สรุปบทนี้
12 control ในบทนี้แบ่งเป็น สี่ชั้น: เครื่อง ตัวตน สิทธิ์ และตัวข้อมูล · ผู้โจมตีมักหาชั้นที่หละหลวมที่สุด จึงต้องดูเป็นระบบเดียว
CISA จัดให้ FIDO/WebAuthn (เช่น passkey) เป็น MFA แบบกันฟิชชิงที่หาใช้ได้แพร่หลายเพียงแบบเดียว · องค์กรสมมติเปิดใช้กับทุกระบบที่ผูก SSO ในเดือน 5 ส่วนระบบนอก SSO มีรายการแยก
หลักฐานของกลุ่มนี้ส่วนใหญ่ ระบบสร้างให้เอง เช่น รายงาน MDM ค่าตั้ง SSO log สิทธิ์ชั่วคราว · ไม่ต้องเขียนเอกสารใหม่ แต่ต้องมีคนอ่านและลงนาม
- 6.1.2 ข้อกำหนดของมาตรฐาน (เลขข้อ)
- A.8.13 control ใน Annex A ดูชื่อทุกข้อ
- R05 ความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ
- E44 หลักฐานตัวอย่าง
- ISMS-SC-01 รหัสเอกสาร
- [1] แหล่งอ้างอิงท้ายบท
- วันที่ของบริษัทสมมติเป็นเรื่องเล่าปี 2026–2029 (เริ่มโครงการ ม.ค. 2026 ได้ใบรับรอง ธ.ค. 2026) ไม่ผูกกับวันที่ปัจจุบัน
ทำสิ่งนี้ตอนนี้
- ถามทีม IT ว่า ระบบไหนยังล็อกอินได้ด้วยรหัสผ่านอย่างเดียว จดเป็นรายการพร้อมเจ้าของ · ถ้าไม่มีเลย ขอดูหลักฐานจากค่าตั้ง SSO
- นับบัญชีที่มีสิทธิ์ admin ถาวรใน cloud console และ Git hosting · ถ้าเกินจำนวนคนที่ต้องแก้ระบบตอนตีสองจริง ให้เปิดเป็นความเสี่ยง
- สุ่ม 10 เครื่องจากทะเบียนสินทรัพย์ แล้วหาในรายงาน MDM เดือนล่าสุด ดูว่าทุกเครื่องอยู่ในรายงานและเข้ารหัสดิสก์ · เครื่องที่หาไม่เจอคือเครื่องตกหล่น
ทำไมต้องดูเป็นสี่ชั้น
บริษัท 80 คนที่ทำงานจากบ้านได้ ไม่มีกำแพงสำนักงานให้พึ่ง ด่านจริงคือเครื่องของพนักงาน ตัวตนที่ใช้ล็อกอิน สิทธิ์ที่ได้ และตัวข้อมูลเอง
control 12 ข้อในบทนี้ช่วยกันปิดสี่ชั้นนี้ ผู้ตรวจมักเลือกสุ่มชั้นที่อ่อนที่สุด จึงควรมองเป็นระบบเดียว ไม่ใช่ 12 ข้อแยกกัน รหัส R คือความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ และ E คือหลักฐาน
- ชั้นเครื่องA.8.1 A.8.7 A.8.19 · เครื่องทุกเครื่องอยู่ใต้ MDM/EDR และ production รับซอฟต์แวร์จาก pipeline เท่านั้น · E31 E40
- ชั้นตัวตนA.8.5 · passkey ผ่าน SSO กับทุกระบบที่ผูก SSO ระบบที่อยู่นอก SSO ต้องมีรายชื่อ เจ้าของ และวิธีปิดบัญชี · E14
- ชั้นสิทธิ์A.8.2 A.8.3 A.8.4 A.8.18 · สิทธิ์สูงแบบชั่วคราว support เห็นเฉพาะ tenant (ข้อมูลของลูกค้าแต่ละราย) ที่มีเคส โค้ดแก้ได้ผ่าน pull request · E36 E20 E12 E37
- ชั้นข้อมูลA.8.10 A.8.11 A.8.12 A.8.24 · ลบเมื่อหมดความจำเป็น ซ่อนบางส่วน กันรั่ว เข้ารหัส · E41 E42 E43 E47
ชั้นเครื่อง
องค์กรสมมติวาง MDM และ EDR ในเดือน 4 หลักฐานหลักคือรายงานรายเดือน ส่วน production รับซอฟต์แวร์จาก pipeline เท่านั้น ไม่มีใครติดตั้งด้วยมือ
-
A.8.1 แล็ปท็อปและมือถือพนักงาน
ถ้าแล็ปท็อปหาย ข้อมูลลูกค้าในเครื่องต้องอ่านไม่ได้ จึงคุมเครื่องพนักงานทุกเครื่องผ่าน MDM เปิดเข้ารหัสดิสก์ บังคับล็อกจอและอัปเดต สั่งล้างเครื่องจากระยะไกลได้ รวมถึงมือถือที่เปิดอีเมลงาน
องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R07
E31รายงาน MDM/EDR: เข้ารหัสดิสก์ ล็อกหน้าจอ แอนติมัลแวร์ กรองเว็บ
เครื่องที่ไม่ผ่าน baseline เข้าระบบงานได้หรือไม่
-
A.8.7 กันมัลแวร์ด้วยเครื่องมือและคน
มัลแวร์ส่วนใหญ่เข้ามาทางไฟล์แนบหรือลิงก์ที่คนกดเอง จึงใช้ทั้งเครื่องมือ เช่น EDR บนทุกเครื่องและตัวกรองอีเมล ควบคู่กับสอนให้พนักงานสงสัยไฟล์แปลกๆ และไม่ให้ผู้ใช้ทั่วไปลงโปรแกรมเอง
องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R03
E31รายงาน MDM/EDR: เข้ารหัสดิสก์ ล็อกหน้าจอ แอนติมัลแวร์ กรองเว็บ
เครื่องที่ EDR หยุดทำงาน รู้ได้อย่างไรและภายในกี่ชั่วโมง
-
A.8.19 ห้ามลงโปรแกรมบน prod ตามใจ
โปรแกรมที่ใครสักคนลงบน production เพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้า อาจพาช่องโหว่มาหรือทำระบบพัง จึงให้ทุกอย่างบน prod มาจาก pipeline ที่ผ่านรีวิว ใช้ image ที่ล็อกเวอร์ชัน และไม่ติดตั้งด้วยมือบนเครื่องโดยตรง
องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R03
E40repository IaC และ pipeline deploy (แยก dev/staging/production)
มีใครติดตั้งโปรแกรมบน server production ด้วยมือได้หรือไม่
แล็ปท็อปหายระหว่างทำงานนอกสำนักงาน
1 สถานการณ์
สถานการณ์ฝึก · พนักงาน support ลืมแล็ปท็อปไว้บนรถโดยสาร เครื่องนี้เปิดหน้าจอผู้ดูแลลูกค้าของ PeopleFlow ทุกวัน และมีไฟล์ดาวน์โหลดค้างอยู่
2 ความเสี่ยง
R07 แล็ปท็อปของพนักงานที่ทำงานนอกสำนักงานหาย
6.1.3A.8.1
3 control และหลักฐาน
- A.8.1 แล็ปท็อปและมือถือพนักงาน
- A.8.24 เข้ารหัสและดูแลกุญแจ
- A.6.7 ทำงานนอกออฟฟิศอย่างปลอดภัย
- E31 รายงาน MDM/EDR: เข้ารหัสดิสก์ ล็อกหน้าจอ แอนติมัลแวร์ กรองเว็บ
- E07 ทะเบียนสินทรัพย์ ISMS-AS-01 (อุปกรณ์ ระบบ ข้อมูล ซอฟต์แวร์และใบอนุญาต)
4 auditor ตรวจ
ผ่าน
สถานการณ์ฝึก · ผู้ตรวจสุ่ม 10 เครื่องจากทะเบียนสินทรัพย์ (E07) แล้วหาในรายงาน MDM (E31) ทุกเครื่องเข้ารหัสดิสก์และบังคับล็อกจอ แล้วถามต่อว่าเครื่องที่ไม่ผ่านเกณฑ์ใครตาม ทีม Platform แสดง ticket ที่เปิดจากรายการแดงในรายงาน
ผู้ตรวจไม่ได้ถามว่ามี MDM ไหม แต่สุ่มเครื่องจากทะเบียนแล้วหาในรายงาน เครื่องที่ไม่อยู่ในทั้งสองที่คือช่องโหว่ที่แท้จริง
- สถานการณ์: เครื่องหายเป็นเรื่องปกติของบริษัทที่ทำงานได้ทุกที่ คำถามคือข้อมูลในเครื่องอ่านได้หรือไม่
- ความเสี่ยง: R07 (แล็ปท็อปหาย) = 3×2 = 6 · โอกาสเท่าเดิมเพราะคนยังลืมของ แต่ผลกระทบลดเหลือ 1 เมื่อดิสก์เข้ารหัสและสั่งล้างเครื่องได้
- control และหลักฐาน: MDM ที่วางในเดือน 4 บังคับเข้ารหัสดิสก์ ล็อกจอ และล้างจากระยะไกล · หลักฐานคือรายงานรายเดือน (E31) ที่เทียบกับทะเบียนสินทรัพย์ (E07) ได้
- auditor ตรวจ: ผู้ตรวจไม่ได้ถามว่ามี MDM ไหม แต่สุ่มเครื่องจากทะเบียนแล้วหาในรายงาน เครื่องที่ไม่อยู่ในทั้งสองที่คือช่องโหว่ที่แท้จริง
ชั้นตัวตนและสิทธิ์สูง
CISA (หน่วยงานความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์และโครงสร้างพื้นฐานของสหรัฐฯ) ระบุว่า MFA แต่ละแบบแข็งแรงไม่เท่ากัน และแนะนำให้เริ่มแบบกันฟิชชิงกับผู้ดูแลระบบและบัญชีที่เห็นข้อมูลบุคคลก่อน [1] องค์กรสมมติเปิด passkey กับทุกระบบที่ผูก SSO ในเดือน 5 เพื่อลด R05 ระบบที่ยังอยู่นอก SSO มีรายการแยกในแท็บหลักฐานด้านล่าง
- 1FIDO/WebAuthnpasskey ที่ฝังในเครื่อง หรือ security key แยก · กันฟิชชิงได้ เพราะผูกกับโดเมนจริง · CISA นับ PKI/smart card ไว้ขั้นนี้ด้วย แต่หาใช้ยากในบริษัทเล็ก
- 2OTP ในแอป หรือ push ที่ต้องพิมพ์ตัวเลขตรงกันCISA จัดสองแบบนี้ไว้กลุ่มเดียวกัน · กัน push bombing ได้ แต่ยังถูกหลอกผ่านเว็บปลอมที่ขอรหัสผ่านพร้อมรหัส 6 หลัก
- 3push ที่กดยอมรับอย่างเดียวเสี่ยงถูกส่งคำขอรัว ๆ จนผู้ใช้กดยอมรับ (push bombing)
- 4SMS หรือโทรศัพท์เสี่ยง SIM swap · CISA ให้ใช้เป็นทางเลือกสุดท้ายระหว่างย้ายไปแบบที่แข็งแรงกว่า
-
A.8.5 MFA และล็อกอินที่เจาะยาก
รหัสผ่านอย่างเดียวถูกเดาหรือหลอกเอาไปได้ง่าย จึงให้ทุกคนเข้าระบบผ่าน SSO พร้อม MFA ใช้ security key กับบัญชี admin จำกัดจำนวนครั้งที่ใส่รหัสผิด และไม่บอกในหน้าล็อกอินว่าผิดที่ชื่อหรือที่รหัส
องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R05
E14ค่าตั้ง SSO: บังคับ MFA แบบ passkey และ password manager ของบริษัท
ระบบไหนที่ยังเข้าได้ด้วยรหัสผ่านอย่างเดียว
-
A.8.2 สิทธิ์ admin ให้น้อยที่สุด
บัญชี admin ที่หลุดไปบัญชีเดียวอาจลบทั้ง production ได้ จึงมีคนถือสิทธิ์นี้ให้น้อยที่สุด แยกบัญชี admin จากบัญชีที่ใช้ทุกวัน ขอสิทธิ์แบบชั่วคราวเมื่อต้องใช้ และบันทึกทุกครั้งที่ใช้
องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R03, R09
E20ผลทบทวนสิทธิ์รายไตรมาสที่หัวหน้าทีมลงนามE36log การขอสิทธิ์ชั่วคราวและการใช้บัญชี break-glass
มีกี่คนที่เป็น admin ของบัญชีคลาวด์ production และทำไมต้องมีเท่านั้น
-
A.8.18 จำกัดเครื่องมือที่ข้ามการควบคุม
เครื่องมือบางตัว เช่น โปรแกรมแก้ registry หรือ console ฐานข้อมูลแบบ superuser ทะลุทุกด่านที่ตั้งไว้ได้ จึงให้เฉพาะคนที่จำเป็นใช้ ลบออกจากเครื่องทั่วไป และบันทึกทุกครั้งที่มีคนเปิดใช้บนระบบจริง
องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R09
E36log การขอสิทธิ์ชั่วคราวและการใช้บัญชี break-glass
ใครใช้เครื่องมือเข้าฐานข้อมูล production โดยตรงได้บ้าง
สิทธิ์สูงคือรางวัลใหญ่ที่สุดของผู้โจมตี องค์กรสมมติจึงเปลี่ยน admin ถาวร 9 บัญชีเป็นสิทธิ์ชั่วคราวในเดือน 6
ต้องเข้าฐานข้อมูล production ตอนตีสอง
1 สถานการณ์
คืนก่อนวันจ่ายเงินเดือน งานคำนวณของลูกค้ารายใหญ่ค้าง วิศวกรเวรนอกเวลา (on-call) ต้องเข้าฐานข้อมูล production ซึ่งบัญชีประจำวันของเขาเข้าไม่ได้
2 ความเสี่ยง
R09 ผู้ดูแลระบบใช้สิทธิ์สูงเกินจำเป็นหรือในทางที่ผิด
A.8.2A.8.18
3 control และหลักฐาน
- A.8.2 สิทธิ์ admin ให้น้อยที่สุด
- A.8.18 จำกัดเครื่องมือที่ข้ามการควบคุม
- A.8.15 เก็บ log ที่ใช้สืบย้อนได้
- E36 log การขอสิทธิ์ชั่วคราวและการใช้บัญชี break-glass
- E20 ผลทบทวนสิทธิ์รายไตรมาสที่หัวหน้าทีมลงนาม
4 auditor ตรวจ
ผ่าน
internal audit ครั้งที่ 1 (ก.ย. 2026) ขอ log การขอสิทธิ์ชั่วคราวของเดือน ส.ค. (E36) สุ่ม 5 รายการ ทุกรายการมีเหตุผล ผู้อนุมัติ และเวลาหมดอายุ CTO ลงนามทบทวนรายเดือน และบัญชี admin ถาวรเหลือเฉพาะ break-glass 2 บัญชีที่ใช้แล้วต้องแจ้งเตือน
ผู้ตรวจเดินจากความเสี่ยงไปที่ log แล้วสุ่มรายการ · การทบทวนที่ไม่เคยพบอะไรผิดปกติเลยอาจถูกถามว่าอ่านจริงหรือไม่
- สถานการณ์: งานด่วนตอนดึกคือเหตุผลที่ทีมมักขอเก็บสิทธิ์ admin ไว้ถาวร
- ความเสี่ยง: R09 (สิทธิ์สูงถูกใช้ผิด) = 2×4 = 8 ระดับสูง · เดิมมี admin ถาวร 9 บัญชีและไม่มีบันทึกการใช้
- control และหลักฐาน: เปลี่ยนเป็นสิทธิ์ชั่วคราวตามคำขอ (just-in-time) ที่หมดอายุเอง บัญชี break-glass 2 บัญชีสำหรับกรณีระบบขอสิทธิ์ล่ม และทบทวน log ทุกเดือน (E36)
- auditor ตรวจ: ผู้ตรวจเดินจากความเสี่ยงไปที่ log แล้วสุ่มรายการ · การทบทวนที่ไม่เคยพบอะไรผิดปกติเลยอาจถูกถามว่าอ่านจริงหรือไม่
ชั้นสิทธิ์ใช้งานทั่วไป
ทีม support เห็นข้อมูลเฉพาะ tenant ที่มีเคส และโค้ดแก้ได้ผ่าน pull request เท่านั้น จุดที่หลุดบ่อยคือระบบที่อยู่นอก SSO เช่นบัญชี Git hosting ที่เป็น finding F1 ของ internal audit ครั้งที่ 1 อ่านต่อได้ในบทตรวจภายใน
-
A.8.3 เห็นเฉพาะข้อมูลที่ต้องใช้
ทีมขายไม่จำเป็นต้องเห็นฐานข้อมูล production และ support ไม่ต้องเห็นข้อมูลของลูกค้าทุกราย จึงตั้งสิทธิ์ในแต่ละระบบตามบทบาทที่ตกลงไว้ แยกข้อมูลแต่ละ tenant ออกจากกัน และไม่แชร์ไฟล์แบบ "ทุกคนที่มีลิงก์"
องค์กรสมมติใช้ ทีม support เข้าถึงข้อมูลลูกค้าได้เฉพาะ tenant ที่มีเคส (R05, R09) · PDPA ประกาศ กคส. มาตรการ
E12นโยบายการควบคุมการเข้าถึง ISMS-AC-01E17cloud security baseline และตารางแบ่งความรับผิดชอบกับผู้ให้บริการคลาวด์
ทีม support ดูข้อมูลเงินเดือนของลูกค้าได้ทุกคนหรือไม่ ขอดูการตั้งค่า
-
A.8.4 ใครอ่านและแก้โค้ดได้บ้าง
โค้ดคือทรัพย์สินหลักของ SaaS ถ้ามีคนแอบแก้หรือดึงออกไป ความเสียหายใหญ่มาก จึงให้สิทธิ์เขียน repo เฉพาะทีมที่ต้องใช้ จำกัดสิทธิ์อ่าน repo ส่วนตัวตามทีม ตรวจรายชื่อผู้มีสิทธิ์อ่านรวมถึงผู้รับจ้างทุกไตรมาส ป้องกัน branch หลักให้เข้าได้ผ่าน pull request เท่านั้น และปิดสิทธิ์ทันทีเมื่อคนออก
องค์กรสมมติใช้ ซอร์สโค้ดของ PeopleFlow มีตรรกะคำนวณเงินเดือนและค่าเชื่อมต่อระบบ ใครอ่านและแก้ได้ต้องคุม (R16)
E37ค่าตั้ง Git: สิทธิ์ repository และ branch protection
ผู้รับจ้างภายนอกเข้าถึง repo ไหนได้บ้าง
ชั้นตัวข้อมูล
ถ้าด่านอื่นพลาด ข้อมูลที่ถูกลบไปแล้ว ถูกซ่อนบางส่วน หรือถูกเข้ารหัส จะเสียหายน้อยกว่ามาก
-
A.8.10 ลบข้อมูลเมื่อหมดความจำเป็น ใหม่ 2022
ข้อมูลที่เลิกใช้แล้วแต่ยังเก็บไว้ คือข้อมูลที่รั่วได้โดยไม่ได้ประโยชน์อะไร จึงตั้งระยะเก็บของข้อมูลแต่ละแบบ ลบข้อมูลลูกค้าเมื่อเลิกสัญญาตามที่ตกลง ใช้ script ลบอัตโนมัติ และเก็บหลักฐานว่าลบแล้วจริง
องค์กรสมมติใช้ PDPA สิทธิ์ลบข้อมูล, สัญญาลูกค้า
E23ตารางระยะเวลาเก็บรักษาข้อมูลและบันทึกE41บันทึกลบข้อมูลเมื่อลูกค้ายกเลิกสัญญา
ลูกค้าเลิกใช้บริการ ข้อมูลพนักงานของเขาถูกลบเมื่อไร รวม backup ด้วยหรือไม่
-
A.8.11 ซ่อนข้อมูลจริงบางส่วน ใหม่ 2022
พนักงาน support ต้องเปิดดูบัญชีลูกค้า แต่ไม่จำเป็นต้องเห็นเลขบัตรประชาชนเต็ม จึงแสดงเพียงไม่กี่หลักท้าย ใช้ข้อมูลที่แปลงแล้วในรายงาน analytics และเปิดข้อมูลเต็มได้เฉพาะคนที่มีเหตุผลทางงาน
องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R14
E42ขั้นตอนสร้างข้อมูลทดสอบแบบ masking
ทีม support เห็นเลขบัตรประชาชนเต็มหรือไม่
-
A.8.12 กันข้อมูลรั่วออกนอกองค์กร ใหม่ 2022
ข้อมูลรั่วไม่ได้มาจากแฮกเกอร์อย่างเดียว พนักงานที่อัปโหลดไฟล์ลูกค้าเข้าพื้นที่เก็บไฟล์ส่วนตัวบนคลาวด์ก็ทำให้รั่วได้ จึงเปิดกฎ DLP ในระบบอีเมลและเอกสารของบริษัท ให้เตือนหรือบล็อกการแชร์ข้อมูลลับออกนอกโดเมน จับการดาวน์โหลดจำนวนมากผิดปกติ และแจ้งพนักงานล่วงหน้าว่ามีการตรวจแบบนี้
องค์กรสมมติใช้ · ทำแล้วบางส่วน ความเสี่ยง R15 · ยังขาด: กฎ DLP เปิดโหมดแจ้งเตือน ยังไม่บล็อก ตามแผน R15
E43ค่าตั้ง DLP ในชุดโปรแกรมสำนักงาน (เลขประจำตัวประชาชน เลขบัญชี)
ถ้าพนักงาน export ข้อมูลลูกค้าทั้งหมดเป็น CSV ระบบรู้หรือไม่
-
A.8.24 เข้ารหัสและดูแลกุญแจ
การเข้ารหัสที่ใช้อัลกอริทึมเก่าหรือวางกุญแจไว้ข้างข้อมูลแทบไม่ช่วยอะไร จึงตกลงกันว่าข้อมูลไหนต้องเข้ารหัส ใช้ TLS 1.2 ขึ้นไปและ AES เก็บกุญแจในระบบจัดการกุญแจของคลาวด์ (KMS) หมุนกุญแจตามรอบ และรู้ว่าใครสั่งใช้กุญแจได้
องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R01, R07
E47มาตรฐานการเข้ารหัสและการจัดการกุญแจ
ใครเข้าถึงกุญแจเข้ารหัสฐานข้อมูลได้ หมุนกุญแจเมื่อไร
บันทึกการตรวจ 6.1.3 d · A.8.12
- พื้นที่ตรวจ
- แถว A.8.12 ใน SoA ฉบับ 1.3 และค่าตั้ง DLP (E43)
- สิ่งที่เห็น
- SoA เขียนว่า A.8.12 ทำบางส่วน (partial) เพราะกฎ DLP ยังเป็นโหมดเตือน · ค่าตั้ง E43 ตรงกับที่เขียน · แผนของ R15 มีเจ้าของ และการเลื่อนกำหนดมีบันทึกการอนุมัติใน management review ครั้งที่ 2
สอดคล้อง
SoA ต้องบอกสถานะการทำตามจริง การเขียน partial พร้อมแผนและผู้รับทราบจึงสอดคล้อง · ถ้าเขียนว่า implemented ทั้งที่ยังเตือนอย่างเดียว คือ SoA ไม่ตรงกับความจริงและเป็น nonconformity (ข้อที่ไม่สอดคล้อง)
เตรียมหลักฐานให้เดินตามได้
หลักฐานของบทนี้ระบบสร้างให้อยู่แล้ว งานของ ISMS manager คือชี้ว่าอยู่ที่ไหน ใครอ่าน และอ่านเมื่อไร วิธีโยงแถว SoA กับความเสี่ยงอยู่ในบทประเมินความเสี่ยงและ SoA
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
แท็บหลักฐานของ SoA กลุ่มปลายทางและการเข้าถึง
รายการ
| control | หลักฐาน | เจ้าของ | รอบ |
|---|---|---|---|
| A.8.1 · A.8.7 | E31 รายงาน MDM/EDR | Head of Platform | รายเดือน |
| A.8.5 | E14 ค่าตั้ง SSO และ passkey | Head of Platform | ตรวจรายไตรมาส |
| A.8.2 · A.8.18 | E36 log สิทธิ์ชั่วคราวและ break-glass | CTO | ทบทวนรายเดือน |
| A.8.3 · A.8.4 | E12 นโยบายการเข้าถึง · E37 ค่าตั้ง Git | CTO · VP Engineering | ปีละครั้ง · รายไตรมาส |
| A.8.10 | E41 บันทึกลบข้อมูลเมื่อลูกค้าเลิกสัญญา | Head of Support | ทุกครั้ง |
| A.8.11 · A.8.12 | E42 ขั้นตอน masking · E43 ค่าตั้ง DLP | VP Engineering · ISMS manager | ปีละครั้ง · รายไตรมาส |
| A.8.24 | E47 มาตรฐานการเข้ารหัสและการจัดการกุญแจ | CTO | ปีละครั้ง |
ระบบนอก SSO
- Git hosting: ผูกกับ SSO ตาม CAR ISMS-NC-01 หลัง finding F1 ของ internal audit ครั้งที่ 1
- ระบบที่ยังผูก SSO ไม่ได้ต้องอยู่ในรายการนี้ พร้อมเจ้าของและวิธีปิดบัญชี
สถานะที่ยังไม่ครบ
A.8.12 สถานะ partial: กฎ DLP เปิดโหมดเตือน ยังไม่บล็อก ผูกกับแผนของ R15 ที่ management review ครั้งที่ 2 อนุมัติให้เลื่อน
- 6.1.3 d SoA บอกว่า control ใดใช้และทำแล้วหรือยัง แท็บนี้ช่วยให้ผู้ตรวจตามจากแถว SoA ไปหาหลักฐานได้ในคลิกเดียว
- A.8.5 รายการระบบนอก SSO คือคำตอบของคำถามยอดนิยมว่าระบบไหนยังใช้รหัสผ่านอย่างเดียว
- 6.1.3 d · 8.3 บอกตามจริงว่าทำแค่ไหน ดีกว่าเขียน implemented แล้วถูกสุ่มเจอ
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
auditor จะขอดูอะไร
ระบบไหนที่ยังเข้าได้ด้วยรหัสผ่านอย่างเดียว
ยอมรับ
- ค่าตั้ง SSO ที่บังคับ passkey (E14) พร้อมรายการระบบนอก SSO ที่มีเจ้าของและแผน
ไม่พอ
- "ทุกระบบผ่าน SSO แล้ว" แต่ผู้ตรวจพบบัญชี Git hosting หรือเครื่องมือ support ที่ล็อกอินแยก
เปิด passkey แล้ว บัญชีไหนยังล็อกอินด้วยรหัสผ่านกับ OTP หรือ SMS ได้อยู่ และใครรีเซ็ต MFA ให้พนักงานได้
ยอมรับ
- รายการบัญชีที่ยังเปิดทางสำรอง พร้อมเหตุผลและแผนปิด จากค่าตั้ง SSO (E14)
- ขั้นตอนรีเซ็ต MFA ที่ยืนยันตัวตนก่อนทุกครั้ง มีบันทึก และแจ้งเจ้าของบัญชี
ไม่พอ
- "ทุกคนใช้ passkey แล้ว" แต่ทุกบัญชียังเลือก SMS ได้
- help desk รีเซ็ตให้ทันทีเมื่อมีคนโทรมาขอ
มีกี่คนที่เป็น admin ของคลาวด์ production ตอนนี้ และใครทบทวนการใช้สิทธิ์
ยอมรับ
- รายชื่อจากระบบ ณ วันที่ตรวจ log สิทธิ์ชั่วคราว (E36) และลายเซ็นทบทวนรายเดือน
ไม่พอ
- spreadsheet รายชื่อที่ไม่ตรงกับระบบ
- บัญชี admin ร่วมที่หลายคนใช้รหัสเดียวกัน
สุ่มเครื่องจากทะเบียนสินทรัพย์ 10 เครื่อง ขอดูสถานะในรายงาน MDM
ยอมรับ
- ทุกเครื่องพบในรายงาน E31 เครื่องที่ไม่ผ่านเกณฑ์มี ticket ติดตาม
ไม่พอ
- เครื่องที่อยู่ในทะเบียนแต่ไม่อยู่ใน MDM โดยไม่มีคำอธิบาย
ทีม support เห็นเลขประจำตัวประชาชนเต็มหรือไม่ และลูกค้าเลิกสัญญาแล้วข้อมูลถูกลบเมื่อไร
ยอมรับ
- หน้าจอที่แสดงเลขแบบซ่อนบางส่วน (A.8.11) และบันทึกลบข้อมูล (E41) ที่อ้างระยะเวลาใน E23
ไม่พอ
- "ลบแล้ว" โดยไม่มีบันทึก หรือไม่รู้ว่า backup เก็บต่อนานเท่าไร
ทำแบบพอดี vs ทำเกิน
MDM
พอดี: ทุกแล็ปท็อปบังคับเข้ารหัสดิสก์ ล็อกจอ อัปเดต และล้างเครื่องได้ · มือถือแยกโปรไฟล์งาน
ทำเกิน: บังคับ MDM เต็มเครื่องบนมือถือส่วนตัวทุกเครื่อง จนพนักงานเลิกเปิดอีเมลงานบนมือถือแล้วส่งต่อไปอีเมลส่วนตัวแทน
MFA
พอดี: passkey ผ่าน SSO กับทุกระบบที่ผูกได้ เริ่มจาก admin และ support ตามลำดับความเสี่ยง แล้วปิดทางล็อกอินสำรองที่อ่อนกว่าเมื่อทุกคนลงทะเบียนครบ
ทำเกิน: ซื้อ token ราคาแพงให้ทุกคนพร้อมกันโดยยังไม่ได้รวมระบบเข้า SSO
สิทธิ์สูง
พอดี: สิทธิ์ชั่วคราวที่หมดอายุเอง break-glass 2 บัญชี ทบทวน log รายเดือน
ทำเกิน: ระบบ PAM ขนาดใหญ่ที่ต้องมีคนดูแลเต็มเวลา สำหรับ admin สิบกว่าคน
DLP
พอดี: เริ่มจากกฎเลขประจำตัวประชาชนและเลขบัญชีในชุดโปรแกรมสำนักงาน วัดผลก่อนเปิดบล็อก
ทำเกิน: เปิดบล็อกทุกหมวดตั้งแต่วันแรกจนงานขายและงาน support ติด
การเข้ารหัส
พอดี: มาตรฐานหน้าเดียว: อะไรต้องเข้ารหัส ใช้ระบบจัดการกุญแจของคลาวด์ ใครสั่งใช้กุญแจได้ (E47)
ทำเกิน: นโยบายยาวที่ลอกรายการอัลกอริทึมมาทั้งหมดแต่ไม่บอกว่าใครถือกุญแจ
"พอดี" คือคำแนะนำของเราสำหรับองค์กร 30–300 คน ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน ทำมากกว่านี้ได้ถ้ามีเหตุผลจากความเสี่ยง
nonconformity ตัวอย่าง
สถานการณ์ฝึก · SoA เขียนว่าบัญชี admin ทุกบัญชีใช้ MFA และสิทธิ์ชั่วคราว แต่ผู้ตรวจพบบัญชี admin ถาวร 12 บัญชีในคลาวด์ production ครึ่งหนึ่งไม่มี MFA และไม่มี log ทบทวนเลยตั้งแต่ประกาศนโยบาย
control ที่ลดความเสี่ยงระดับวิกฤตไม่ทำงานทั้งระบบ และ SoA ไม่ตรงกับความจริง จึงกระทบความสามารถของ ISMS ในการให้ผลตามที่ตั้งใจ ซึ่งเป็นความหมายของ major ใน ISO/IEC 17021-1 [8]
เปิด MFA ให้ 6 บัญชีที่พบ
corrective action ที่ถึงราก
รากคือไม่มีใครเป็นเจ้าของรายชื่อ admin และไม่มีจุดตรวจเมื่อสร้างบัญชีใหม่ จึงย้ายเป็นสิทธิ์ชั่วคราว ตั้งการแจ้งเตือนเมื่อมีบัญชี admin ใหม่ และใส่จำนวน admin ถาวรเป็นตัวชี้วัดรายเดือน
สถานการณ์ฝึก · สุ่ม 20 เครื่อง 19 เครื่องอยู่ใน MDM 1 เครื่องของพนักงานใหม่ยังไม่ได้ลงทะเบียนหลังเริ่มงาน 3 สัปดาห์
เป็นข้อที่ไม่สอดคล้องจริง แต่ control ทำงานกับเครื่องส่วนใหญ่และหลุดจุดเดียวในขั้นรับพนักงานใหม่ ไม่กระทบความสามารถของระบบโดยรวม จึงเป็น minor [8]
ลงทะเบียนเครื่องที่พบ
corrective action ที่ถึงราก
รากคือส่งมอบเครื่องโดยไม่ผ่าน MDM ได้ จึงให้เครื่องใหม่ลงทะเบียนอัตโนมัติก่อนส่งมอบ และเทียบทะเบียนสินทรัพย์กับรายงาน MDM ทุกเดือน
สถานการณ์ฝึก · มาตรฐานการเข้ารหัสระบุให้หมุนกุญแจปีละครั้ง กุญแจหลักทุกตัวหมุนตามรอบ แต่ไม่มีรายชื่อว่าใครสั่งใช้กุญแจได้
ทำตามมาตรฐานที่เขียนครบ จึงยังไม่ใช่ NC แต่มีช่องที่อาจกลายเป็นปัญหา จึงเป็นข้อสังเกต
ไม่ต้องทำอะไรเพราะไม่ใช่ NC
corrective action ที่ถึงราก
เพิ่มสิทธิ์ใช้กุญแจเข้าในการทบทวนสิทธิ์รายไตรมาส (E20)
กฎหมายไทยและกรอบอื่น
NIST CSF 2.0
- PR.AA-01 · PR.AA-03 · PR.AA-05ตัวตน การยืนยันตัวตน และสิทธิ์ (ชื่อหมวดตาม CSF 2.0 [3]) OLIR ทั้งสองชุด map กับ A.8.2 A.8.3 A.8.5 [9]
- PR.PS-03ดูแลฮาร์ดแวร์ตามความเสี่ยง OLIR ชุด 218 map กับ A.8.1 ส่วนชุด 154 ไม่ map ข้อนี้ [9]
- PR.DS-01 · PR.DS-02ปกป้องข้อมูลขณะเก็บและขณะส่ง OLIR ชุด 218 map A.8.11 A.8.12 กับ PR.DS-01 และ A.8.24 กับ PR.DS-02 [9]
CIS Controls v8.1
- CIS 4.1 · 10.1 · 3.6ส่วนหนึ่งของ safeguard ที่ CIS Controls Navigator v8.1 map กับ A.8.1 [12]
- CIS 4.3 · 6.6 · 5.5safeguard ที่ Navigator map กับ A.8.5 และ A.8.18 [12]
- A.8.11 · A.8.24Navigator ไม่ map สองข้อนี้ [12] ค่าที่เราประมาณเองเพื่อการสอนคือ 3.11 สำหรับ A.8.11 และ 3.6 3.9 3.10 3.11 สำหรับ A.8.24 บันทึกในข้อมูลวิจัยของเว็บพร้อมธงว่าเป็นค่าประมาณ ไม่ใช่ค่าของ CIS
PDPA
- ประกาศ กคส. มาตรการ 2565 ข้อ 4(6)การควบคุมการเข้าถึงขั้นต่ำ ตรงกับชั้นตัวตนและชั้นสิทธิ์ของบทนี้ [5]
อื่น ๆ
- OLIRค่า NIST ในตารางนี้มาจาก informative reference ที่ผู้อื่นจัดทำในแคตตาล็อก OLIR ของ NIST ซึ่ง NIST ไม่ได้ตรวจความถูกต้อง [10]
- CISA Phishing-Resistant MFAลำดับความแข็งแรงของ MFA และการเริ่มจากบัญชีมูลค่าสูง [1]
- NIST SP 800-63B-4การกู้บัญชีเป็นกระบวนการแยกที่ต้องคุม และ session ใช้ความลับที่ถูกขโมยได้ จึงต้องจำกัดอายุ [11]
การ map เป็นการเทียบเจตนาโดยประมาณ ไม่ได้หมายความว่าทำข้อหนึ่งแล้วผ่านอีกกรอบหนึ่งโดยอัตโนมัติ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
MFA ทุกคน ยกเว้นบัญชีบริการและผู้รับจ้าง บัญชีที่ไม่มีคนนั่งหน้าจอหรือคนนอกที่ไม่อยู่ในระบบ HR มักหลุดจาก SSO
ทะเบียนเครื่องกับ MDM ไม่ตรงกัน ไม่มีใครเทียบสองรายการ เครื่องที่ตกหล่นจึงอยู่ได้นาน
admin ถาวรเพราะกลัวเหตุด่วน แก้ด้วยสิทธิ์ชั่วคราวและ break-glass ที่ทดสอบแล้วว่าใช้ได้จริง
เข้ารหัสแล้ว แต่กุญแจอยู่ข้างข้อมูล ต้องรู้ว่าใครสั่งใช้กุญแจได้ และกุญแจแยกจากสิทธิ์อ่านข้อมูล
ลบข้อมูลลูกค้าแล้วลืม backup บันทึกการลบต้องบอกว่า backup หมดอายุเมื่อไร ตามตารางเก็บรักษา E23
เขียน SoA ว่า implemented เกินจริง SoA ที่บอก partial พร้อมแผน ตรวจผ่านได้ง่ายกว่า SoA ที่ถูกสุ่มแล้วไม่ตรง
พนักงานที่ต้องรู้ทันอีเมลหลอกเรียนต่อได้ที่เว็บ Security Awareness ของ IT Select Lab
เมื่อชั้นตัวตนไม่ครบ
ถ้าแหล่งข้อมูลเห็นต่าง
- passkey บนเครื่อง หรือ security key แยกCISA นับ FIDO/WebAuthn ทั้งแบบฝังในเครื่องและแบบแยกว่ากันฟิชชิง [1] การให้ admin ใช้ key แยกเป็นการตัดสินจากความเสี่ยง ไม่ใช่ข้อบังคับ
- มือถือส่วนตัวที่เปิดอีเมลงานบางองค์กรบังคับ MDM ทั้งเครื่อง บางแห่งคุมเฉพาะแอปงาน เราเสนอแยกโปรไฟล์งาน เพื่อคุมข้อมูลบริษัทโดยไม่ล้วงข้อมูลส่วนตัวของพนักงาน
- เข้ารหัสแล้วไม่ต้องแจ้งเหตุใช่ไหมประกาศแจ้งเหตุยกเว้นได้เมื่อพิสูจน์ว่าไม่มีความเสี่ยง เช่น ข้อมูลใช้งานไม่ได้เพราะเข้ารหัส [6] แต่ต้องพิสูจน์ด้วยว่ากุญแจไม่หลุดไปพร้อมกัน · การใช้ข้อยกเว้นเป็นการตัดสินของผู้ควบคุม สำหรับข้อมูลของลูกค้า บริษัทเป็นผู้ประมวลผล ยังต้องแจ้งลูกค้าตาม ม.40 และ DPA [7]
- DLP เตือนหรือบล็อกไม่มีแหล่งทางการกำหนด บล็อกเร็วเกินไปทำให้งานติดและคนหาทางเลี่ยง องค์กรสมมติเริ่มที่โหมดเตือนแล้ววัดผลก่อน และบอกตามจริงใน SoA
แบบทดสอบ
ผ่านแบบทดสอบบทนี้แล้ว บันทึกไว้ในเครื่องนี้เท่านั้น
คำศัพท์ในบทนี้
- MDM ระบบจัดการอุปกรณ์
- ระบบที่บังคับค่าตั้งของแล็ปท็อปและมือถือ เช่น เข้ารหัสดิสก์ ล็อกจอ และสั่งล้างเครื่องจากระยะไกล
- EDR ระบบตรวจจับและตอบสนองบนเครื่อง
- ซอฟต์แวร์บนเครื่องที่จับพฤติกรรมของมัลแวร์และส่งเหตุให้ทีมตรวจต่อ
- Phishing-resistant MFA MFA แบบกันฟิชชิง
- การยืนยันตัวตนที่เว็บปลอมขโมยไปใช้ต่อไม่ได้ เช่น FIDO/WebAuthn
- Passkey กุญแจผ่านแบบ FIDO
- การล็อกอินด้วยกุญแจเข้ารหัสที่อยู่ในเครื่องหรือ security key ผูกกับโดเมนจริง จึงใช้กับเว็บปลอมไม่ได้
- Just-in-time access สิทธิ์ชั่วคราวตามคำขอ
- ขอสิทธิ์สูงเฉพาะเมื่อต้องใช้ มีผู้อนุมัติและหมดอายุเอง
- Break-glass account บัญชีฉุกเฉิน
- บัญชีสิทธิ์สูงจำนวนน้อยที่ใช้เมื่อระบบปกติล่ม ใช้แล้วต้องแจ้งเตือนและทบทวน
- DLP การป้องกันข้อมูลรั่ว
- กฎที่ตรวจและเตือนหรือบล็อกการส่งข้อมูลลับออกนอกองค์กร
- Data masking การซ่อนข้อมูลบางส่วน
- แสดงหรือใช้ข้อมูลที่ซ่อนบางส่วนหรือแปลงแล้ว แทนข้อมูลจริงเต็ม
แหล่งอ้างอิง 11 รายการ
ตรวจทานล่าสุด 12 พ.ย. 2569 · ระดับความมั่นใจของเนื้อหา: ปานกลาง–สูง
- Implementing Phishing-Resistant MFA (fact sheet)
- UNC5537 Targets Snowflake Customer Instances for Data Theft and Extortion
- The NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0 (NIST CSWP 29)
- ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เรื่อง มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565
- ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการในการแจ้งเหตุการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565
- Personal Data Protection Act B.E. 2562 (2019) Unofficial Translation
- FAQ on classification of nonconformities under ISO/IEC 17021-1 (clauses 3.11, 3.12, 9.4.5)
- NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0 Reference Tool export - all informative references (XLSX)
- CSF 2.0 Informative References
- NIST SP 800-63B-4 Digital Identity Guidelines: Authentication and Authenticator Management
- CIS Controls Navigator v8.1 (mapping to ISO/IEC 27001:2022)
ลำดับความแข็งแรงของ MFA มาจาก CISA และเหตุการณ์จริงจากรายงานของ Mandiant ที่เปิดอ่านเอง ส่วนชุดหลักฐานและตาราง "พอดี vs เกิน" เป็นแนวปฏิบัติที่เราเสนอสำหรับองค์กรสมมติ ไม่ใช่ข้อกำหนด
เว็บนี้อ้างข้อกำหนดและ control ด้วยหมายเลขและอธิบายด้วยคำของเราเอง ไม่ได้คัดลอกข้อความมาตรฐาน เมื่อจะนำไปปฏิบัติหรือขอการรับรอง ต้องใช้ตัวมาตรฐานฉบับจริงที่ซื้อจาก ISO หรือ สมอ.