อ" (ใช้แม่แบบ ISMS-SC-01) · ถ้ามีแล้ว เทียบกับที่เขียนในเว็บไซต์และเอกสารขายว่าตรงกันไหม
- เลือกข้อมูลลูกค้าหนึ่งชุด ไล่ดูว่าผ่านทีมใดและระบบใดบ้าง แล้วจดทุกจุดที่ยังไม่อยู่ในขอบเขต
- ถ้ายังไม่มีตารางผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ให้เริ่มจากแม่แบบ ISMS-IP-01 · ถ้ามีแล้ว เพิ่มคอลัมน์ "จัดการผ่าน ISMS? ใช่หรือไม่ เพราะอะไร"
ข้อ 4 คือฐานราก
ข้อ 4 ถามสี่คำถาม: องค์กรอยู่ในสภาพแวดล้อมแบบไหน ใครคาดหวังอะไร ระบบครอบคลุมแค่ไหน และกระบวนการต่อกันอย่างไร [1]
ตอบผิดตั้งแต่ข้อนี้ งานที่เหลือทั้งหมดจะตั้งอยู่บนเส้นที่ผิด ความเสี่ยง SoA และหลักฐานจะพูดถึงคนละเรื่องกับที่ลูกค้าต้องการ
- 4.1 เรื่องภายในและภายนอกต้องแสดงได้ นิยมทำทะเบียนบริบท 1–2 หน้า
- 4.2 ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต้องแสดงได้ นิยมทำตาราง 1 หน้า แยกจากทะเบียนกฎหมาย
- 4.3 ขอบเขตเอกสารบังคับ ต้องหาได้และคุมเวอร์ชัน
- 4.4 ระบบที่ต่อกันไม่บังคับเอกสารเฉพาะ นิยมทำแผนภาพกระบวนการหน้าเดียว
บทนี้ใช้รหัสความเสี่ยงและคำว่า SoA ก่อนจะสอนเต็มในบท ประเมินความเสี่ยงและ SoA อ่านวิธีอ่านรหัสได้จากการ์ดนี้
- R01–R19ความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ เช่น R07 = แล็ปท็อปหาย สอนเต็มในบท ประเมินความเสี่ยงและ SoA
- A.x.x และ SoAA.x.x คือ control ใน Annex A (รายการมาตรการ 93 ข้อท้าย 27001) · SoA คือตารางว่าใช้ control ไหน เพราะอะไร
- E01–E50หลักฐานตัวอย่าง เช่น E17 = ตารางแบ่งความรับผิดชอบกับผู้ให้บริการคลาวด์
- ISMS-SC-01 · ISMS-IP-01รหัสเอกสารขององค์กรสมมติ SC-01 คือขอบเขต IP-01 คือทะเบียนผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ทั้งสองมีแม่แบบให้ดาวน์โหลด
- หน่วยรับรอง · Stage 1หน่วยรับรองคือบริษัทภายนอกที่ตรวจและออกใบรับรอง · Stage 1 คือรอบตรวจความพร้อม ก่อน Stage 2 ที่ตรวจการทำงานจริง
4.1 เรื่องภายในและภายนอก
4.1 ให้รู้ว่าอะไรช่วยหรือขัด ISMS ทั้งจากข้างนอก เช่น กฎหมาย ลูกค้า ภัยคุกคาม และจากข้างใน เช่น โครงสร้าง ทักษะ งบ ผลลัพธ์ต้องไหลไปที่การประเมินความเสี่ยง ไม่ใช่จบที่ตาราง
- ภายนอก · ลูกค้าบังคับใบรับรองลูกค้าธนาคารให้เวลา 12 เดือน → ขอบเขตต้องมี PeopleFlow และเป็นเป้าหมายปีแรก
- ภายนอก · PDPA สองบทบาทเราเป็นผู้ประมวลผลให้ลูกค้า 400 ราย และเป็นผู้ควบคุมข้อมูลพนักงานของตัวเอง → R10 (แจ้งเหตุไม่ทัน) และ A.5.34 (คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลตามกฎหมาย)
- ภายนอก · ทุกระบบอยู่บนคลาวด์region สิงคโปร์ ต้องพึ่งการแบ่งความรับผิดชอบกับผู้ให้บริการ → R04 (คลาวด์ล่มทั้ง region) และ A.5.23 (ใช้คลาวด์อย่างมีกติกา)
- ภายใน · ทำงานจากบ้านได้ทุกคนเครื่องปลายทางและเครือข่ายบ้านเป็นจุดเสี่ยง → R07 (แล็ปท็อปหาย) และ A.6.7 (ทำงานนอกออฟฟิศอย่างปลอดภัย)
- ภายใน · ทีม Security 2 คนงานจึงกระจุก → ให้หัวหน้าแต่ละทีมเป็นเจ้าของความเสี่ยงของทีมตัวเอง (ข้อ 5.3 ดูบท ผู้นำและนโยบาย)
- ภายนอก · สภาพภูมิอากาศเกี่ยวข้องบางส่วน น้ำท่วมหรือไฟดับกระทบสำนักงาน แต่ระบบอยู่บนคลาวด์ → A.5.30 (ระบบไอทีพร้อมรับเหตุหยุดชะงัก)
Amd 1:2024 (ฉบับแก้ไขเพิ่มเติมที่ 1 ปี 2024) เพิ่มให้ตัดสินว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเกี่ยวกับ ISMS หรือไม่ [2] IAF (เครือข่ายระหว่างประเทศของหน่วยรับรองระบบงาน) ถือว่าเป็นการทำให้ชัด จึงไม่มีช่วงเปลี่ยนผ่านและไม่ต้องออกใบรับรองใหม่ ถ้าตัดสินว่าเกี่ยว ต้องเห็นผลในวัตถุประสงค์หรือมาตรการ ถ้าว่าไม่เกี่ยว หน่วยรับรองจะดูว่าการตัดสินนั้นมีเหตุผล [3]
แบบที่มักเห็น
- ย่อหน้าสำเร็จรูป "บริษัทตระหนักถึงภาวะโลกร้อน"
- "ไม่เกี่ยวกับเรา" โดยไม่มีเหตุผล
- นโยบาย climate หลายหน้าที่ไม่โยงกับข้อมูลเลย
แบบที่ตรวจได้
- ตัดสิน: เกี่ยวข้องบางส่วน
- เหตุผล: สำนักงานไม่ใช่ที่ตั้งระบบ และทำงานจากบ้านได้
- ผล: รวมไว้ในแผนความต่อเนื่อง (A.5.30) และติดตามแบบสอบถาม ESG ของลูกค้า
- ผู้อนุมัติ MD ทบทวนปีละครั้งใน management review
4.2 ใครคาดหวังอะไร
4.2 มีสามขั้น (a) รู้ว่าใครเกี่ยวข้อง (b) รู้ว่าแต่ละรายต้องการอะไรด้านความปลอดภัย (c) ตัดสินว่าข้อไหนจัดการผ่าน ISMS ขั้น c เป็นของใหม่ในฉบับ 2022 ผลของ 4.2 ไหลไปที่ขอบเขต ความเสี่ยง และทะเบียนกฎหมายและสัญญา
Amd 1:2024 เพิ่มหมายเหตุใน 4.2 ด้วยว่าผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอาจมีข้อกำหนดเรื่องสภาพภูมิอากาศ [3] องค์กรสมมติจึงบันทึกแบบสอบถาม ESG ของลูกค้าสิงคโปร์ที่ถามแผนรับมือน้ำท่วมและไฟดับไว้ในแถวของลูกค้ารายนั้น
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ทะเบียนผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
- รัฐบาล
- ลูกค้า
- พนักงาน
- ผู้ถือหุ้น
ความคาดหวัง
ปฏิบัติตามกฎหมาย และมีความพึงพอใจสูงสุด
การนำไปใช้
—
1 หน้า คัดลอกจากแม่แบบ
- 4.2 a "ลูกค้า" รวมทั้งธนาคาร ลูกค้าสิงคโปร์ และ SME 400 ราย ซึ่งต้องการต่างกันมาก
- 4.2 b ไม่มีข้อกำหนดด้านความปลอดภัยที่ตรวจสอบได้สักข้อ
- 4.2 c ไม่ได้แยกว่าข้อไหนจัดการผ่าน ISMS และไม่ได้ส่งต่อไปที่ขอบเขตหรือความเสี่ยง
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ทะเบียนผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
1. ใคร ต้องการอะไร
| ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย | ต้องการอะไรด้านความปลอดภัย | ผ่าน ISMS? | ไปต่อที่ |
|---|---|---|---|
| ลูกค้าธนาคาร | ใบรับรองที่ครอบคลุม PeopleFlow ใน 12 เดือน pentest ปีละครั้ง แจ้งเหตุตามสัญญา ลบข้อมูลเมื่อเลิกสัญญา | ใช่ ยกเว้นเงื่อนไขราคา | ขอบเขต, E22, R10 |
| ลูกค้าสิงคโปร์ | หลักฐาน ISMS ในแบบสอบถามผู้ขาย ระยะเวลาเก็บและลบข้อมูล แบบสอบถาม ESG ถามแผนรับมือน้ำท่วมและไฟดับ | ใช่ | E22, E23, A.5.30 |
| ลูกค้า SME 400 ราย | เราเป็นผู้ประมวลผล: ทำตามคำสั่ง มีมาตรการ แจ้งเหตุให้ลูกค้าภายใน 72 ชม. | ใช่ | E16, E24, R10 |
| สคส. | ข้อมูลที่เราเป็นผู้ควบคุม: มาตรการตามประกาศ กคส. และแจ้งเหตุภายใน 72 ชม. เท่าที่ทำได้ เว้นแต่ไม่มีความเสี่ยง | บางส่วน | E22, E18 |
| ผู้ให้บริการคลาวด์ | แบ่งความรับผิดชอบตามชั้นบริการ | ใช่ (interface) | E17, R04 |
| พนักงาน 80 คน | เครื่องมือทำงานจากบ้านที่ใช้ได้จริง และความเป็นส่วนตัวเมื่อถูกตรวจติดตาม | ใช่ | E29, E31 |
2. ข้อที่ไม่จัดการผ่าน ISMS
- ส่วนลดค่าบริการเมื่อ SLA หลุดของลูกค้าธนาคาร: ฝ่ายขายและการเงินดูแล
- ประกาศความเป็นส่วนตัวและความยินยอม: อยู่ในงาน privacy ของ DPO
- เป้ารายได้ของผู้ถือหุ้น: แผนธุรกิจ
3. ทบทวนเมื่อไร
ปีละครั้งใน management review และทุกครั้งที่มีลูกค้าประเภทใหม่ สัญญาใหม่ที่มีข้อกำหนดความปลอดภัย หรือกฎหมายเปลี่ยน
ฉบับเต็ม 12 แถว ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 4.2 a · 4.2 b แยกลูกค้าเป็นกลุ่มตามข้อกำหนดจริง และทุกแถวมีที่มา
- 4.2 c บอกชัดว่าข้อไหนไม่ใช่งานของ ISMS และอยู่ที่ใคร
- 9.3 การเปลี่ยนแปลงความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเป็นหนึ่งในวาระของ management review
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownลองเป็นผู้ตรวจดูหนึ่งครั้ง ผู้ตรวจจัดระดับ nonconformity (NC: ข้อที่ไม่สอดคล้อง) เป็น major หรือ minor และถ้ายังไม่ผิดแต่มีแนวโน้ม จะเป็น observation (ข้อสังเกต)
บันทึกการตรวจ 4.2 b
- พื้นที่ตรวจ
- สถานการณ์ฝึก · ทะเบียนผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ISMS-IP-01 ฉบับ 1.0 และสัญญาลูกค้าสิงคโปร์
- สิ่งที่เห็น
- ทะเบียนมีแถว "ลูกค้าต่างประเทศ" แบบรวม ไม่ได้ระบุข้อสัญญาของลูกค้าสิงคโปร์ที่กำหนดระยะเวลาลบข้อมูลหลังเลิกสัญญา ยังไม่มีสัญญาใดสิ้นสุด ส่วนลูกค้าธนาคารระบุครบ
- ข้อความ finding
- ข้อกำหนดด้านความปลอดภัยของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียรายหนึ่งไม่ได้ถูกระบุ
NC minor
minor คือข้อบกพร่องย่อยที่ส่งแผนแก้ได้และไม่ขวางใบรับรอง major คือข้อบกพร่องร้ายแรงที่ทำให้ระบบไม่ได้ผล การแบ่งดูว่ากระทบความสามารถของระบบในการบรรลุผลหรือไม่ [15] · กรณีนี้เป็นช่องว่างในการระบุ ระบบโดยรวมยังทำงาน และยังไม่เกิดผลกระทบ จึงเป็น minor · รากของปัญหาคือข้อสัญญาด้านความปลอดภัยไม่ถูกส่งต่อจากฝ่ายขายมาที่ ISMS
4.3 ขีดเส้นขอบเขต
ก่อนขีดเส้น 4.3 ให้คิดสามเรื่อง (a) เรื่องภายในและภายนอกจากข้อ 4.1 (b) ความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากข้อ 4.2 (c) จุดเชื่อมและการพึ่งพางานที่คนอื่นทำ แล้วเก็บขอบเขตเป็นเอกสาร ข้อความนี้ต้องตรงกับที่จะพิมพ์บนใบรับรอง ซึ่งหน่วยรับรองทำตาม ISO/IEC 27006-1:2024 [5]
งานจากบ้านไม่ต้องระบุบ้านทีละหลัง ให้เขียนว่า "การทำงานจากที่พักของพนักงาน" อยู่ในขอบเขต แล้วคุมด้วย A.6.7 (ทำงานนอกออฟฟิศอย่างปลอดภัย) ตอนขอใบเสนอราคา ให้ถามหน่วยรับรองว่านับงานจากบ้านเป็น virtual site (สถานที่เสมือน) หรือไม่ เพราะมีผลต่อการวางแผนการตรวจและสิ่งที่เขียนในเอกสารรับรอง [4]
ข้อความขอบเขตอ้างเลขฉบับของ SoA ด้วย ถ้ายังไม่มี SoA ให้เว้นเลขไว้ แล้วเติมก่อนยื่นขอรับรอง
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ขอบเขต ISMS (ร่างสองแบบ)
ร่าง A: แคบเกิน
ระบบสารสนเทศและโครงสร้างพื้นฐานที่บริหารโดยฝ่าย IT ณ สำนักงานกรุงเทพฯ
สิ่งที่ร่าง A ทำหลุด
- สภาพแวดล้อมบนคลาวด์ ซึ่งเป็นที่ที่ข้อมูลลูกค้าอยู่จริง
- Support 10 คนที่เปิดข้อมูลเงินเดือนลูกค้าได้
- การทำงานจากที่พักของพนักงานทุกคน
ร่าง B: กว้างเกิน
ทุกกิจกรรม ทุกระบบ ทุกสถานที่ของบริษัท รวมถึงศูนย์ข้อมูลของผู้ให้บริการคลาวด์และผู้ให้บริการภายนอกทั้งหมด
ร่าง A และร่าง B ถูกตีกลับก่อนเสนอ MD อนุมัติ
- 4.3 a · 4.3 b บริษัทไม่มี "ฝ่าย IT" ที่ส่งมอบบริการ คนที่ส่งมอบ PeopleFlow คือ Engineering, Platform, Support และ QA ลูกค้าธนาคารอ่านแล้วจะพบว่าไม่ครอบคลุมบริการที่ซื้อ
- 4.3 c ไม่พูดถึงจุดเชื่อมกับผู้ให้บริการเลย
- 4.3 c อ้างว่าครอบคลุมศูนย์ข้อมูลที่บริษัทไม่ได้ควบคุม ที่ถูกคือเป็น interface ที่บริหารผ่าน control ด้านผู้ให้บริการ
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ขอบเขตระบบบริหารจัดการความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ
1. ข้อความขอบเขต
ระบบบริหารจัดการความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศสำหรับการพัฒนา การให้บริการ และการสนับสนุนลูกค้าของระบบ PeopleFlow แบบ SaaS ดำเนินการจากสำนักงานกรุงเทพฯ การทำงานจากที่พักของพนักงาน และสภาพแวดล้อมบนผู้ให้บริการคลาวด์ ตาม Statement of Applicability ฉบับ 1.3
2. ทำไมขอบเขตเป็นแบบนี้
- ลูกค้าธนาคารและลูกค้าสิงคโปร์ต้องเห็น PeopleFlow บนใบรับรอง (ISMS-IP-01)
- ข้อมูลลูกค้าอยู่บนคลาวด์ และถูกเปิดดูจากบ้านพนักงาน (ทะเบียนบริบทใน ISMS-IP-01 ข้อ 3)
- ทุกทีมแตะข้อมูลหรือกระบวนการของบริการ จึงรวมทั้งบริษัท 80 คน
3. interface และการพึ่งพา
| ผู้ให้บริการ | เขาดูแล | เราดูแล | หลักฐาน |
|---|---|---|---|
| คลาวด์ | อาคาร ฮาร์ดแวร์ hypervisor | ค่าตั้ง บัญชี MFA ข้อมูลที่เลือกเก็บ | E17 |
| ชุดโปรแกรมสำนักงาน และ Git hosting | ระบบและความพร้อมใช้ | สิทธิ์และค่าตั้ง · Git hosting ผูก SSO แล้ว 2026-10-15 · CAR ISMS-NC-01 ปิดหลังตรวจประสิทธิผล 2026-12-15 | E14, E37 |
| ผู้ให้บริการอาคาร | CCTV และบัตรเข้าออก | ข้อตกลงขอดู log และพื้นที่ในสำนักงาน | E33 |
| ผู้ให้บริการ payroll ของบริษัท | ระบบเงินเดือนพนักงานเรา | สัญญาและ DPA | E16 |
4. นอกขอบเขต
ไม่มี ทั้งบริษัทอยู่ในขอบเขต เพราะทุกทีมแตะข้อมูลหรือกระบวนการของบริการ
5. ทบทวน
ทบทวนใน management review และทุกครั้งที่มีบริการใหม่ ย้าย region หรือเปลี่ยนผู้ให้บริการหลัก
ฉบับเต็ม 2 หน้า ออกพร้อม SoA ฉบับ 1.3 หลัง Stage 1 ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 4.3 ระบุบริการ กิจกรรม และสถานที่ · การอ้างเลขฉบับ SoA (ตาราง control ที่เลือกใช้ ทำในบท ประเมินความเสี่ยงและ SoA) เป็นทางเลือก 4.3 ไม่ได้บังคับ หน่วยรับรองหลายแห่งอ้างเลขนี้ในเอกสารรับรอง ต้นทุนคือต้องทบทวนขอบเขตทุกครั้งที่ SoA ออกฉบับใหม่ องค์กรสมมติเริ่มอ้างเลขเมื่อเตรียมยื่นขอรับรอง (ขอบเขตฉบับ 1.2) · ข้อความนี้ต้องตรงกับที่จะขอให้พิมพ์บนใบรับรองและที่เขียนในเว็บ
- 4.3 a · 4.3 b ขอบเขตมาจากผลของ 4.1 และ 4.2 ไม่ได้เลือกส่วนที่ตรวจง่ายที่สุด
- 4.3 c อยู่นอกการควบคุมโดยตรง แต่บริหารผ่าน A.5.19–A.5.23 ทุกแถวบอกเส้นแบ่งความรับผิดชอบ
- 4.3 4.3 ไม่ได้กำหนดวิธีเขียนส่วนนี้ แต่ถ้าวันหนึ่งตัดอะไรออก หน่วยรับรองจะขอเหตุผลและหลักฐานว่าส่วนนั้นไม่แตะข้อมูลในขอบเขต
- 4.3 · 9.3 ขอบเขตไม่ใช่เอกสารเขียนครั้งเดียว
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownจุดเชื่อมและการพึ่งพา
ส่วนที่เราไม่ได้ควบคุมเองไม่ได้หายไปจากความรับผิดชอบ มันกลายเป็นจุดเชื่อมที่ต้องบอกว่าใครดูแลอะไร แล้วบริหารผ่านสัญญาและการทบทวนผู้ให้บริการ
- ผู้ให้บริการคลาวด์เขาดูแลชั้นกายภาพและ hypervisor เราดูแลค่าตั้ง บัญชี MFA และข้อมูล ตารางแบ่งงานอยู่ใน E17
- Git hosting และชุดโปรแกรมสำนักงานบริการแบบ SaaS เราคุมสิทธิ์และค่าตั้งเอง ชุดโปรแกรมสำนักงานผ่าน SSO ครบ ส่วน Git hosting เคยมีบัญชีนอก SSO ที่ internal audit ครั้งที่ 1 พบ จึงผูก SSO แล้วเมื่อ 2026-10-15 ตาม CAR ISMS-NC-01 (แผนแก้ที่สาเหตุ ปิดหลังตรวจประสิทธิผล 2026-12-15)
- ผู้ให้บริการอาคารCCTV และบัตรเข้าออกเป็นของอาคาร เรามีข้อตกลงขอดู log (E33)
- ผู้ให้บริการ payroll ของบริษัทถือข้อมูลพนักงานของเราเอง เราเป็นผู้ควบคุม จึงต้องมีสัญญาและ DPA (E16)
- ลูกค้าที่ดูแลบัญชีผู้ใช้เองการพึ่งพาอีกทิศทาง ผู้ดูแลฝั่งลูกค้าสร้างและลบบัญชีใน PeopleFlow เอง ต้องเขียนว่าเราไม่ได้คุมส่วนนั้น
ผู้ตรวจเดินตามข้อมูล
ผู้ตรวจทดสอบขอบเขตด้วยการเดินตามข้อมูลลูกค้าจริง ถ้ามีคนหรือระบบนอกขอบเขตแตะข้อมูลนั้นได้ ขอบเขตจะถูกตั้งคำถามทันที
- 1เดินตามข้อมูลลูกค้าอัปโหลด → คลาวด์ → backup → Support เปิดดู → ส่งออกรายงาน
- 2สุ่มถามคนนอกทีมหลักถาม Sales หรือ Finance ว่าเคยดึงข้อมูลลูกค้าไหม
- 3เทียบเอกสาร 4 ชิ้นขอบเขต ทะเบียนสินทรัพย์ ทะเบียนความเสี่ยง และ SoA ต้องพูดถึงสิ่งเดียวกัน
- 4ดูสิทธิ์จริงรายชื่อผู้มีสิทธิ์ admin บนคลาวด์เทียบกับทีมในขอบเขต
- 5ดูคำกล่าวอ้างภายนอกเว็บไซต์ เอกสารขาย และแบบสอบถามที่ตอบลูกค้า
ดูตัวอย่างจากองค์กรสมมติ จุดที่อยู่ริมขอบที่สุดคือ Support ที่บ้านกับคลาวด์
ทีม Support เปิดข้อมูลเงินเดือนจากบ้าน
1 สถานการณ์
พนักงาน Support ทำงานจากบ้าน เปิด ticket ของลูกค้า แล้วดูข้อมูลเงินเดือนที่เก็บบนคลาวด์ region สิงคโปร์
2 ความเสี่ยง
ขอบเขตไม่ครอบคลุมจุดที่ข้อมูลลูกค้าไหลไปจริง คือบ้านพนักงานและคลาวด์
4.3 b4.3 c
3 control และหลักฐาน
- A.6.7 ทำงานนอกออฟฟิศอย่างปลอดภัย
- A.8.1 แล็ปท็อปและมือถือพนักงาน
- A.5.23 ใช้คลาวด์อย่างมีกติกา
- E31 รายงาน MDM/EDR: เข้ารหัสดิสก์ ล็อกหน้าจอ แอนติมัลแวร์ กรองเว็บ
- E17 cloud security baseline และตารางแบ่งความรับผิดชอบกับผู้ให้บริการคลาวด์
4 auditor ตรวจ
ผ่าน
เลือก ticket ของลูกค้าหนึ่งราย เดินตามข้อมูลจากคลาวด์ไปถึงแล็ปท็อปของ Support ที่บ้าน ทุกจุดอยู่ในขอบเขต หรือเป็น interface ที่มีตารางแบ่งความรับผิดชอบ
ผู้ตรวจไม่ได้อ่านข้อความขอบเขตอย่างเดียว แต่เดินตามข้อมูลจริง ทุกจุดมีเจ้าของจึงผ่าน
- สถานการณ์: ข้อมูลลูกค้าไม่ได้อยู่ในสำนักงาน มันอยู่บนคลาวด์ และถูกเปิดดูจากบ้านพนักงานทุกวัน
- ความเสี่ยง: ถ้าขอบเขตเขียนแค่ "สำนักงานกรุงเทพฯ" จุดที่เสี่ยงที่สุดจะหลุดออกไป 4.3 จึงให้คิดจากความต้องการของลูกค้าและจุดเชื่อมกับผู้ให้บริการ
- control และหลักฐาน: ขอบเขตรวมการทำงานจากที่พักและคลาวด์ไว้ แล้วคุมด้วย 3 control ที่มีหลักฐานลงวันที่
- auditor ตรวจ: ผู้ตรวจไม่ได้อ่านข้อความขอบเขตอย่างเดียว แต่เดินตามข้อมูลจริง ทุกจุดมีเจ้าของจึงผ่าน
4.4 ระบบคือกระบวนการที่ต่อกัน
4.4 ให้สร้าง ใช้ ดูแล และปรับปรุง ISMS เป็นชุดกระบวนการที่เชื่อมกัน องค์กร 80 คนไม่ต้องสร้างใหม่ทั้งหมด ใช้ pull request ระบบ ticket และ onboarding ที่มีอยู่ แล้วเติมส่วนที่ขาด เช่น ทะเบียนความเสี่ยง การทบทวนผู้ให้บริการ internal audit และ management review
- 1ประเด็น (4.1)ทุกคนทำงานจากบ้าน
- 2ความเสี่ยง (6.1.2)R07 แล็ปท็อปหาย
- 3control ใน SoAA.8.1 (คุมเครื่องปลายทางของผู้ใช้) หลักฐาน E31 รายงาน MDM
- 4วัดผล (9.1)เครื่องที่เข้ารหัสดิสก์ครบกี่เปอร์เซ็นต์
- 5ทบทวน (9.3)ผู้บริหารดูตัวเลขและตัดสินใจ
- 6แก้ไข (10.2)เครื่องที่หลุดได้ corrective action (แก้ที่สาเหตุไม่ให้เกิดซ้ำ)
ลองทำเอง
ตัวกำหนดขอบเขต
เลือกทีม สถานที่ และ interface แล้วได้ร่างข้อความขอบเขตพร้อมคำเตือนเมื่อแคบหรือกว้างเกิน
ร่างข้อความขอบเขต
ทำงานในเบราว์เซอร์นี้เท่านั้น ไม่ส่งข้อมูลออกไปที่ใด
auditor จะขอดูอะไร
ประเด็นภายในและภายนอกที่สำคัญที่สุด 3 ข้อคืออะไร และอยู่ตรงไหนในทะเบียนความเสี่ยง
ยอมรับ
- ทะเบียนบริบทที่โยงไปรหัสความเสี่ยง เช่น ทำงานจากบ้าน → R07 (แล็ปท็อปหาย)
- บันทึกประชุมที่ผู้บริหารคุยเรื่องนี้
ไม่พอ
- ตาราง PESTLE 20 หน้าจากแม่แบบที่ไม่โยงไปไหน
พิจารณาเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างไร ผลคืออะไร
ยอมรับ
- บันทึกการตัดสิน เหตุผล ผู้อนุมัติ และวันทบทวน
ไม่พอ
- "ไม่เกี่ยวกับเรา" โดยไม่มีเหตุผล
- ย่อหน้าสำเร็จรูปที่ไม่เกี่ยวกับธุรกิจ
ข้อกำหนดไหนของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่ไม่ได้จัดการผ่าน ISMS
ยอมรับ
- คอลัมน์ "ผ่าน ISMS?" พร้อมเหตุผลและผู้ดูแล
ไม่พอ
- ไม่มีการแยก
- "ฝ่ายขายเก็บสัญญา ไม่ทราบรายละเอียด"
แสดงการแบ่งความรับผิดชอบกับผู้ให้บริการคลาวด์
ยอมรับ
- ตารางแบ่งความรับผิดชอบ E17 และผลทบทวนผู้ให้บริการประจำปี E15
ไม่พอ
- "ผู้ให้บริการได้ ISO แล้ว เราไม่ต้องทำอะไร"
ข้อความขอบเขตในเอกสาร ใบสมัคร และเว็บไซต์ตรงกันไหม
ยอมรับ
- ISMS-SC-01 ฉบับควบคุม และร่างข้อความใบรับรองที่ตรงกัน
ไม่พอ
- ข้อความสามแบบในสามเอกสาร
ทำแบบพอดี vs ทำเกิน
ทะเบียนบริบท
พอดี: ตาราง 1–2 หน้า ทุกแถวโยงไปความเสี่ยงหรือวัตถุประสงค์
ทำเกิน: PESTLE และ SWOT 30 หน้าจากแม่แบบ
ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
พอดี: 10–15 แถวที่มีข้อกำหนดจริงและคอลัมน์ผ่าน ISMS?
ทำเกิน: ทุกหน่วยงานที่นึกออก โดยไม่มีข้อกำหนด
ขอบเขต
พอดี: 1–3 หน้า มีข้อความ เหตุผล interface และสถานที่ (เลขฉบับ SoA ใส่เมื่อพร้อมรับต้นทุนการทบทวน)
ทำเกิน: คู่มือ ISMS 50 หน้าที่ซ่อนขอบเขตไว้ในบทที่ 3
สภาพภูมิอากาศ
พอดี: แถวเดียวในทะเบียนบริบท พร้อมเหตุผลและผู้อนุมัติ
ทำเกิน: นโยบาย climate แยกหลายหน้า
ทำงานจากบ้าน
พอดี: เขียนว่าอยู่ในขอบเขต แล้วคุมด้วย A.6.7 A.7.9 A.8.1
ทำเกิน: ระบุบ้านพนักงานทุกคนเป็นสถานที่
4.4
พอดี: แผนภาพกระบวนการหน้าเดียว ใช้งานที่ทำอยู่แล้ว
ทำเกิน: สร้างกระบวนการ ISMS ใหม่ขนานกับงานจริง
"พอดี" คือคำแนะนำของเราสำหรับองค์กร 30–300 คน ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน ทำมากกว่านี้ได้ถ้ามีเหตุผลจากความเสี่ยง
nonconformity ตัวอย่าง
(ตัวอย่างทั่วไป) ขอบเขตระบุ "ระบบที่บริหารโดยฝ่าย IT ณ สำนักงานกรุงเทพฯ" แต่ข้อมูลลูกค้าทั้งหมดอยู่บนคลาวด์ และ Support 10 คนมีสิทธิ์อ่านข้อมูลเงินเดือนลูกค้า ทั้งสองส่วนอยู่นอกขอบเขตและไม่มีในทะเบียนความเสี่ยง
ISMS ปกป้องข้อมูลหลักของบริการที่ขอรับรองไม่ได้ เป็นความล้มเหลวเชิงระบบ ไม่ใช่จุดพลาดเดียว [15]
เติมคำว่า "และคลาวด์" ในข้อความขอบเขตก่อนวันตรวจติดตาม (surveillance: การตรวจประจำปีของหน่วยรับรอง)
corrective action ที่ถึงราก
รากคือเลือกขอบเขตจากผังองค์กร ไม่ได้เริ่มจากบริการและข้อมูล และผู้บริหารไม่ได้ร่วมตัดสิน จึงทำ data flow ของ PeopleFlow กำหนดขอบเขตใหม่ให้ MD อนุมัติ ปรับทะเบียนสินทรัพย์ ความเสี่ยง และ SoA ให้ตรงกัน และใส่ "ทบทวนขอบเขต" ใน management review ทุกครั้งที่มีบริการใหม่หรือเปลี่ยนผู้ให้บริการหลัก
ทะเบียนบริบทไม่ได้ปรับหลัง Amd 1:2024 ไม่มีบันทึกว่าพิจารณาเรื่องสภาพภูมิอากาศแล้วหรือไม่
IAF คาดหวังให้ออก finding เมื่อองค์กรแสดงไม่ได้ว่าพิจารณาแล้ว [3] แต่สำหรับ SaaS ที่ทำงานจากบ้านได้ ผลต่อ ISMS ต่ำ และระบบส่วนอื่นยังทำงาน
เพิ่มย่อหน้าสำเร็จรูปเรื่องภาวะโลกร้อนลงในคู่มือ
corrective action ที่ถึงราก
รากคือไม่มีใครติดตามการเปลี่ยนแปลงของมาตรฐาน จึงบันทึกการตัดสินพร้อมเหตุผลและผู้อนุมัติ และกำหนดให้ ISMS manager ตรวจประกาศของหน่วยรับรองและมาตรฐานที่เกี่ยวข้องทุกไตรมาส รายงานใน management review
สถานการณ์ฝึก: ข้อความขอบเขตในใบสมัครหน่วยรับรองไม่ได้กล่าวถึงการทำงานจากที่พัก ขณะที่ ISMS-SC-01 ฉบับล่าสุดรวมไว้
พบตั้งแต่ Stage 1 ก่อนออกใบรับรอง ยังไม่กระทบระบบ แต่ถ้าปล่อยไว้ ใบรับรองจะไม่ตรงกับระบบจริง
ไม่ทำอะไร เพราะเป็นแค่ข้อสังเกต
corrective action ที่ถึงราก
ให้ ISMS manager เป็นผู้ส่งข้อความขอบเขตทุกครั้งที่ต้องกรอกภายนอก โดยคัดลอกจาก ISMS-SC-01 ฉบับล่าสุด และแจ้งหน่วยรับรองแก้ใบสมัครก่อน Stage 2
กฎหมายไทยและกรอบอื่น
NIST CSF 2.0
PDPA
อื่น ๆ
การ map เป็นการเทียบเจตนาโดยประมาณ ไม่ได้หมายความว่าทำข้อหนึ่งแล้วผ่านอีกกรอบหนึ่งโดยอัตโนมัติ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
ขอบเขตตามผังองค์กร "ฝ่าย IT" ในบริษัทซอฟต์แวร์มักไม่ใช่คนส่งมอบบริการ เริ่มจากบริการและข้อมูลแทน
ขอบเขตแคบเพื่อผ่านเร็ว ผ่านการตรวจ แต่ลูกค้าธนาคารไม่รับใบรับรอง เสียทั้งเงินและเวลา
"คลาวด์รับผิดชอบความปลอดภัย" ขัดกับการแบ่งความรับผิดชอบ ค่าตั้งและบัญชีเป็นของเราเสมอ
สับสนตัดออกจากขอบเขตกับไม่ใช้ control สองเรื่องนี้ต่างกัน ตัดขอบเขตอยู่ที่ 4.3 ส่วนไม่ใช้ control บันทึกใน SoA (ตารางว่าใช้ control ไหน เพราะอะไร)
ข้อความขอบเขตสามแบบ ในคู่มือ ใน SoA และในใบสมัครหน่วยรับรองไม่ตรงกัน
ไม่เคยทบทวน ย้าย region หรือได้ลูกค้าต่างประเทศแล้ว แต่บริบทและขอบเขตไม่เปลี่ยนเลย
จุดเชื่อมที่ถูกโจมตี
ถ้าแหล่งข้อมูลเห็นต่าง
- 4.1 และ 4.2 ต้องเป็นเอกสารไหมมาตรฐานบังคับเอกสารเฉพาะขอบเขต แต่หน่วยรับรองบางรายคาดหวังทะเบียนบริบท เราแนะนำตารางสั้น ๆ เพราะแสดงได้ง่ายที่สุด
- สภาพภูมิอากาศหนักแค่ไหนIAF ถือว่าเป็นการทำให้ชัด จึงไม่มีช่วงเปลี่ยนผ่าน [3] ความเห็นของเรา: สื่อการตลาดบางแห่งนำเสนอเหมือนเรื่องใหญ่ แต่การตัดสินที่มีเหตุผลและนำไปใช้ก็พอ
- ศูนย์ข้อมูลคลาวด์อยู่ในขอบเขตไหมบางคนเขียนว่าอยู่ใน บางคนว่าอยู่นอก เราใช้คำว่า interface ที่ไม่ได้ควบคุมโดยตรง แต่บริหารผ่าน control ด้านผู้ให้บริการ
- การทำงานจากบ้านกับ virtual siteIAF MD 4:2025 นิยาม virtual site (สถานที่เสมือน) และให้นับเป็นหนึ่ง site [4] แต่หน่วยรับรองนำไปใช้กับ ISMS ต่างกัน จึงควรถามตั้งแต่ขอใบเสนอราคา
- เวอร์ชัน SoA บนใบรับรองเป็นแนวปฏิบัติที่พบบ่อยจาก 27006 ฉบับเดิม เรายังยืนยันข้อความใน ISO/IEC 27006-1:2024 ไม่ได้ [5] จึงไม่สอนว่าเป็นข้อบังคับ
- ISO/IEC 27000 ฉบับใหม่ฉบับ 2026 ออกแล้วเมื่อ ก.ค. 2026 และย้ายคำศัพท์ไปภาคผนวก ตามเอกสารที่เปิดอ่านแล้ว [16] ผลค้นหาหน้า ISO ช่วงก่อนหน้ายังขึ้นว่ากำลังจัดพิมพ์ [19] เราถือตามเอกสารที่เปิดอ่านแล้ว
แบบทดสอบ
ผ่านแบบทดสอบบทนี้แล้ว บันทึกไว้ในเครื่องนี้เท่านั้น
แม่แบบขององค์กรสมมติ
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร แต่งขึ้นเองทั้งหมด ไม่ได้คัดลอกจากที่ใด และไม่ใช่ข้อความของมาตรฐาน
คำศัพท์ในบทนี้
- Context of the organization บริบทขององค์กร
- เรื่องภายในและภายนอกที่ช่วยหรือขัดไม่ให้ ISMS ได้ผลตามที่ตั้งใจ
- Interested party ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
- บุคคลหรือองค์กรที่กระทบหรือได้รับผลจากการตัดสินใจด้านความปลอดภัยของเรา เช่น ลูกค้า หน่วยงานกำกับ พนักงาน
- ISMS scope ขอบเขต ISMS
- เส้นที่บอกว่า ISMS ครอบคลุมบริการ กิจกรรม สถานที่ และระบบใด เป็นเอกสารบังคับ
- Interface จุดเชื่อม
- จุดที่งานของเราต่อกับงานที่คนอื่นทำ เช่น ชั้นกายภาพของคลาวด์
- Dependency การพึ่งพา
- สิ่งที่บริการของเราต้องอาศัยจากผู้อื่นจึงจะทำงานได้
- Shared responsibility การแบ่งความรับผิดชอบ
- การตกลงว่าผู้ให้บริการคลาวด์ดูแลชั้นใด และลูกค้าดูแลชั้นใด
- Virtual site สถานที่เสมือน
- ที่ทำงานที่คนต่างสถานที่ทำงานร่วมกันผ่านสภาพแวดล้อมออนไลน์ ใช้ในการวางแผนการตรวจ
- Statement of Applicability (SoA) เอกสารแสดงการใช้ control
- ตาราง control ที่เลือกใช้ เหตุผล และสถานะ ข้อความขอบเขตขององค์กรสมมติอ้างเลขฉบับของตารางนี้
แหล่งอ้างอิง 15 รายการ
ตรวจทานล่าสุด 12 พ.ย. 2569 · ระดับความมั่นใจของเนื้อหา: ปานกลาง–สูง
- ISO/IEC 27001:2022 Information security, cybersecurity and privacy protection — ISMS — Requirements (catalogue page)
- ISO/IEC 27001:2022/Amd 1:2024 — Climate action changes (catalogue page)
- IAF-ISO Joint Communiqué on Addition of Climate Change Considerations to MSS (incl. IAF TC final decision)
- IAF MD 4:2025 Issue 3 — Use of ICT for remote auditing/assessment
- New version information security management systems ISO/IEC 27006
- Cloud security shared responsibility model
- UNC5537 Targets Snowflake Customer Instances for Data Theft and Extortion
- The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0 (NIST CSWP 29)
- EA FAQ on ISO/IEC 17021-1 (definitions 3.12 major / 3.13 minor nonconformity)
- ISO/IEC 27000:2026 released
- ISO/IEC 27003:2017 Information security management systems — Guidance (product listing)
- ISO/IEC 27000 (catalogue page, edition 6, 2026)
- Personal Data Protection Act B.E. 2562 (2019) Unofficial Translation
- ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการในการแจ้งเหตุการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565
- ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ สกช. 5/2566 เรื่อง หลักเกณฑ์การกำกับดูแลความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology Risk) ของสถาบันการเงินและสถาบันการเงินเฉพาะกิจ พร้อมแนวปฏิบัติ IT risk management และ Third party risk management
เรื่องสภาพภูมิอากาศและ virtual site ยืนยันจากเอกสาร IAF ที่เปิดอ่านแล้ว โครงสร้างข้อ 4 อ้างจากโครงสร้างร่วมของมาตรฐานระบบบริหารเพราะเปิดหน้า ISO ไม่ได้ ข้อกฎหมายไทยมาจากคำแปลไม่เป็นทางการและประกาศที่เปิดอ่านแล้ว ตัวอย่างขอบเขตออกแบบขึ้นเพื่อการสอน
เว็บนี้อ้างข้อกำหนดและ control ด้วยหมายเลขและอธิบายด้วยคำของเราเอง ไม่ได้คัดลอกข้อความมาตรฐาน เมื่อจะนำไปปฏิบัติหรือขอการรับรอง ต้องใช้ตัวมาตรฐานฉบับจริงที่ซื้อจาก ISO หรือ สมอ.