สรุปบทนี้
5.1 ผู้บริหารแสดงภาวะผู้นำด้วยการตัดสินใจและการให้ทรัพยากรที่มีบันทึก ไม่ใช่ลายเซ็นบนนโยบายอย่างเดียว
5.2 นโยบายมีเนื้อหาบังคับแค่ 4 เรื่อง หน้าเดียวพอ · นโยบาย 40 หน้ามักสัญญาสิ่งที่ไม่ได้ทำ จึงโดน NC (nonconformity: ข้อที่ไม่สอดคล้อง ต้องแก้) ง่าย
5.3 มอบหมายสองหน้าที่ให้ชัด: คนดูแลให้ ISMS ทำตามมาตรฐาน และคนรายงานผลต่อผู้บริหาร · เจ้าของความเสี่ยงต้องเป็นตำแหน่งที่คุมงบหรือทีม ไม่ใช่ชื่อทีม (ข้อ 6.1.2 c)
- 6.1.2 ข้อกำหนดของมาตรฐาน (เลขข้อ)
- A.8.13 control ใน Annex A ดูชื่อทุกข้อ
- R05 ความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ
- E44 หลักฐานตัวอย่าง
- ISMS-SC-01 รหัสเอกสาร
- [1] แหล่งอ้างอิงท้ายบท
- วันที่ของบริษัทสมมติเป็นเรื่องเล่าปี 2026–2029 (เริ่มโครงการ ม.ค. 2026 ได้ใบรับรอง ธ.ค. 2026) ไม่ผูกกับวันที่ปัจจุบัน
ทำสิ่งนี้ตอนนี้
- เขียนคำถามสั้นถึง MD ว่าเรื่องที่กังวลที่สุด 2 เรื่องคืออะไร แล้วนัดคุยในสัปดาห์นี้ · เมื่อทำทะเบียนความเสี่ยงในบทถัดไป ให้เช็กว่าสองเรื่องนี้อยู่ในทะเบียน
- ถ้ายังไม่มีนโยบาย ให้ร่างหน้าเดียวจากแม่แบบ ISMS-PO-01 · ถ้ามีแล้ว หาประโยคคำมั่นเรื่องข้อกำหนดและการปรับปรุงต่อเนื่องให้เจอภายใน 1 นาที
- ลิสต์ระบบหลัก 5–10 ระบบ แล้วเขียนตำแหน่งที่คุมงบและทีมของแต่ละระบบ คนกลุ่มนี้คือเจ้าของความเสี่ยง (risk owner) ในบทถัดไป
ISMS เป็นงานของผู้บริหาร
ข้อ 5 วางความรับผิดชอบของ ISMS ไว้ที่ผู้บริหารระดับสูง (top management) ISMS manager ขับเคลื่อนงานได้ แต่ตัดสินแทนเรื่องขอบเขต ความเสี่ยง และทรัพยากรไม่ได้ [1]
- MD และผู้บริหาร 4 คนCTO COO CFO VP Sales ขอบเขตคือ PeopleFlow ซึ่งเป็นธุรกิจทั้งบริษัท จึงเป็นทีมนี้
- คณะกรรมการบริษัทอนุมัติงบประจำปี แต่การตัดสินใจเรื่อง ISMS อยู่ที่ทีมผู้บริหาร
- ถ้าขอบเขตเป็นบางส่วนtop management คือคนที่สั่งการส่วนนั้น ผู้ตรวจจะคุยกับคนที่มีอำนาจจริง
- ISMS manager ไม่ใช่ top managementคุณนภาขับเคลื่อนงาน แต่ไม่มีอำนาจตัดสินแทนผู้บริหาร
บทนี้อ้างรหัสความเสี่ยงและหลักฐานขององค์กรสมมติ อ่านวิธีอ่านรหัสจากการ์ดนี้ก่อน
- R01–R19ความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ เช่น R05 = บัญชีทีม Support ถูก phishing สอนเต็มในบท ประเมินความเสี่ยงและ SoA
- E01–E50หลักฐานตัวอย่าง เช่น E01 = นโยบายฉบับ 1.2 · E03 = บันทึก management review ครั้งที่ 1 (2026-03-20)
- ISMS-PO-01 · ISMS-RO-01รหัสเอกสารขององค์กรสมมติ PO-01 คือนโยบาย RO-01 คือบทบาทและ RACI ทั้งสองมีแม่แบบให้ดาวน์โหลด
- คณะทำงาน ISMSเวทีกำกับรายเดือน: คุณนภา (ประธาน) CTO COO Head of Platform HR & Admin Manager · ผู้บริหาร 5 คนทบทวนใน management review ปีละ 2 ครั้ง
- ระดับ 1–16คะแนนความเสี่ยง = โอกาส 1–4 × ผลกระทบ 1–4 · 12–16 คือวิกฤต ซึ่ง MD ต้องเป็นผู้ยอมรับ
5.1 แสดงให้เห็นด้วยการตัดสินใจ
5.1 ไม่บังคับเอกสารเฉพาะ หลักฐานมาจากของที่มีอยู่แล้ว ได้แก่ นโยบาย วัตถุประสงค์ การอนุมัติแผนจัดการความเสี่ยง (สอนในบท ประเมินความเสี่ยงและ SoA) และบันทึก management review ซึ่งเป็นประชุมทบทวน ISMS ของผู้บริหารปีละ 2 ครั้ง (ดูบท Management review)
ผู้ตรวจจะมองหาร่องรอยการตัดสินใจ ไม่ใช่คำประกาศ
- นโยบายและเป้าไปทางเดียวกับธุรกิจวัตถุประสงค์ ISMS 5 ข้อ (ISMS-OB-01) อยู่ใน OKR บริษัท ไม่ใช่เป้าที่แยกจากธุรกิจ
- ฝังในงานจริงการเปลี่ยนแปลงผ่าน pull request ที่มีผู้อนุมัติ (E50) ไม่ใช่แบบฟอร์ม ISMS แยก
- ให้ทรัพยากรงบ passkey และ MDM อนุมัติใน management review ครั้งที่ 1 (E03, 2026-03-20) ก่อนเริ่มติดตั้งในเดือน 4
- สื่อสารว่าสำคัญMD เปิด kickoff ใน all-hands 10 นาที อธิบายว่าทำไมลูกค้าธนาคารต้องการ
- ติดตามว่าได้ผลคณะทำงาน ISMS ดูตัวชี้วัดทุกเดือน และผู้บริหารทั้ง 5 คนดูแนวโน้มใน management review ปีละ 2 ครั้ง
- หนุนผู้จัดการคนอื่นให้นำหัวหน้าทีมเป็นเจ้าของความเสี่ยงของทีมตัวเอง และยอมรับความเสี่ยงคงเหลือตามเกณฑ์
5.2 นโยบายหน้าเดียว
นโยบายต้องเหมาะกับธุรกิจ มีวัตถุประสงค์หรือกรอบตั้งวัตถุประสงค์ มีคำมั่นว่าจะทำตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง และคำมั่นว่าจะปรับปรุงต่อเนื่อง ต้องเป็นเอกสาร สื่อสารภายใน และให้คนนอกที่เกี่ยวข้องเข้าถึงได้
มาตรฐานไม่กำหนดความยาว ยิ่งยาว ยิ่งมีคำว่า "ต้อง" ให้ผู้ตรวจสุ่ม วิธีตั้งและวัดวัตถุประสงค์อยู่ในบท วัตถุประสงค์และการเปลี่ยนแปลง
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
นโยบายและระเบียบปฏิบัติด้านความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ
บทที่ 1 นิยามศัพท์
นิยามศัพท์ 120 คำ ยาว 6 หน้า
บทที่ 4 การควบคุมการเข้าถึง
ผู้ดูแลระบบต้องตรวจ log ทุกระบบทุกวัน และพนักงานต้องเปลี่ยนรหัสผ่านทุก 30 วัน
บทที่ 9 ประกาศใช้
บริษัท XYZ จำกัด ประกาศใช้นโยบายนี้
ทั้งเล่ม
ไม่พบคำมั่นเรื่องการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง
หน้า 1, 14, 27 และ 40 จาก 40 หน้า
- ไม่ตอบข้อใด อ่านจบแล้วยังไม่รู้ว่าบริษัทปกป้องอะไร และทำไม
- 5.2 · 9.2 ทุกคำว่า "ต้อง" คือจุดที่ผู้ตรวจสุ่มได้ ถ้าไม่ได้ทำจริงก็เป็น NC ทันที รายละเอียดแบบนี้ควรอยู่ในนโยบายเฉพาะเรื่อง
- 5.2 a ชื่อบริษัทค้างจากแม่แบบ นโยบายไม่ได้เขียนให้เหมาะกับธุรกิจนี้
- 5.2 d เป็นหนึ่งในเนื้อหาบังคับ หาไม่เจอแม้ยาว 40 หน้า
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
นโยบายความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ
1. ทำไมเรามีนโยบายนี้
ลูกค้ากว่า 400 บริษัทฝากข้อมูลเงินเดือนและข้อมูลส่วนบุคคลของพนักงานไว้กับ PeopleFlow ความไว้วางใจนี้คือธุรกิจของเรา
2. เราให้คำมั่นว่า
- ทำตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมถึง PDPA และข้อตกลงด้านความปลอดภัยที่ให้ไว้กับลูกค้า
- ประเมินความเสี่ยงตามเกณฑ์ที่ผู้บริหารอนุมัติ และให้ทรัพยากรที่จำเป็น
- ปรับปรุงระบบอย่างต่อเนื่องจากผลตรวจ เหตุการณ์ และข้อเสนอของพนักงาน
3. กรอบวัตถุประสงค์
ผู้บริหารอนุมัติวัตถุประสงค์ที่วัดได้ปีละครั้งใน management review รอบเดือนมีนาคม โดยโยงกับความเสี่ยงสำคัญ รายการปีนี้อยู่ใน ISMS-OB-01 ชุดเดียว: O1 ปิดสิทธิ์คนลาออกทันเวลา · O2 คนรายงาน phishing มากกว่าคนคลิก · O3 กู้คืนได้จริง · O4 ปิดช่องโหว่วิกฤตตามเวลา · O5 แผนจัดการความเสี่ยงไม่ค้าง นโยบายไม่เขียนค่าเป้าซ้ำ
4. หน้าที่ของทุกคน
ทำตามนโยบายนี้และนโยบายเฉพาะเรื่อง รายงานเหตุที่สงสัยทันทีที่ security@peopleflow.example โดยไม่ถูกลงโทษจากการรายงานโดยสุจริต หัวหน้าทีมรับผิดชอบความเสี่ยงของทีมตน
5. นโยบายเฉพาะเรื่อง
การเข้าถึง · การใช้งานที่ยอมรับได้ · การทำงานจากบ้าน · การจำแนกข้อมูล · การพัฒนาอย่างปลอดภัย · ผู้ให้บริการและคลาวด์ · การรับมือเหตุ · backup และความต่อเนื่อง
6. ทบทวนและสื่อสาร
ISMS manager ทบทวนปีละครั้งหรือเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงสำคัญ แล้วเสนอ MD อนุมัติ ทุกคนรับทราบตอนเริ่มงานและปีละครั้ง ส่งให้ลูกค้าเมื่อขอ
ฉบับเต็ม 1 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 5.2 a เขียนจากธุรกิจจริง คนอ่านรู้ทันทีว่าปกป้องอะไร
- 5.2 c · 5.2 d คำมั่นสองข้อที่บังคับ ชี้ได้ในไม่กี่วินาที
- 5.2 b 5.2 ให้เลือกได้ว่าจะใส่วัตถุประสงค์ในนโยบาย หรือให้กรอบสำหรับตั้ง ที่นี่ให้กรอบแล้วชี้ไปที่เอกสารวัตถุประสงค์ฉบับเดียว จึงไม่มีตัวเลขสองชุดที่ขัดกัน
- 5.3 บอกบทบาทระดับกว้าง รายละเอียดอยู่ใน ISMS-RO-01
- A.5.1 รายละเอียดที่เปลี่ยนบ่อยอยู่ที่นี่ นโยบายหลักจึงไม่ต้องแก้ทุกเดือน
- 5.2 สื่อสารภายใน และให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเข้าถึงได้ตามความเหมาะสม
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdown- 1MD อนุมัติฉบับ 1.2 มีเวอร์ชัน วันที่ และผู้อนุมัติ (E01)
- 2รับทราบวันเริ่มงานอยู่ในระบบ HR บังคับก่อนเปิดบัญชี
- 3รับทราบซ้ำปีละครั้งพร้อมการอบรมประจำปี (E30)
- 4ให้คนนอกเข้าถึงได้ส่งให้ลูกค้าเมื่อขอ หรือฉบับย่อในหน้าความปลอดภัยของเว็บ
5.3 ใครรับผิดชอบอะไร
ผู้บริหารต้องมอบหมายหน้าที่และอำนาจ แล้วสื่อสารให้รู้ทั่วกัน อย่างน้อยต้องมีคนดูแลให้ ISMS เป็นไปตามมาตรฐาน และคนรายงานผลต่อผู้บริหาร มอบหน้าที่ได้ แต่ความรับผิดชอบสุดท้ายยังอยู่ที่ผู้บริหาร
MD และผู้บริหาร (top management)อนุมัติขอบเขต นโยบาย เกณฑ์ความเสี่ยง งบ ยอมรับความเสี่ยงคงเหลือระดับวิกฤต และนั่ง management review
ISMS manager (คุณนภา)ดูแลให้ ISMS เป็นไปตามมาตรฐาน เป็นประธานคณะทำงาน ISMS และรายงานผลต่อผู้บริหารทุกเดือน
VP Engineeringเจ้าของความเสี่ยงด้านซอฟต์แวร์ R06 R14 R16 R19
Head of Platformเจ้าของความเสี่ยงด้านคลาวด์ 6 ข้อ และเจ้าของฐานข้อมูล production
HR & Admin Managerเจ้าของ R02 R17 ดูแลการจ้าง พ้นสภาพ และสำนักงาน
ผู้ตรวจภายใน (QA lead)ตรวจสลับฝ่ายอย่างเป็นกลาง ไม่ตรวจงานที่ตัวเองทำ
ใช้ตาราง RACI หน้าเดียวพอสำหรับบริษัท 80 คน R = คนลงมือทำ · A = คนอนุมัติและรับผิดชอบสุดท้าย (มีได้คนเดียวต่อแถว) · C = คนที่ต้องถามความเห็น · I = คนที่ต้องแจ้งให้ทราบ
การกำกับใช้สองเวที คณะทำงาน ISMS ประชุมเดือนละครั้ง (คุณนภาเป็นประธาน มี CTO COO Head of Platform และ HR & Admin Manager) และ management review ของผู้บริหาร 5 คนปีละ 2 ครั้ง ไม่ต้องตั้งคณะกรรมการอื่นเพิ่ม
แถวการยอมรับความเสี่ยงคงเหลือ (residual risk: ความเสี่ยงที่ยังเหลือหลังมี control) ใช้คะแนนโอกาส × ผลกระทบ สเกล 1–16 ที่สอนในบทถัดไป ผู้ยอมรับเปลี่ยนตามระดับ จึงแยกเป็นสามแถว
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
บทบาท หน้าที่ และอำนาจใน ISMS
1. สองหน้าที่ที่ต้องมอบหมาย
- ดูแลให้ ISMS เป็นไปตามมาตรฐาน: ISMS manager
- รายงานผลการดำเนินงานของ ISMS ต่อผู้บริหาร: ISMS manager ในคณะทำงาน ISMS ทุกเดือน (มี CTO และ COO ร่วมอยู่) และใน management review ปีละ 2 ครั้ง
2. RACI กิจกรรมหลัก (ฉบับย่อ)
| กิจกรรม | A อนุมัติและรับผิดชอบสุดท้าย | R ลงมือทำ | C ให้ความเห็น |
|---|---|---|---|
| อนุมัตินโยบาย (5.2) | MD | ISMS manager | ผู้บริหาร เจ้าของความเสี่ยง DPO |
| กำหนดและทบทวนขอบเขต (4.3) | MD | ISMS manager | ผู้บริหาร เจ้าของความเสี่ยง DPO |
| อนุมัติเกณฑ์ยอมรับความเสี่ยง (6.1.2) | MD | ISMS manager | ผู้บริหาร เจ้าของความเสี่ยง |
| ประเมินความเสี่ยง (6.1.2) | ISMS manager | เจ้าของความเสี่ยง | ผู้บริหาร DPO |
| ยอมรับความเสี่ยงคงเหลือ: คงเหลือ ≤ 4 และก่อนจัดการไม่ถึง 12 (6.1.3 f) | เจ้าของความเสี่ยง | เจ้าของความเสี่ยง | — |
| ยอมรับความเสี่ยงคงเหลือ: คงเหลือ 6–9 และก่อนจัดการไม่ถึง 12 | เจ้าของความเสี่ยง | ISMS manager (ลงนามร่วม) | DPO |
| ยอมรับความเสี่ยงคงเหลือ: คงเหลือ 12–16 หรือก่อนจัดการ 12–16 | MD | เจ้าของความเสี่ยง (เสนอ) | ISMS manager |
| ตัดสินใจแจ้งเหตุ: ลูกค้าเมื่อเราเป็นผู้ประมวลผล · สคส. เมื่อเราเป็นผู้ควบคุม | MD | ISMS manager, COO (DPO) | ผู้บริหาร |
| อนุมัติโปรแกรมตรวจภายใน (9.2.2) | MD | ISMS manager | ผู้ตรวจภายใน |
| ตรวจและรายงานผลตรวจภายใน (9.2) | ผู้ตรวจภายใน | ผู้ตรวจภายใน | ISMS manager |
| management review (9.3) | MD | ผู้บริหาร, ISMS manager | เจ้าของความเสี่ยง |
| อนุมัติงบ ISMS | MD | ISMS manager (เสนอ) | เจ้าของความเสี่ยง |
3. เจ้าของความเสี่ยง
| ตำแหน่ง | ความเสี่ยง |
|---|---|
| Head of Platform | R01 R03 R07 R08 R13 R18 |
| CTO | R04 R09 R11 |
| VP Engineering | R06 R14 R16 R19 |
| COO (DPO) | R10 R12 R15 |
| HR & Admin Manager | R02 R17 |
| Head of Support | R05 |
4. ความเป็นกลาง
ผู้ตรวจภายในคือ QA lead ที่ผ่านการอบรม และตรวจสลับฝ่าย Security & Compliance ไม่ตรวจ ISMS ที่ตัวเองเขียน
- 5.3 a · 5.3 b สองเรื่องที่มาตรฐานระบุชัด มอบหน้าที่ได้ แต่ความรับผิดชอบสุดท้ายยังอยู่ที่ผู้บริหาร
- 5.3 ทุกแถวมี A คนเดียว การยอมรับความเสี่ยงคงเหลือแยกแถวตามระดับ ตรงกับเกณฑ์ใน ISMS-PR-02 ที่ MD อนุมัติ
- 6.1.2 c ชื่อตำแหน่งที่คุมงบหรือทีมได้ ไม่มีแถวไหนเป็น "ฝ่าย IT" หรือ ISMS manager
- 9.2 · A.5.3 คนตรวจไม่ใช่คนทำงานที่ถูกตรวจ
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownลองเป็นผู้ตรวจดูหนึ่งครั้ง
บันทึกการตรวจ 5.3 b
- พื้นที่ตรวจ
- สถานการณ์ฝึก · ผังองค์กร คำสั่งแต่งตั้ง ISMS manager และสรุปรายงาน ISMS ถึง MD 6 เดือนล่าสุด
- สิ่งที่เห็น
- ในผังองค์กร ISMS manager อยู่ใต้ CTO ซึ่งเป็นเจ้าของ R04 R09 R11 คำสั่งแต่งตั้งให้รายงานผล ISMS ต่อผู้บริหาร สรุปรายเดือนถึง MD ส่งครบ 6 ฉบับ แต่ 2 ฉบับส่งผ่าน CTO และ CTO เป็นผู้นำเสนอแทน
- ข้อความ finding
- สายรายงานอาจทำให้ผลของ ISMS ไม่ถึงผู้บริหารอย่างตรงไปตรงมา แม้ยังไม่พบว่าเกิดขึ้นจริง
observation
observation คือข้อสังเกตที่ยังไม่ผิด แต่มีแนวโน้มจะเป็นปัญหา · มาตรฐานบังคับให้มีคนรายงานผลต่อผู้บริหาร แต่ไม่บังคับผังองค์กร รายงานยังถึงครบทุกเดือน จึงไม่ใช่ NC · ข้อเสนอคือให้ ISMS manager นำเสนอเองเสมอ หรือมีสายรายงานตรงถึง MD ในเรื่อง ISMS
ผู้ตรวจถามผู้บริหารอะไร
ผู้ตรวจมักขอสัมภาษณ์ผู้บริหารโดยตรง คำตอบที่ดีมาจากความเข้าใจธุรกิจและการตัดสินใจที่เคยทำ ไม่ใช่การท่องนโยบาย
- ทำไมบริษัททำ ISO 27001เหตุผลทางธุรกิจ เช่น ลูกค้าธนาคาร ไม่ใช่ "เพราะคุณนภาเสนอ"
- ความเสี่ยงที่กังวลที่สุด 2–3 ข้อตอบได้ใกล้เคียงกับทะเบียนความเสี่ยง
- ท่านเคยยอมรับความเสี่ยงเรื่องไหนยกตัวอย่างจริง เช่น ความเสี่ยงคงเหลือของ R05 หรือ R19
- ปีนี้อนุมัติทรัพยากรอะไร มีคำขอที่ปฏิเสธไหมระบุคน งบ เวลา และเหตุผลของเรื่องที่ไม่อนุมัติ
- management review ครั้งล่าสุดตัดสินอะไร2–3 การตัดสินใจที่ตามไปดูผลได้
- ถ้าข้อมูลลูกค้ารั่วคืนนี้ ใครตัดสินใจแจ้งรู้ว่า COO (DPO) ประเมินและเสนอ และ MD เป็นผู้อนุมัติ
ดูว่าห้องสัมภาษณ์จริงขององค์กรสมมติเป็นอย่างไร
MD เข้าห้องสัมภาษณ์กับผู้ตรวจ
1 สถานการณ์
เรื่องเล่าตามแผนขององค์กรสมมติ: วันที่สองของ Stage 2 (การตรวจรอบหลักของหน่วยรับรอง 16–19 พ.ย. 2026) ผู้ตรวจขอคุยกับ MD ราว 45 นาที เรื่องเหตุผลที่ทำ ความเสี่ยง และการตัดสินใจ
2 ความเสี่ยง
ผู้บริหารไม่ได้ตัดสินเรื่องความเสี่ยงและทรัพยากร ISMS จึงเหลือแค่งานเอกสาร
5.15.39.3
3 control และหลักฐาน
- A.5.1 นโยบายหลักที่ผู้บริหารลงนาม
- A.5.2 กำหนดใครรับผิดชอบงานความปลอดภัย
- A.5.4 ผู้บริหารต้องทำให้คนปฏิบัติตาม
- E03 บันทึกการประชุม management review ครั้งที่ 1
- E02 ผังบทบาท ISMS และตาราง RACI
- E01 นโยบายความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ ฉบับ 1.2 ลงนามโดย MD
4 auditor ตรวจ
ผ่าน
MD อธิบายเหตุผลทางธุรกิจได้ ระบุความเสี่ยงที่กังวลตรงกับทะเบียน และเล่าว่าอนุมัติงบ passkey ใน management review ครั้งที่ 1 (E03) แล้วลงชื่อยอมรับความเสี่ยงที่ยังเหลือของ R05 (บัญชีทีม Support ถูก phishing) หลัง passkey ใช้งานครบ ผู้ตรวจเทียบกับ E03 และทะเบียนความเสี่ยงแล้วตรงกัน
คำตอบของ MD ตรงกับบันทึก จึงผ่าน ถ้าตอบว่า "ถามคุณนภาดีกว่า" ผู้ตรวจจะขุดต่อที่ 5.1 และ 9.3
- สถานการณ์: ผู้ตรวจไม่ได้ถามว่านโยบายเขียนอะไร แต่ถามว่า MD ตัดสินอะไรไปแล้วบ้าง
- ความเสี่ยง: ความเสี่ยงของ ISMS คือผู้บริหารไม่อยู่ในวงจร เมื่อไม่มีใครตัดสินเรื่องความเสี่ยงและทรัพยากร ระบบก็ไม่หมุน
- control และหลักฐาน: หลักฐานคือนโยบายที่ MD ลงนาม (E01) ตาราง RACI (E02) และบันทึก management review ครั้งที่ 1 (E03) ที่มีการตัดสินใจและผู้รับผิดชอบ
- auditor ตรวจ: คำตอบของ MD ตรงกับบันทึก จึงผ่าน ถ้าตอบว่า "ถามคุณนภาดีกว่า" ผู้ตรวจจะขุดต่อที่ 5.1 และ 9.3
auditor จะขอดูอะไร
ผู้บริหารมีส่วนร่วมกับ ISMS อย่างไร
ยอมรับ
- บันทึก management review ที่มีการตัดสินใจและผู้รับผิดชอบ (E03)
- มติอนุมัติงบ และการยอมรับความเสี่ยงคงเหลือที่ลงชื่อตามเกณฑ์
ไม่พอ
- ลายเซ็นบนนโยบายอย่างเดียว
- สไลด์ที่ ISMS manager ทำแต่ไม่เคยนำเสนอ
ขอดูนโยบายฉบับปัจจุบัน คำมั่นเรื่องข้อกำหนดและการปรับปรุงต่อเนื่องอยู่ตรงไหน
ยอมรับ
- ฉบับที่มีเวอร์ชัน วันที่ และผู้อนุมัติ ชี้คำมั่นได้ทันที
ไม่พอ
- ไฟล์ Word หลายฉบับในหลายโฟลเดอร์
- คำมั่นซ่อนอยู่หน้า 27
พนักงานรู้จักนโยบายอย่างไร
ยอมรับ
- บันทึกรับทราบ และพนักงาน Support ที่สุ่มถามตอบได้ว่ารายงานเหตุที่ไหน
ไม่พอ
- "ส่งอีเมลไปแล้ว" โดยไม่มีหลักฐานการรับทราบ
ใครดูแลความสอดคล้องกับมาตรฐาน และรายงานผลต่อผู้บริหาร
ยอมรับ
- คำสั่งแต่งตั้งหรือ JD และรายงานที่ส่งจริงในวาระประชุม
ไม่พอ
- มีชื่อในผังแต่ไม่เคยรายงาน
เจ้าของความเสี่ยงของ R09 คือใคร มีอำนาจสั่งการไหม
ยอมรับ
- CTO ซึ่งคุมงบและทีมที่ต้องแก้
ไม่พอ
- "ทีม IT"
- "ทุกคน"
ทำแบบพอดี vs ทำเกิน
นโยบาย
พอดี: หน้าเดียว ตอบ 5.2 ครบ แล้วอ้างนโยบายเฉพาะเรื่อง
ทำเกิน: เล่ม 40 หน้าที่รวมขั้นตอนปฏิบัติทั้งหมด
กลไกกำกับ
พอดี: คณะทำงาน ISMS 5 คน ประชุมเดือนละครั้ง ทุกวาระจบด้วยมติ และ management review ปีละ 2 ครั้ง
ทำเกิน: คณะกรรมการ 15 คนที่ไม่เคยประชุม
การแต่งตั้ง
พอดี: ตาราง RACI หน้าเดียว และหน้าที่ใน JD
ทำเกิน: คำสั่งแต่งตั้ง 10 หน้าที่ลอกหน้าที่จากแม่แบบ
ชื่อตำแหน่ง
พอดี: ISMS manager ที่มีเวลาและอำนาจพอ
ทำเกิน: ตั้งตำแหน่ง CISO เพราะคิดว่ามาตรฐานบังคับ
เจ้าของความเสี่ยง
พอดี: หัวหน้าที่คุมงบและทีมของเรื่องนั้น
ทำเกิน: ISMS manager เป็นเจ้าของทุกความเสี่ยง
การรับทราบนโยบาย
พอดี: วันเริ่มงานและปีละครั้งพร้อมการอบรม
ทำเกิน: เก็บรับทราบใหม่ทุกครั้งที่แก้ เพราะใส่รายละเอียดไว้ในนโยบายหลัก
"พอดี" คือคำแนะนำของเราสำหรับองค์กร 30–300 คน ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน ทำมากกว่านี้ได้ถ้ามีเหตุผลจากความเสี่ยง
nonconformity ตัวอย่าง
(ตัวอย่างทั่วไป) ไม่มี management review ใน 12 เดือน เกณฑ์ยอมรับความเสี่ยงไม่ได้รับอนุมัติ ความเสี่ยงระดับวิกฤต 4 รายการถูกยอมรับโดย ISMS manager และ MD ตอบไม่ได้ว่าบริษัทมีความเสี่ยงอะไร
ผู้มีอำนาจไม่ได้ตัดสินเรื่องความเสี่ยงและทรัพยากรเลย ระบบจึงบรรลุผลที่ตั้งใจไม่ได้ เป็นความล้มเหลวเชิงระบบ [13]
จัด management review หนึ่งครั้งให้ทันวันตรวจติดตาม (surveillance: การตรวจประจำปีของหน่วยรับรอง) โดยไม่เปลี่ยนว่าใครตัดสินเรื่องความเสี่ยง
corrective action ที่ถึงราก
รากคือผู้บริหารมองว่า ISO เป็นงานเอกสารของฝ่าย compliance และไม่มีช่องทางรายงานที่กำหนดเวลา จึงตั้งคณะทำงาน ISMS ที่มีผู้บริหารร่วมและประชุมทุกเดือน กำหนด management review ปีละ 2 ครั้ง ให้ MD อนุมัติเกณฑ์ความเสี่ยงและทบทวนความเสี่ยงวิกฤตทั้ง 4 รายการใหม่ และเขียนในคำสั่งแต่งตั้งว่าความเสี่ยงที่เกินเกณฑ์ต้องถึง MD
นโยบายดัดแปลงจากแม่แบบเก่า ไม่มีคำมั่นเรื่องการปรับปรุงต่อเนื่อง แต่กระบวนการ corrective action ทำงานอยู่จริง
เป็นช่องว่างของเนื้อหาเอกสาร ระบบในทางปฏิบัติยังทำงาน
เติมประโยคเรื่องการปรับปรุงต่อเนื่องในนโยบาย
corrective action ที่ถึงราก
รากคือไม่มีเช็กลิสต์ตรวจนโยบายกับข้อกำหนด จึงแก้นโยบาย และเพิ่มเช็กลิสต์ 5.2 ในขั้นตอนทบทวนนโยบายประจำปีที่ MD อนุมัติ
ทะเบียนความเสี่ยงร้อยละ 60 ระบุเจ้าของเป็น "Engineering" หรือ "IT"
ความเสี่ยงยังถูกจัดการอยู่ แต่ไม่มีคนที่มีอำนาจรับผิดชอบชัด
เปลี่ยนชื่อทีมเป็นชื่อคุณนภาทุกแถว
corrective action ที่ถึงราก
ระบุเจ้าของเป็นตำแหน่งที่คุมงบหรือทีมได้ ให้แต่ละคนรับทราบความเสี่ยงของตน และเพิ่มตารางเจ้าของความเสี่ยงไว้ใน ISMS-RO-01
กฎหมายไทยและกรอบอื่น
NIST CSF 2.0
- GV.RR-01ผู้นำรับผิดชอบความเสี่ยงไซเบอร์และสร้างวัฒนธรรม ตรงกับ 5.1 [5]
- GV.RR-02กำหนด สื่อสาร และบังคับใช้บทบาทและอำนาจ ตรงกับ 5.3 [5]
- GV.RR-03ทรัพยากรพอเหมาะกับกลยุทธ์ ตรงกับการให้ทรัพยากรใน 5.1 [5]
- GV.PO-01ตั้งนโยบายจากบริบทและกลยุทธ์ แล้วสื่อสาร ตรงกับ 5.2 [5]
- GV.PO-02ทบทวนและปรับนโยบาย ใกล้กับการทบทวนนโยบายตาม A.5.1 [5]
PDPA
- ม.41DPO เมื่อเข้าเกณฑ์ เป็นบทบาทที่ต้องอยู่ในการมอบหมายของ 5.3 [15]
อื่น ๆ
- CG Code 5.4การกำกับ IT ระดับคณะกรรมการของบริษัทจดทะเบียน [8]
การ map เป็นการเทียบเจตนาโดยประมาณ ไม่ได้หมายความว่าทำข้อหนึ่งแล้วผ่านอีกกรอบหนึ่งโดยอัตโนมัติ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
ลงนามแล้วหายไป ผู้บริหารเซ็นนโยบายแล้วไม่ปรากฏตัวอีกจนถึงวันตรวจครั้งหน้า
คณะกรรมการใหญ่ที่ไม่เคยประชุม คณะทำงานเล็กที่มีคนตัดสินใจได้และประชุมทุกเดือนจริง ดีกว่าคณะใหญ่ที่มีแต่ชื่อ
นโยบายชื่อ "บริษัท XYZ" ค้างจากแม่แบบ ผู้ตรวจเห็นทันทีว่าไม่มีใครอ่าน
ตั้ง CISO เพราะคิดว่าบังคับ มาตรฐานไม่บังคับชื่อตำแหน่ง บังคับแค่หน้าที่และอำนาจ
ISMS manager เป็นเจ้าของทุกความเสี่ยง ไม่มีอำนาจตัดสินงบของทีมอื่น ความเสี่ยงจึงไม่มีเจ้าของจริง
นโยบายเปลี่ยนทุกเดือน เพราะใส่รายละเอียดปฏิบัติไว้ในนโยบายหลัก ต้องเก็บรับทราบใหม่ทุกครั้ง
ค่าปรับที่เริ่มจากการตัดสินใจ
ถ้าแหล่งข้อมูลเห็นต่าง
- นโยบายต้อง "อนุมัติ" ไหม5.2 ไม่ได้ใช้คำนี้ตรง ๆ แต่ A.5.1 และหน่วยรับรองคาดหวังการอนุมัติของผู้บริหาร เราแนะนำให้ top management อนุมัติเสมอ
- ISMS manager ต้องรายงานตรงถึง MD ไหมมาตรฐานไม่บังคับผังองค์กร บางคนว่าอยู่ใต้ CTO ได้ บางคนว่าขัดแย้งทางผลประโยชน์ เราแนะนำให้มีช่องรายงานตรงในเรื่อง ISMS
- วัตถุประสงค์อยู่ในนโยบายหรือแยก5.2 ให้เลือกได้ทั้งใส่ไว้ในนโยบายหรือให้กรอบสำหรับตั้ง ทั้งสองแบบถูก
- top management ในบริษัทเล็กMD คนเดียว ทีมผู้บริหาร หรือบอร์ด ขึ้นกับว่าใครตัดสินเรื่องขอบเขต ทรัพยากร และความเสี่ยงจริง
- ISMS manager เป็น DPO ด้วยได้ไหมDPO ทำงานอื่นได้ แต่ต้องไม่ขัดกับหน้าที่ DPO [16] หลักเดียวกันอาจอยู่ใน PDPA ม.42 ด้วย ตรวจสอบกับ สคส. · ทีม 2 คนต้องดูภาระงานด้วย องค์กรสมมติจึงให้ COO เป็น DPO
- นิยามใน ISO/IEC 27000 ฉบับใหม่ฉบับ 2026 ออกแล้วเมื่อ ก.ค. 2026 และย้ายคำศัพท์ไปภาคผนวก [4] แนวคิด top management ไม่น่าเปลี่ยน แต่เรายังไม่ได้เทียบถ้อยคำในฉบับใหม่
แบบทดสอบ
ผ่านแบบทดสอบบทนี้แล้ว บันทึกไว้ในเครื่องนี้เท่านั้น
แม่แบบขององค์กรสมมติ
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร แต่งขึ้นเองทั้งหมด ไม่ได้คัดลอกจากที่ใด และไม่ใช่ข้อความของมาตรฐาน
คำศัพท์ในบทนี้
- Top management ผู้บริหารระดับสูง
- คนที่ตัดสินเรื่องทิศทาง งบ และคนของบริษัท และมอบหมายงานได้ ในองค์กรสมมติคือ MD และผู้บริหารอีก 4 คน
- Leadership and commitment ภาวะผู้นำและความมุ่งมั่น
- การที่ผู้บริหารแสดงให้เห็นด้วยการตัดสินใจ การให้ทรัพยากร และการติดตามผล
- Information security policy นโยบายความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ
- คำประกาศของผู้บริหารที่บอกเจตนา กรอบวัตถุประสงค์ และคำมั่นของ ISMS
- Topic-specific policy นโยบายเฉพาะเรื่อง
- นโยบายรายเรื่อง เช่น การเข้าถึง การทำงานจากบ้าน ที่เปลี่ยนได้โดยไม่ต้องแก้นโยบายหลัก
- RACI ตารางความรับผิดชอบ
- R ลงมือทำ · A อนุมัติและรับผิดชอบสุดท้าย (คนเดียวต่อแถว) · C ให้ความเห็น · I รับทราบ
- Residual risk ความเสี่ยงคงเหลือ
- ความเสี่ยงที่ยังเหลือหลัง control ทำงาน ผู้ยอมรับเลือกตามระดับนี้ตามเกณฑ์ที่ MD อนุมัติ
- Nonconformity (NC) ข้อที่ไม่สอดคล้อง
- สิ่งที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด แบ่งเป็น major (ระบบไม่ได้ผล) และ minor (บกพร่องย่อย ส่งแผนแก้ได้)
- DPO เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
- บทบาทตาม PDPA ม.41 ที่ต้องมีเมื่อเข้าเกณฑ์ ในองค์กรสมมติคือ COO
แหล่งอ้างอิง 11 รายการ
ตรวจทานล่าสุด 12 พ.ย. 2569 · ระดับความมั่นใจของเนื้อหา: ปานกลาง–สูง
- ISO/IEC 27001:2022 Information security, cybersecurity and privacy protection — ISMS — Requirements (catalogue page)
- ISO/IEC 27000:2018 Information technology — Security techniques — ISMS — Overview and vocabulary (catalogue page)
- ISO/IEC Directives, Part 1 — Consolidated ISO Supplement (Annex SL harmonized structure)
- ISO/IEC 27000:2026 released
- The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0 (NIST CSWP 29)
- หลักการกำกับดูแลกิจการที่ดีสำหรับบริษัทจดทะเบียน ปี 2560 (Corporate Governance Code for listed companies 2017) — mirror of SEC document
- "PDPA" กับข้อคิดองค์กร กรณีสั่งปรับเอกชน 7 ล้านบาท
- EA FAQ on ISO/IEC 17021-1 (definitions 3.12 major / 3.13 minor nonconformity)
- Personal Data Protection Act B.E. 2562 (2019) Unofficial Translation
- ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เรื่อง การจัดให้มีเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลตามมาตรา 41 (2) แห่ง พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 พ.ศ. 2566
- ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ สกช. 5/2566 เรื่อง หลักเกณฑ์การกำกับดูแลความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology Risk) ของสถาบันการเงินและสถาบันการเงินเฉพาะกิจ พร้อมแนวปฏิบัติ IT risk management และ Third party risk management
โครงสร้างข้อ 5 อ้างจากโครงสร้างร่วมของมาตรฐานระบบบริหารเพราะเปิดหน้า ISO ไม่ได้ NIST CSF 2.0 และประกาศ กคส. เรื่อง DPO เปิดอ่านแล้ว นโยบาย ตาราง RACI และเวลาที่ขอจากผู้บริหารออกแบบขึ้นเพื่อองค์กรสมมติ
เว็บนี้อ้างข้อกำหนดและ control ด้วยหมายเลขและอธิบายด้วยคำของเราเอง ไม่ได้คัดลอกข้อความมาตรฐาน เมื่อจะนำไปปฏิบัติหรือขอการรับรอง ต้องใช้ตัวมาตรฐานฉบับจริงที่ซื้อจาก ISO หรือ สมอ.