สรุปบทนี้
ข้อ 9.1 ให้คุณ ตัดสินใจเอง 6 เรื่อง คือ วัดอะไร วัดอย่างไร เมื่อไร ใครวัด วิเคราะห์เมื่อไร และใครประเมิน แล้วเก็บผลไว้เป็นหลักฐาน
บริษัท 80 คนใช้ตัวชี้วัด 8–12 ตัวก็พอ ทุกตัวมีสูตร เป้า แหล่งข้อมูล เจ้าของ และ เกณฑ์ว่าสีแดงแล้วใครต้องทำอะไร
อ่านตัวชี้วัด การทำตามแผน (performance: ทำครบไหม) คู่กับ ประสิทธิผล (effectiveness: ได้ผลไหม) เสมอ อบรมครบ 100% ไม่ได้แปลว่าไม่มีใครโดนหลอก
- 6.1.2 ข้อกำหนดของมาตรฐาน (เลขข้อ)
- A.8.13 control ใน Annex A ดูชื่อทุกข้อ
- R05 ความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ
- E44 หลักฐานตัวอย่าง
- ISMS-SC-01 รหัสเอกสาร
- [1] แหล่งอ้างอิงท้ายบท
- วันที่ของบริษัทสมมติเป็นเรื่องเล่าปี 2026–2029 (เริ่มโครงการ ม.ค. 2026 ได้ใบรับรอง ธ.ค. 2026) ไม่ผูกกับวันที่ปัจจุบัน
ทำสิ่งนี้ตอนนี้
- ถ้ายังไม่มี dashboard: เขียนคำถาม 3 ข้อที่ผู้บริหารอยากรู้ เช่น ปิดสิทธิ์คนลาออกทันไหม แล้วหาตัวเลขที่ดึงจากระบบได้ข้อละหนึ่งตัว · ถ้ามีแล้ว: เขียนข้างตัวเลขแต่ละตัวว่า "ถ้าเป็นสีแดง ใครต้องทำอะไร" ตัวที่ตอบไม่ได้คือตัวที่ควรตัด
- เลือกตัวชี้วัดหนึ่งตัว เช่น % คนลาออกที่ถูกปิดบัญชีภายใน 1 วัน แล้วคำนวณซ้ำจากข้อมูลดิบ (รายชื่อลาออกจาก HR เทียบ log ของ SSO) ถ้าได้ไม่เท่าเดิม แปลว่าวิธีวัดยังไม่น่าเชื่อถือ
- หาตัวชี้วัดที่ตัดรายการ "ไม่ได้ทำ" ออกจากตัวหาร แล้วแก้ให้นับเป็นไม่ผ่าน
วัดเพื่อตัดสินใจ ไม่ใช่เพื่อสะสมตัวเลข
ข้อ 9.1 อยากให้คุณรู้ด้วยข้อมูลว่าความปลอดภัยดีขึ้นหรือแย่ลง และ control ที่ลงทุนไปได้ผลไหม มาตรฐานไม่ได้บอกว่าต้องวัดอะไร แต่ให้คุณตัดสินใจเอง 6 เรื่อง [1]
สิ่งที่บังคับเก็บคือหลักฐานผลการวัด ทะเบียนตัวชี้วัดและ dashboard เป็นวิธีที่นิยม ไม่ใช่ข้อบังคับ
วิธีอ่านรหัสในบทนี้: M = ตัวชี้วัดในทะเบียน ISMS-ME-01 · O = วัตถุประสงค์ใน ISMS-OB-01 (ดูบทวัตถุประสงค์และการเปลี่ยนแปลง) · R = ความเสี่ยงในทะเบียน · E = หลักฐานตัวอย่าง · A.x.x = control ใน Annex A · ตัวเลขอย่าง 9.1 = ข้อกำหนดของ ISO/IEC 27001
- 1วัดอะไรรวมถึงกระบวนการและ control ด้านความปลอดภัย เช่น การถอนสิทธิ์ผู้ลาออก
- 2วัดอย่างไรสูตรและแหล่งข้อมูลที่ให้ผลเทียบกันได้และทำซ้ำได้
- 3วัดเมื่อไรรายเดือน รายไตรมาส หรือทุกครั้งที่เกิดเหตุ
- 4ใครวัดเจ้าของตัวชี้วัดที่เข้าถึงแหล่งข้อมูลได้
- 5วิเคราะห์และประเมินเมื่อไรเช่น ทุกเดือนในประชุมคณะทำงาน ISMS
- 6ใครวิเคราะห์และประเมินเจ้าของตัวชี้วัดร่วมกับ ISMS manager แล้วผู้บริหารตัดสิน
เริ่มจากคำถามของผู้บริหาร
ISO/IEC 27004 เป็นแนวทางที่ช่วยทำข้อ 9.1 ไม่ใช่ข้อบังคับ [2][3] ลำดับคิดคือเริ่มจากสิ่งที่ผู้บริหารต้องการรู้ แล้วค่อยออกแบบตัวเลข เป้า และเกณฑ์ตัดสินใจ
- 1ผู้บริหารอยากรู้อะไรเราปิดสิทธิ์คนลาออกทันเวลาไหม
- 2วัดสิ่งไหนบัญชีผู้ใช้ และเวลาที่ปิดหลังวันทำงานสุดท้าย
- 3นับแล้วคำนวณนับคนลาออก นับคนที่ปิดครบภายใน 1 วัน แล้วคิดเป็น %
- 4ตั้งเกณฑ์ตัดสินใจเขียว 100% · เหลือง 90–99% · แดงต่ำกว่า 90%
- 5เก็บ วิเคราะห์ สื่อสารใครดู และทำอะไรเมื่อเป็นสีแดง
- 6ทบทวนตัวชี้วัดเองตัวที่ไม่เคยช่วยตัดสินใจ ตัดทิ้ง
ชุดตัวชี้วัดที่ดีมีสองแบบ และต้องอ่านคู่กันเสมอ
- การทำตามแผน (performance)ทำครบตามแผนไหม เช่น % ทบทวนสิทธิ์ตรงรอบ (M9), % อบรมครบ (M7)
- ประสิทธิผล (effectiveness)ได้ผลที่ต้องการไหม เช่น % รายงานอีเมลหลอก (M3), % กู้คืนสำเร็จภายใน RTO (M4)
ตัวเลข 100% ที่ซ่อนปัญหา
ร่าง dashboard แรกขององค์กรสมมติมีตัวเลขด้านคนตัวเดียว และเป็นสีเขียว ดูว่าเกิดอะไรขึ้นเมื่อถามคำถามที่ถูก
อบรมครบ 100% แต่ยังมีคนกดลิงก์หลอก
1 สถานการณ์
ร่าง dashboard ก่อนอนุมัติทะเบียนตัวชี้วัด (มี.ค. 2026) มีตัวชี้วัดด้านคนตัวเดียว คือ อบรม awareness ครบ 100% เป็นสีเขียว ส่วนผลฝึกซ้อม phishing ยังไม่มีใครเปิดดู
2 ความเสี่ยง
R05 phishing ขโมยบัญชีทีม support ที่เห็นข้อมูลลูกค้า
9.1 a9.1 b6.2
3 control และหลักฐาน
- A.6.3 อบรมให้คนรู้และทำเป็น
- A.8.5 MFA และล็อกอินที่เจาะยาก
- A.6.8 ช่องทางให้ทุกคนแจ้งเหตุ
- E30 บันทึกการอบรม awareness และผลฝึกซ้อม phishing รายไตรมาส
- E14 ค่าตั้ง SSO: บังคับ MFA แบบ passkey และ password manager ของบริษัท
4 auditor ตรวจ
ผ่าน
ผู้ตรวจภายใน (ก.ย. 2026) สุ่ม M3 และ M10 แล้วคำนวณซ้ำจากระบบฝึกซ้อมและ SSO ได้ตัวเลขตรงกัน และเห็นว่าค่าที่ต่ำกว่าเป้านำไปสู่ action ที่มีเจ้าของและวันที่
ผู้ตรวจคำนวณซ้ำจากข้อมูลดิบได้ผลเท่ากัน และเห็นว่าตัวเลขที่ต่ำนำไปสู่การตัดสินใจ จึงผ่าน
- สถานการณ์: ตัวเลขสีเขียวทำให้ทุกคนสบายใจ แต่ตอบได้แค่ว่าพนักงานเข้าเรียนครบ ไม่ได้ตอบว่าพวกเขาจับอีเมลหลอกได้ไหม
- ความเสี่ยง: R05 (phishing ขโมยบัญชีทีม Support ที่เห็นข้อมูลลูกค้า) ระดับ 4×3 = 12 วิกฤต · ผู้บริหารอยากรู้ว่าคนที่เห็นข้อมูลลูกค้าถูกหลอกน้อยลงหรือยัง · ข้อ 9.1 ให้เลือกวัดสิ่งที่ตอบคำถามนี้
- control และหลักฐาน: คุณนภาเพิ่ม M3 = % คนที่กดรายงานอีเมลหลอกจำลอง · อ่านคู่กับ M7 = % อบรมครบ · และดู M10 = % บัญชีที่ใช้ passkey · ข้อมูลดึงจากระบบโดยตรง · ไตรมาสแรก (Q2) M3 ได้ 41% ต่ำกว่าเป้า 60% จึงต้องมี action
- auditor ตรวจ: ผู้ตรวจคำนวณซ้ำจากข้อมูลดิบได้ผลเท่ากัน และเห็นว่าตัวเลขที่ต่ำนำไปสู่การตัดสินใจ จึงผ่าน
ทะเบียนตัวชี้วัด 12 ตัว
บริษัท 80 คนไม่ต้องมีตัวชี้วัดหลายสิบตัว 8–12 ตัวที่ใช้ตัดสินใจได้ดีกว่า ทุกตัวมีสูตร เป้า แหล่งข้อมูล เจ้าของ และความถี่
- ตอบคำถามผู้บริหารและมีคนที่ต้องลงมือเมื่อเป็นสีแดง
- ดึงจากระบบเลี่ยงตัวเลขที่กรอกเอง คนอื่นจึงคำนวณซ้ำได้ผลเท่ากัน
- แหล่งข้อมูลมีเจ้าของย้ายระบบเมื่อไร ต้องตรวจว่าตัวชี้วัดยังถูก
- ไม่ได้ทำ = ไม่ผ่านห้ามตัดรายการที่ไม่ได้ทำออกจากตัวหาร
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
รายงานสถิติความปลอดภัยประจำเดือน
1. สถิติจากเครื่องมือ
- การโจมตีที่ WAF บล็อก 1.2 ล้านครั้ง
- อีเมลสแปมที่ถูกกรอง 48,000 ฉบับ
- ช่องโหว่ที่พบทั้งหมด 2,310 รายการ
- uptime ของเครื่องมือ EDR 99.9%
2. ด้านบุคลากร
อบรม awareness ครบ 100% ชั่วโมงอบรมรวม 160 ชั่วโมง
3. การปฏิบัติตาม
compliance 100% จากแบบประเมินตนเองของแต่ละทีม
4. ผู้รับผิดชอบ
ทีม Security รวบรวมเมื่อมีเวลา
หน้า 1 จาก 9 หน้า
- 9.1 a ตัวเลขใหญ่ที่ควบคุมไม่ได้ ไม่บอกว่าเราปลอดภัยขึ้นหรือแย่ลง
- 9.1 a วัดแค่การเข้าเรียน ไม่วัดว่าพฤติกรรมเปลี่ยนไหม
- 9.1 b ไม่มีหลักฐานอิสระ ผู้ตรวจคำนวณซ้ำไม่ได้
- 9.1 c–f ไม่บอกว่าใครวัด เมื่อไร ใครวิเคราะห์ และใครประเมิน
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
ทะเบียนตัวชี้วัด ISMS
1. นิยาม สูตร และเป้า
| ตัวชี้วัด | สูตร | เป้า |
|---|---|---|
| M1 ถอนสิทธิ์ผู้ลาออกครบทุกระบบภายใน 1 วันทำงาน | ปิดครบภายใน 1 วัน ÷ ผู้ลาออกทั้งหมด | 100% |
| M2 ช่องโหว่ใน production แก้ทันกำหนด | แก้ทัน ÷ ที่ครบกำหนด | วิกฤต ≥ 95% ใน 7 วัน · สูง ≥ 90% ใน 30 วัน |
| M3 อัตรารายงาน phishing จำลอง | ผู้กดรายงาน ÷ ผู้ได้รับ | ≥ 60% และแนวโน้มขึ้น |
| M4 ทดสอบกู้คืนสำเร็จภายใน RTO | สำเร็จ ÷ ที่วางแผน (ไม่ได้ทำ = ไม่สำเร็จ) | 100% |
| M5 incident ปิดทันกำหนด | ปิดทัน ÷ ที่ครบกำหนด | ≥ 90% |
| M6 ทบทวนผู้ให้บริการสำคัญตามรอบ | ทบทวนแล้ว ÷ รายที่ครบรอบ | 8/8 ภายในปี |
| M7 อบรม awareness ตามกำหนด | ผ่าน ÷ ที่ครบกำหนด | ≥ 95% อ่านคู่ M3 |
| M8 ข้อตรวจพบ (finding) และงานแก้ไขที่ต้นเหตุ (corrective action) ที่เลยกำหนด | นับรายการ แยกอายุ > 30 และ > 90 วัน | 0 รายการ > 90 วัน |
| M9 ทบทวนสิทธิ์ privileged ตรงรอบ | ทำตรงรอบ ÷ ที่ครบรอบ | 100% |
| M10 บัญชีที่ใช้ passkey | บัญชีที่เปิด ÷ ทั้งหมด | admin 100% · พนักงาน ≥ 98% |
| M11 change ผ่าน review ก่อน deploy | ผ่าน ÷ ทั้งหมด | ≥ 99% |
| M12 แผนจัดการความเสี่ยงเสร็จทันกำหนด | เสร็จทัน ÷ ที่ครบกำหนด | ≥ 85% |
2. ใครวัด จากไหน เมื่อไร
| ตัวชี้วัด · แหล่งข้อมูล | เจ้าของ | ความถี่ | control · ความเสี่ยง |
|---|---|---|---|
| M1 · ระบบ HR × log SSO × บัญชีนอก SSO (E13) | HR & Admin Manager + Head of Platform | รายเดือน | A.5.18, A.6.5 · R02 |
| M2 · รายงานสแกนช่องโหว่ (E39) | Head of Platform | รายเดือน | A.8.8 · R18 |
| M3 · ระบบฝึกซ้อม phishing (E30) | ISMS manager | รายไตรมาส | A.6.3, A.6.8 · R05 |
| M4 · ผลทดสอบกู้คืน (E44) | Head of Platform | รายไตรมาส | A.8.13 · R08 |
| M5 · ทะเบียนเหตุการณ์ (E19) | ISMS manager | รายเดือน | A.5.24–A.5.27 · R10 |
| M6 · ทะเบียนผู้ให้บริการ (E15) | COO (DPO) | รายไตรมาส | A.5.19–A.5.22 · R12 |
| M7 · บันทึกอบรม (E30) | HR & Admin Manager | รายเดือน | A.6.3 · R05 |
| M8 · ทะเบียน NC และ CAR (ISMS-NC-01) | ISMS manager | รายเดือน | 9.2, 10.2 |
| M9 · ผลทบทวนสิทธิ์ (E20, E36) | CTO | รายไตรมาส | A.5.18, A.8.2 · R09 |
| M10 · รายงานจาก SSO (E14) | Head of Platform | รายเดือน | A.5.17, A.8.5 · R05 |
| M11 · pull request และ deploy log (E50) | VP Engineering | รายเดือน | A.8.32 · R16 |
| M12 · ทะเบียนความเสี่ยง | ISMS manager | รายไตรมาส | 6.1.3, 8.3 |
3. เกณฑ์ตัดสินใจ
- เขียว ถึงเป้า บันทึกผล
- เหลือง เป้าที่เป็น % ต่ำกว่าเป้าไม่เกิน 10 จุดเปอร์เซ็นต์ (เป้า 95% ได้ 85–94%) หรือแนวโน้มลงสองรอบติด · เจ้าของหาสาเหตุ รายงานในประชุมคณะทำงาน ISMS ครั้งถัดไป
- แดง ต่ำกว่าเป้าเกิน 10 จุดเปอร์เซ็นต์ · M4 หรือ M10 (admin) ต่ำกว่า 100% · ไม่มีข้อมูล · เจ้าของเปิด action ในระบบ ticket ภายใน 5 วันทำงาน รายงานในประชุมคณะทำงาน ISMS และสรุปเข้า management review รอบถัดไป
- เป้าที่เป็นจำนวน (M6, M8) กำหนดสีแยกในทะเบียน เช่น M8 มี 1 รายการเกิน 90 วัน = แดง
4. กติกาการคำนวณ
- ดึงจากระบบโดยตรงเมื่อทำได้
- ไม่ได้ทำ นับเป็นไม่ผ่านเสมอ
- เก็บไฟล์ข้อมูลดิบทุกรอบ
- เปลี่ยนนิยามหรือแหล่งข้อมูล ต้องบันทึกวันที่และเหตุผล
ฉบับเต็ม 4 หน้า ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- 9.1 a–b วัดอะไรและวัดอย่างไร สูตรชัดพอให้คนอื่นคำนวณซ้ำได้ เป้าของ M1 M2 M3 M4 M12 ตรงกับวัตถุประสงค์ O1–O5 ใน ISMS-OB-01
- 9.1 c–f ใครวัด เมื่อไร และโยงกับ control และความเสี่ยงที่ทำให้ต้องวัด
- 9.1 · 9.3.2 d ทำให้ตัวเลขนำไปสู่การกระทำ และส่งต่อเข้าการทบทวนของผู้บริหาร
- 9.1 b ผลเทียบกันได้และทำซ้ำได้ และเป็นหลักฐานผลการวัดที่ต้องเก็บ
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownเป้าหมายในทะเบียนเป็นค่าตัวอย่าง องค์กรต้องตั้งตามความเสี่ยงและสัญญาของตัวเอง
vanity metrics vs ตัวชี้วัดที่มีความหมาย
vanity metric (ตัวเลขโชว์) คือตัวเลขที่ดูดีบนสไลด์ แต่ไม่มีใครต้องตัดสินใจอะไรจากมัน ส่วนใหญ่วัดสิ่งที่เราควบคุมไม่ได้ หรือวัดแค่ว่าทำครบ
ตัวเลขที่ดูดีแต่ไม่ช่วยตัดสินใจ
- จำนวนการโจมตีที่ firewall หรือ WAF บล็อก ขึ้นกับปริมาณการสแกนบนอินเทอร์เน็ต
- อีเมลสแปมที่ถูกกรอง ตัวเลขใหญ่แต่ควบคุมไม่ได้
- จำนวนนโยบายที่เขียน วัดกระดาษ ไม่วัดผล
- ชั่วโมงอบรมรวม เข้าเรียนไม่เท่ากับเปลี่ยนพฤติกรรม
- ช่องโหว่ที่พบทั้งหมด เพิ่มขึ้นเมื่อสแกนดีขึ้น จึงตีความผิดได้
- compliance 100% จากการประเมินตนเอง ไม่มีหลักฐานอิสระ
ตัวชี้วัดที่ใช้แทน
- M2 ช่องโหว่ที่แก้ทันกำหนด และ M10 บัญชีที่ใช้ passkey
- M3 อัตรารายงานอีเมลหลอก
- M8 finding ที่เกินกำหนด และผลตรวจภายใน
- M3 อ่านคู่กับ M7
- M2 อัตราแก้ทันกำหนด แทนจำนวนที่พบ
- ผลตรวจภายในที่มีหลักฐาน ร่วมกับ M8
วิเคราะห์ ประเมิน แล้วส่งต่อ
เก็บตัวเลขอย่างเดียวไม่พอ ข้อ 9.1 ให้ประเมินว่า ISMS ทำได้ตามแผนแค่ไหน (performance) และได้ผลแค่ไหน (effectiveness) ผลนี้เป็น input ของการทบทวนโดยผู้บริหารในบท Management review
สีแดงไม่ได้แปลว่าเป็น nonconformity (สิ่งที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด) ทันที เริ่มจากเปิด action ที่มีเจ้าของ แล้ววิเคราะห์ ถ้าพบว่าเป็น NC จึงเข้ากระบวนการ corrective action ในบทปรับปรุงต่อเนื่อง
- เขียว ถึงเป้าบันทึกผล ไม่ต้องมี action
- เหลือง ต่ำกว่าเป้าไม่เกิน 10 จุดเปอร์เซ็นต์เช่น เป้า 95% ได้ 85–94% หรือแนวโน้มลงสองรอบติด · เจ้าของตัวชี้วัดหาสาเหตุ แล้วรายงานในประชุมคณะทำงาน ISMS ครั้งถัดไป
- แดง ต่ำกว่าเป้าเกิน 10 จุดเปอร์เซ็นต์รวมถึง M4 หรือ M10 (admin) ต่ำกว่า 100% และรอบที่ไม่มีข้อมูล · เจ้าของตัวชี้วัดเปิด action ในระบบ ticket ภายใน 5 วันทำงาน · รายงานในประชุมคณะทำงาน ISMS ครั้งถัดไป · สรุปเข้า management review รอบถัดไป · ถ้าวิเคราะห์แล้วเป็น nonconformity ให้เปิด corrective action (แก้ที่ต้นเหตุ) ตามข้อ 10.2
- เป้าที่เป็นจำนวนM6 (8/8 ภายในปี) และ M8 (0 รายการเกิน 90 วัน) ใช้เกณฑ์สีแยกในทะเบียน เช่น M8 มีรายการเกิน 30 วัน = เหลือง เกิน 90 วัน = แดง
ผู้ตรวจมักสุ่มตัวชี้วัด 1–2 ตัวแล้วคำนวณซ้ำจากข้อมูลดิบ ลองตัดสินสถานการณ์ฝึกที่ตัวเลขสวยแต่เชื่อไม่ได้ ระดับ minor และ major อธิบายในบทตรวจภายใน
บันทึกการตรวจ 9.1 b · 8.3 · A.8.13
- พื้นที่ตรวจ
- dashboard ตัวชี้วัด M4 กู้คืนสำเร็จภายใน RTO (สถานการณ์ฝึก ไม่ใช่ผลตรวจภายในครั้งที่ 1)
- สิ่งที่เห็น
- dashboard แสดง M4 = 100% สามไตรมาสติด และ SoA บอกว่า A.8.13 ทำแล้ว ผู้ตรวจขอรายงานดิบ พบว่าหลังย้ายฐานข้อมูลไปบริการ managed database ตัวเลขยังดึงจากงานทดสอบของระบบเดิมที่ปิดไปแล้ว และไม่มีรายงานทดสอบกู้คืนฐานข้อมูลใหม่เลยตลอดสามไตรมาส
- ข้อความ finding
- ไม่ได้ทดสอบกู้คืนฐานข้อมูลหลักติดต่อกันสามไตรมาส ทั้งที่ SoA และ dashboard แสดงว่าทำแล้ว แผนจัดการ R08 (กู้คืนจาก backup ไม่ได้) จึงไม่ได้ทำจริง และไม่มีใครเป็นเจ้าของแหล่งข้อมูลของ M4
NC major
ถ้าปัญหาอยู่ที่การวัดอย่างเดียว จะเป็น minor (ข้อบกพร่องย่อย) · แต่ผู้ตรวจตามไปดู control ข้างหลัง แล้วพบว่าไม่ได้ทดสอบเลยหลายไตรมาส และผู้บริหารใช้ตัวเลขนั้นตัดสินเรื่องความเสี่ยง · จึงเป็น major (ข้อบกพร่องร้ายแรง ต้องแก้ก่อนจึงได้ใบรับรอง) เพราะสงสัยได้จริงว่าระบบจะให้ผลตามที่ตั้งใจ [12]
auditor จะขอดูอะไร
คุณตัดสินใจวัดอะไร เพราะอะไร
ยอมรับ
- ทะเบียนตัวชี้วัดที่โยงกับวัตถุประสงค์ (6.2) ความเสี่ยง และ control สำคัญ
ไม่พอ
- รายการตัวเลขที่ export จากเครื่องมือโดยไม่มีเหตุผล
ใครวัด ใครวิเคราะห์ และทำเมื่อไร
ยอมรับ
- ทะเบียนที่ระบุเจ้าของและความถี่ และหลักฐานว่าทำตามนั้นจริง
ไม่พอ
- "คุณนภาดูเองเวลาว่าง"
ขอดูผลการวัด 2–3 รอบล่าสุด
ยอมรับ
- ข้อมูลรายเดือนหรือรายไตรมาสพร้อมไฟล์ดิบ ตรวจย้อนได้
ไม่พอ
- dashboard ที่ทำขึ้นครั้งเดียวก่อนวันตรวจ
ผลการวัดนำไปสู่อะไร
ยอมรับ
- action เมื่อเป็นสีแดง บันทึกการวิเคราะห์ และวาระใน management review
ไม่พอ
- ตัวเลขแดงหลายเดือนโดยไม่มีใครทำอะไร
ขอรายชื่อผู้ลาออกจาก HR ผมจะคำนวณ M1 ซ้ำเอง
ยอมรับ
- สูตรชัด ข้อมูลดึงจากระบบ ผู้ตรวจคำนวณได้ผลเท่ากัน
ไม่พอ
- ตัวเลขกรอกเอง ไม่มีที่มา
ทำแบบพอดี vs ทำเกิน
จำนวนตัวชี้วัด
พอดี: 8–12 ตัวที่ใช้ตัดสินใจได้
ทำเกิน: 40 ตัวที่ไม่มีใครเปิดดู
เครื่องมือ
พอดี: สเปรดชีตในชุดโปรแกรมสำนักงาน ดึง export อัตโนมัติจากระบบ
ทำเกิน: ซื้อแพลตฟอร์ม BI ก่อนรู้ว่าจะวัดอะไร
ความถี่
พอดี: รายเดือนหรือรายไตรมาสตามจังหวะของ control
ทำเกิน: รายวันทุกตัว แม้ control ทำปีละครั้ง
การนำเสนอ
พอดี: dashboard หน้าเดียว คุยเฉพาะสีแดง สีเหลือง และแนวโน้ม
ทำเกิน: สไลด์ 60 หน้าอ่านทีละหน้า
เป้าหมาย
พอดี: ตั้งตามความเสี่ยงและสัญญาของตัวเอง
ทำเกิน: คัดลอกตัวเลข benchmark จากอินเทอร์เน็ต
การเปลี่ยนนิยาม
พอดี: บันทึกวันที่และเหตุผลในประวัติเอกสาร
ทำเกิน: ทำตัวชี้วัดใหม่ทั้งชุดทุกปี จนเทียบแนวโน้มไม่ได้
"พอดี" คือคำแนะนำของเราสำหรับองค์กร 30–300 คน ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน ทำมากกว่านี้ได้ถ้ามีเหตุผลจากความเสี่ยง
nonconformity ตัวอย่าง
สถานการณ์ฝึก · M2 ช่องโหว่วิกฤตแก้ทันกำหนดเป็นสีแดง 4 เดือนติด ไม่มีบันทึกการวิเคราะห์หรือ action และไม่อยู่ในวาระประชุมใด
ข้อ 9.1 ให้วิเคราะห์และประเมินผล ไม่ใช่แค่เก็บตัวเลข แต่กระบวนการวัดยังทำงานและผลยังถูกเก็บอยู่
ส่งอีเมลเตือน Head of Platform ให้เร่งแก้ช่องโหว่ที่ค้าง
corrective action ที่ถึงราก
เพิ่มเกณฑ์ตัดสินใจและผู้ต้องลงมือเมื่อเป็นสีแดงในทะเบียนตัวชี้วัด ให้สีแดงเปิด action ในระบบ ticket ทันที และเปิด CAR เมื่อวิเคราะห์แล้วเป็น NC ให้ dashboard เป็นวาระประจำของประชุมคณะทำงาน ISMS ตรวจผลด้วยรอบวัดสองรอบถัดไป
สถานการณ์ฝึก · ทะเบียนตัวชี้วัดมีเพียงชื่อและเป้า ไม่ระบุเจ้าของ ความถี่ หรือผู้ประเมิน ผลของเดือน มิ.ย. และ ก.ค. ไม่มีใครเก็บ
ไม่ครบตามข้อ 9.1 ที่ให้กำหนดว่าใครวัดและวิเคราะห์เมื่อไร และขาดหลักฐานผลการวัดสองรอบ
ใส่ชื่อ ISMS manager เป็นเจ้าของทุกแถว
corrective action ที่ถึงราก
จัด workshop กับเจ้าของความเสี่ยงเพื่อเลือกเจ้าของที่เข้าถึงแหล่งข้อมูลจริง ใส่ความถี่วัดและวิเคราะห์ในทะเบียน ตั้ง ticket อัตโนมัติรายเดือน และเก็บไฟล์ดิบในโฟลเดอร์เดียวที่มีการสำรอง
สถานการณ์ฝึก · สูตร M7 ตัดพนักงานที่ลาเกิน 30 วันออกจากตัวหาร โดยไม่บันทึกเหตุผล ผลตอนนี้ยังใกล้เคียงเดิม
ยังไม่พบว่าผลผิด แต่ถ้ากติกาแบบนี้ขยายไปตัวอื่น ตัวเลขจะดูดีเกินจริงและเทียบกันไม่ได้ จึงเป็นข้อสังเกต
ไม่ทำอะไร เพราะไม่ใช่ NC
corrective action ที่ถึงราก
เขียนกติกาการคำนวณในทะเบียนว่ารายการใดตัดออกได้และต้องบันทึกเหตุผล ส่วนรายการที่ไม่ได้ทำให้นับเป็นไม่ผ่านเสมอ
กฎหมายไทยและกรอบอื่น
NIST CSF 2.0
CIS Controls v8.1
PDPA
- ม.37(1)ทบทวนมาตรการเมื่อจำเป็น ผลวัดต่อเนื่องเป็นหลักฐาน [8]
อื่น ๆ
การ map เป็นการเทียบเจตนาโดยประมาณ ไม่ได้หมายความว่าทำข้อหนึ่งแล้วผ่านอีกกรอบหนึ่งโดยอัตโนมัติ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
ทะเบียน 40 ตัวที่ไม่มีใครดู เลือก 8–12 ตัวที่ใช้ตัดสินใจได้ ดีกว่าวัดทุกอย่างที่เครื่องมือ export ได้
dashboard สวยที่ทำครั้งเดียวก่อนวันตรวจ ผู้ตรวจขอดูผล 2–3 รอบ ตัวเลขที่ไม่มีประวัติคือหลักฐานว่าไม่ได้วัดจริง
นับ "ไม่ได้ทำ" ออกจากตัวหาร ทดสอบกู้คืน 3 จาก 4 ครั้ง ต้องรายงาน 75% ไม่ใช่ 100%
ไม่บอกที่มาของตัวเลข ผู้ตรวจคำนวณซ้ำไม่ได้ ตัวเลขนั้นจึงไม่มีน้ำหนัก
เปลี่ยนนิยามกลางปีโดยไม่บันทึก แนวโน้มก่อนและหลังเทียบกันไม่ได้ และดูเหมือนแต่งตัวเลข
อบรมครบ 100% แล้วสรุปว่าปลอดภัย ตัวชี้วัดการทำตามแผนต้องอ่านคู่กับประสิทธิผลเสมอ
นโยบายที่ไม่มีใครวัด
ถ้าแหล่งข้อมูลเห็นต่าง
- ต้องวัดทุก control ไหมข้อ 9.1 ให้เลือกเอง แต่ต้องรวมกระบวนการและ control ผู้ตรวจบางรายคาดหวังตัวชี้วัดของทุก control สำคัญ บางรายรับชุดเล็กที่มีเหตุผล เราแนะนำชุดเล็กที่โยงกับความเสี่ยงสูงและวัตถุประสงค์
- เทียบกันได้และทำซ้ำได้ บังคับแค่ไหนฉบับ 2022 ใช้ถ้อยคำเชิงแนะนำ ผู้ตรวจบางรายถือเป็นเกณฑ์ตรวจ บางรายมองเป็นแนวทาง แต่ตัวชี้วัดที่คำนวณซ้ำไม่ได้มักถูกตั้งคำถามอยู่ดี
- ISO/IEC 27004 กำลังแก้ฉบับ 2016 ยังใช้อยู่ และมีร่าง DIS ฉบับใหม่ที่ปิดโหวตแล้ว [4] เราสรุปลำดับคิดจากหน้าแนะนำ [2][3] ไม่ได้อ่านตัวมาตรฐาน ตรวจสถานะก่อนอ้าง
- ใช้แนวทาง NIST แทนได้ไหมNIST SP 800-55 Vol. 1 (ธ.ค. 2024) เป็นแนวทางฟรีเรื่องเลือกและจัดลำดับตัวชี้วัด [5] ใช้ประกอบได้ แต่ทะเบียนของคุณยังต้องตอบ 6 เรื่องของข้อ 9.1 ครบ
แบบทดสอบ
ผ่านแบบทดสอบบทนี้แล้ว บันทึกไว้ในเครื่องนี้เท่านั้น
แม่แบบขององค์กรสมมติ
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร แต่งขึ้นเองทั้งหมด ไม่ได้คัดลอกจากที่ใด และไม่ใช่ข้อความของมาตรฐาน
คำศัพท์ในบทนี้
- Monitoring การเฝ้าระวัง
- ติดตามสถานะของระบบ กระบวนการ หรือ control อย่างต่อเนื่อง
- Measurement การวัด
- หาค่าเป็นตัวเลขด้วยวิธีที่กำหนดไว้
- Indicator ตัวชี้วัด
- ค่าที่คำนวณแล้วพร้อมใช้ตัดสินใจ เช่น % ผู้ลาออกที่ปิดสิทธิ์ทันเวลา
- Decision criteria เกณฑ์ตัดสินใจ
- กติกาว่าค่าระดับไหนต้องทำอะไร เช่น สีแดงต้องเปิด action ที่มีเจ้าของภายใน 5 วันทำงาน
- Performance การทำตามแผน
- ทำได้ครบตามแผนแค่ไหน
- Effectiveness ประสิทธิผล
- ได้ผลลัพธ์ที่ตั้งใจไว้หรือไม่
- Vanity metric ตัวเลขโชว์
- ตัวเลขที่ดูดีแต่ไม่มีใครต้องตัดสินใจอะไรจากมัน
- Data source owner เจ้าของแหล่งข้อมูล
- คนที่ดูแลระบบหรือรายงานที่ใช้คำนวณ และต้องแจ้งเมื่อเปลี่ยน
แหล่งอ้างอิง 12 รายการ
ตรวจทานล่าสุด 12 พ.ย. 2569 · ระดับความมั่นใจของเนื้อหา: ปานกลาง–สูง
- ISO/IEC 27001:2022 Information security, cybersecurity and privacy protection — Information security management systems — Requirements (catalogue page)
- ISO/IEC 27004:2016 Information technology — Security techniques — Information security management — Monitoring, measurement, analysis and evaluation (catalogue page)
- How to measure the effectiveness of information security
- ISO/IEC DIS 27004
- NIST SP 800-55 Vol. 1, Measurement Guide for Information Security: Volume 1 — Identifying and Selecting Measures
- The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0, NIST CSWP 29
- CIS Critical Security Controls Navigator
- Personal Data Protection Act, B.E. 2562 (2019) — Unofficial Translation
- ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ สกช. 5/2566 เรื่อง หลักเกณฑ์การกำกับดูแลความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology Risk) ของสถาบันการเงินและสถาบันการเงินเฉพาะกิจ พร้อมแนวปฏิบัติ IT risk management และ Third party risk management
- Cyber Governance Code of Practice
- How Equifax Neglected Cybersecurity and Suffered a Devastating Data Breach — Staff Report
- FAQ on classification of nonconformities under ISO/IEC 17021-1 (clauses 3.11, 3.12, 9.4.5)
เจตนาข้อ 9.1, NIST SP 800-55 และ CSF 2.0 ยืนยันจากเอกสารที่เปิดอ่านได้ ลำดับคิดของ ISO/IEC 27004 สรุปจากหน้าแนะนำและแหล่งรองเพราะไม่ได้อ่านตัวมาตรฐาน ตัวชี้วัดและเป้าหมายขององค์กรสมมติออกแบบขึ้นเพื่อการสอน ไม่ใช่ค่ามาตรฐาน
เว็บนี้อ้างข้อกำหนดและ control ด้วยหมายเลขและอธิบายด้วยคำของเราเอง ไม่ได้คัดลอกข้อความมาตรฐาน เมื่อจะนำไปปฏิบัติหรือขอการรับรอง ต้องใช้ตัวมาตรฐานฉบับจริงที่ซื้อจาก ISO หรือ สมอ.