สรุปบทนี้
บริษัทบนคลาวด์มีพื้นที่กายภาพสามแบบ: สำนักงานที่เช่า บ้านและระหว่างเดินทาง และศูนย์ข้อมูลของผู้ให้บริการคลาวด์ สองแบบแรกเป็นของเรา แบบที่สามดูผ่านผู้ให้บริการ
ความเสี่ยงกายภาพที่เกิดบ่อยที่สุดคือแล็ปท็อปหาย (R07) ไม่ใช่คนงัดประตู control ที่ได้ผลคือเข้ารหัสดิสก์และแจ้งเร็ว ซึ่งลดผลกระทบ ไม่ใช่โอกาส
องค์กรสมมติใช้ 13 ข้อ ไม่ใช้ A.7.12 เพราะไม่ได้ติดตั้งหรือคุมสายเอง และผลประเมินไม่มีความเสี่ยงที่ต้องใช้ข้อนี้ เหตุผลที่ดีบอกด้วยว่าเมื่อไรต้องกลับมาใช้
- 6.1.2 ข้อกำหนดของมาตรฐาน (เลขข้อ)
- A.8.13 control ใน Annex A ดูชื่อทุกข้อ
- R05 ความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ
- E44 หลักฐานตัวอย่าง
- ISMS-SC-01 รหัสเอกสาร
- [1] แหล่งอ้างอิงท้ายบท
- วันที่ของบริษัทสมมติเป็นเรื่องเล่าปี 2026–2029 (เริ่มโครงการ ม.ค. 2026 ได้ใบรับรอง ธ.ค. 2026) ไม่ผูกกับวันที่ปัจจุบัน
ทำสิ่งนี้ตอนนี้
- เดินดูสำนักงาน 10 นาทีหลังเลิกงาน นับโต๊ะที่มีเอกสารมีชื่อลูกค้า และจอที่ไม่ล็อก จดผลพร้อมวันที่
- เปิดทะเบียนสินทรัพย์ เลือกแล็ปท็อป 3 เครื่องที่ส่งคืนหรือจำหน่ายแล้ว แล้วหาบันทึกล้างข้อมูลที่มีหมายเลขเครื่องตรงกัน
- อ่านเหตุผลของ control ที่ไม่ใช้ใน SoA ถ้าเขียนแค่ "N/A" หรือ "อยู่บนคลาวด์" ให้เขียนใหม่ว่าทำไม และเมื่อไรต้องทบทวน
สามพื้นที่กายภาพของบริษัทบนคลาวด์
คำถามแรกของหลายบริษัทคือ ระบบอยู่บนคลาวด์หมดแล้ว A.7 ยังเกี่ยวไหม คำตอบคือเกี่ยวน้อยลง แต่ไม่หายไป เพราะคนและอุปกรณ์ยังอยู่บนโลกจริง
- สำนักงานชั้นเดียวที่เช่าประตู บัตร ห้องล็อก ตู้เครือข่าย เอกสาร HR · ส่วนหนึ่งเป็นของอาคาร ส่วนหนึ่งเป็นของเรา (E32 E33)
- บ้านและระหว่างเดินทางแล็ปท็อป 80 เครื่อง จอ และเอกสารที่พิมพ์ออกมา (E31)
- ศูนย์ข้อมูลของผู้ให้บริการคลาวด์เราไม่เข้าไปเอง ดูผ่านรายงานและใบรับรองของผู้ให้บริการในบทผู้ให้บริการและคลาวด์
สำนักงานชั้นเดียวในอาคารให้เช่า
-
A.7.1 แนวกั้นรอบพื้นที่สำคัญ
ถ้าไม่ขีดเส้นว่าพื้นที่ไหนต้องคุม คนนอกก็เดินถึงห้องอุปกรณ์ได้ง่ายพอกับห้องรับแขก จึงแบ่งชั้นพื้นที่ให้ชัด เช่น ล็อบบี้ ออฟฟิศ ห้อง network แล้วใช้ผนัง ประตู หรือกระจกกั้นให้เหมาะกับความสำคัญของแต่ละชั้น
องค์กรสมมติใช้ สำนักงานเก็บเอกสาร HR และอุปกรณ์พนักงาน (R17)
E32ผังสำนักงาน พื้นที่หวงห้าม และเอกสารความปลอดภัยของอาคาร
พื้นที่ใดในสำนักงานถือว่าเป็นพื้นที่จำกัด และกั้นอย่างไร
-
A.7.2 คุมการเข้าออกสำนักงาน
คนแปลกหน้าที่เดินตามพนักงานเข้าประตูได้ อาจหยิบแล็ปท็อปไปหรือแอบเสียบอุปกรณ์ทิ้งไว้ จึงใช้บัตรเข้าออกที่ประตู (ถ้าจะใช้ลายนิ้วมือ ข้อมูลชีวภาพเป็นข้อมูลอ่อนไหวตาม PDPA ม.26 ต้องปรึกษาฝ่ายกฎหมายก่อน) ให้แขกลงชื่อและมีพนักงานพาเดิน และเก็บบันทึกการเข้าออกไว้ดูย้อนหลัง
องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R17
E33log บัตรเข้าออก สมุดผู้มาติดต่อ และข้อตกลง CCTV กับอาคาร
ผู้มาติดต่อต้องทำอะไรบ้าง ขอดู log บัตรของคนที่ลาออกแล้ว
-
A.7.3 ล็อกห้องและพื้นที่สำคัญ
ออฟฟิศเล็กมักวางตู้ network ไว้ในห้องเก็บของที่ใครก็เปิดได้ จึงล็อกห้องที่มีอุปกรณ์หรือเอกสารสำคัญ ไม่ติดป้ายบอกว่าห้องไหนเก็บอะไร และเลือกมุมที่คนเดินผ่านมองไม่เห็นข้างใน
องค์กรสมมติใช้ ห้องเก็บอุปกรณ์และเอกสาร HR ต้องล็อก (R17)
E32ผังสำนักงาน พื้นที่หวงห้าม และเอกสารความปลอดภัยของอาคาร
ใครถือกุญแจห้อง network บ้าง
-
A.7.4 กล้องและสัญญาณกันบุกรุก ใหม่ 2022
ประตูที่ล็อกไว้ไม่ได้บอกว่าเมื่อคืนมีคนพยายามงัด จึงติดกล้องวงจรปิดที่ทางเข้าและห้องสำคัญ เปิดสัญญาณเตือนนอกเวลางาน และให้ รปภ. หรือนิติบุคคลอาคารเปิดภาพย้อนหลังได้เมื่อมีเรื่อง ภาพจากกล้องเป็นข้อมูลส่วนบุคคล จึงติดป้ายแจ้งและจำกัดคนที่ดูภาพได้
องค์กรสมมติใช้ ใช้ CCTV ของอาคารตามข้อตกลง เพื่อสืบย้อนเหตุในสำนักงาน (R17)
E33log บัตรเข้าออก สมุดผู้มาติดต่อ และข้อตกลง CCTV กับอาคาร
ถ้ามีคนแอบเข้าตอนกลางคืน ใครจะรู้และรู้เมื่อไร
-
A.7.6 กติกาการทำงานในห้องจำกัด
ห้องที่ล็อกไว้ไม่ช่วยอะไรถ้าคนข้างในถ่ายรูปจอหรือเปิดประตูค้างไว้ จึงมีกติกาสำหรับคนที่เข้าห้อง network หรือห้องเอกสาร เช่น ห้ามถ่ายภาพ ช่างภายนอกต้องมีพนักงานอยู่ด้วย และล็อกทุกครั้งที่ออก
องค์กรสมมติใช้ ห้องเก็บอุปกรณ์และเอกสาร HR มีกติกาการเข้าใช้ (R17)
E32ผังสำนักงาน พื้นที่หวงห้าม และเอกสารความปลอดภัยของอาคาร
ผู้รับเหมาเข้าห้อง network ได้อย่างไร มีใครอยู่ด้วยหรือไม่
สำนักงานที่เช่าแบ่งหน้าที่กับอาคาร ส่วนของเราคือประตูของเราเข้าไปข้างใน องค์กรสมมติไม่มีห้องเซิร์ฟเวอร์ ห้องที่ต้องล็อกจึงมีแค่ตู้เครือข่ายกับตู้เอกสาร HR
- 1ล็อบบี้อาคารรปภ. CCTV และบัตรของอาคาร · ข้อตกลงระบุว่าใครขอดูภาพย้อนหลังได้ (E33)
- 2ประตูสำนักงานบัตรเข้าออกของบริษัท ผู้มาติดต่อลงชื่อและมีพนักงานพาเดิน (E33)
- 3พื้นที่ทำงานและห้องประชุมจอล็อกอัตโนมัติ เอกสารไม่วางทิ้ง (E34)
- 4ห้องล็อกตู้อุปกรณ์เครือข่ายและตู้เอกสาร HR กุญแจจำกัดคน ช่างภายนอกต้องมีพนักงานอยู่ด้วย (E32)
- R17 คนนอกเห็นเอกสารบนโต๊ะประตูเปิดค้างช่วงกลางวัน ระดับ 2 × 2 = 4
- เลือกยอมรับ (retain)มีบัตรเข้าออกและสมุดผู้มาติดต่ออยู่แล้ว HR & Admin Manager ยอมรับตามเกณฑ์ ≤ 4
- ทบทวนปีหน้าถ้าผลเดินตรวจ clear desk (E34) แย่ลง หรือย้ายสำนักงาน ต้องประเมินใหม่
ไฟ น้ำ ไฟฟ้า และการวางอุปกรณ์
-
A.7.5 ป้องกันไฟ น้ำ และภัยธรรมชาติ
ไฟไหม้หรือน้ำท่วมทำลายอุปกรณ์และเอกสารได้ในคืนเดียว จึงเลือกที่ตั้งและวางอุปกรณ์ให้พ้นจุดเสี่ยง มีเครื่องตรวจควันกับถังดับเพลิงที่เช็กตามรอบ และเก็บของสำคัญไว้บนคลาวด์แทนในออฟฟิศ
องค์กรสมมติใช้ ไฟหรือน้ำทำให้อุปกรณ์เครือข่ายและเอกสาร HR ในสำนักงานเสียหายได้ ใช้มาตรการของอาคารตามสัญญาเช่า (E32) · บริการลูกค้าไม่หยุดเพราะทำงานจากบ้านได้
E32ผังสำนักงาน พื้นที่หวงห้าม และเอกสารความปลอดภัยของอาคาร
ถ้าสำนักงานน้ำท่วม ระบบใดได้รับผลกระทบ
-
A.7.8 วางเครื่องให้พ้นภัย
อุปกรณ์ที่ตั้งใต้แอร์ที่น้ำหยด หรือจอที่หันออกหน้าต่าง เสี่ยงทั้งพังและถูกแอบดู จึงวางสวิตช์และ router ไว้ในตู้ที่ระบายอากาศได้และล็อกได้ และหันจอที่แสดงข้อมูลลับให้พ้นทางเดิน
องค์กรสมมติใช้ อุปกรณ์เครือข่ายในสำนักงานต้องอยู่ในตู้ล็อก กันคนที่เข้ามาในสำนักงานต่ออุปกรณ์หรือถอดสาย
E32ผังสำนักงาน พื้นที่หวงห้าม และเอกสารความปลอดภัยของอาคาร
อุปกรณ์เครือข่ายวางที่ไหน คนนอกเข้าถึงได้ไหม
-
A.7.11 ไฟฟ้าและระบบสนับสนุนไม่สะดุด
ไฟดับแค่ไม่กี่วินาทีก็ทำให้ router รีบูตหรือดิสก์เสียได้ ออฟฟิศจึงมี UPS ให้อุปกรณ์เครือข่าย อินเทอร์เน็ตสองเจ้า และแอร์ที่เย็นพอสำหรับตู้อุปกรณ์ ส่วนระบบหลักอยู่บนคลาวด์ที่ผู้ให้บริการรับเรื่องนี้ไปแล้ว
องค์กรสมมติใช้ UPS ของอุปกรณ์เครือข่ายในสำนักงานให้ทีม support มีเวลาย้ายไปทำงานจากบ้านโดยไม่หลุดสายลูกค้าเมื่อไฟดับ · ไฟฟ้าสำรองของอาคารตามสัญญาเช่า (E32)
E32ผังสำนักงาน พื้นที่หวงห้าม และเอกสารความปลอดภัยของอาคาร
ถ้าไฟดับที่สำนักงาน ทีม support ยังทำงานได้หรือไม่
ภัยแวดล้อมส่วนใหญ่อยู่ในความดูแลของอาคาร งานของเราคืออ่านเอกสารของอาคาร และดูแลอุปกรณ์ไม่กี่ชิ้นที่เป็นของเราเอง
อาคารให้เช่า
- ระบบตรวจจับควันและดับเพลิง
- ไฟฟ้าสำรองของอาคาร
- สายไฟ สายสัญญาณ และท่อร้อยสายในอาคาร
- CCTV และ รปภ. ส่วนกลาง
องค์กรสมมติ
- UPS สำหรับอุปกรณ์เครือข่าย ให้ทีม support มีเวลาย้ายไปทำงานจากบ้านเมื่อไฟดับ (A.7.11)
- ตู้เครือข่ายที่ล็อกได้ ไม่ตั้งใต้แอร์หรือใกล้ท่อน้ำ (A.7.8)
- ไม่เก็บระบบหลักในสำนักงาน ระบบทั้งหมดอยู่บนคลาวด์ (A.7.5)
- ตรวจเอกสารของอาคารปีละครั้ง
โต๊ะ จอ และเอกสาร
-
A.7.7 ล็อกจอ เก็บเอกสารก่อนลุก
แค่ลุกไปชงกาแฟห้านาที คนที่เดินผ่านก็เห็นข้อมูลลูกค้าบนจอหรือหยิบเอกสารไปได้ จึงตั้งให้จอล็อกเองเมื่อไม่ได้ใช้ไม่กี่นาที สอนให้ล็อกจอทุกครั้งก่อนลุก และเก็บกระดาษลับเข้าลิ้นชักก่อนกลับบ้าน
องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R17
E34ผลเดินตรวจ clear desk และค่าล็อกหน้าจออัตโนมัติ
หลังเลิกงาน auditor เดินดูโต๊ะ ถ้าเจอเอกสารเงินเดือนจะเป็น NC หรือไม่
บริษัทที่ถือข้อมูลเงินเดือนของคนอื่นยังมีเอกสารพิมพ์อยู่ เช่น เอกสาร HR และเอกสารประชุมกับลูกค้า ลองเป็นผู้ตรวจดูหนึ่งครั้ง
บันทึกการตรวจ A.7.7
- พื้นที่ตรวจ
- สถานการณ์ฝึก · ห้องประชุมที่แขกใช้ และผลเดินตรวจ clear desk (E34)
- สิ่งที่เห็น
- พบเอกสารพิมพ์ที่มีชื่อและเงินเดือนพนักงานของลูกค้า 1 ชุดค้างในห้องประชุมที่แขกใช้ จอทุกเครื่องล็อกตามค่าตั้ง MDM · ผลเดินตรวจสองไตรมาสก่อนหน้าบันทึกว่าพบเอกสารลักษณะเดียวกัน แต่ไม่มีการติดตามหรือแก้
- ข้อความ finding
- control ด้านโต๊ะโล่งไม่ได้ผลอย่างต่อเนื่อง และผลเดินตรวจไม่ถูกนำไปแก้
NC minor
ถ้าพบครั้งเดียวอาจเป็น observation แต่ครั้งนี้พบซ้ำสามรอบและมีบันทึกอยู่แล้วโดยไม่มีใครทำอะไร จึงเป็นแบบแผน ส่วน clear screen ยังทำงาน และไม่พบว่าข้อมูลหลุดออกไป ปัญหาจำกัดอยู่ที่ control เดียว ไม่กระทบความสามารถของระบบโดยรวมในการให้ผลตามที่ตั้งใจ จึงไม่ถึง major
อุปกรณ์ที่ออกไปนอกสำนักงาน
-
A.7.9 ของบริษัทที่พกออกไปข้างนอก
แล็ปท็อปที่ลืมไว้ในแท็กซี่หรือทิ้งไว้ในรถเป็นเหตุที่เจอบ่อยมาก จึงให้พนักงานไม่ทิ้งเครื่องไว้ในรถ ถือขึ้นเครื่องบินเอง บันทึกว่าใครถือเครื่องไหนออกไป และแจ้งทันทีเมื่อหาย
องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R07
E31รายงาน MDM/EDR: เข้ารหัสดิสก์ ล็อกหน้าจอ แอนติมัลแวร์ กรองเว็บ
ถ้า laptop หายที่สนามบิน ทำอะไรได้บ้างและข้อมูลปลอดภัยไหม
-
A.7.10 ดูแล USB และฮาร์ดดิสก์
แฟลชไดรฟ์ที่หายหนึ่งอันอาจมีข้อมูลลูกค้าทั้งชุด จึงปิดหรือจำกัด USB บนเครื่องบริษัท ถ้าจำเป็นต้องใช้ก็ต้องเข้ารหัส จดว่าใครเอาไป และทำลายด้วยวิธีที่ตรวจสอบได้เมื่อเลิกใช้
องค์กรสมมติใช้ ดิสก์และ USB ที่มีข้อมูลลูกค้าต้องเข้ารหัสและทำลายถูกวิธี (R07) · PDPA การลบทำลาย
E35บันทึกทำลายสื่อและล้างเครื่องก่อนจำหน่าย
ใช้ USB กับข้อมูลลูกค้าได้หรือไม่ บังคับด้วยอะไร
กติกาสำหรับคนอยู่ในบท control ด้านบุคลากร ส่วนนี้ดูที่ตัวอุปกรณ์และสื่อ บทเรียนสำหรับพนักงานอยู่ที่เว็บ Security Awareness ของ IT Select Lab เรื่อง ภัยทางกายภาพในที่ทำงาน และ USB และสื่อบันทึก
- แล็ปท็อปเข้ารหัสดิสก์ ล็อกและล้างจากระยะไกลได้ผ่าน MDM (E31) ไม่ทิ้งไว้ในรถ
- USB และดิสก์ภายนอกปิดเป็นค่าเริ่มต้น ถ้าจำเป็นใช้ต้องเข้ารหัสและจดว่าใครเอาไป
- เอกสารพิมพ์ประกาศ กคส. เรื่องมาตรการปี 2565 ครอบคลุมข้อมูลทั้งกระดาษและอิเล็กทรอนิกส์ [4] เอกสารที่ไม่จำเป็นจึงไม่ควรพิมพ์
สถานการณ์ฝึก: แล็ปท็อปลืมไว้ในแท็กซี่
1 สถานการณ์
สถานการณ์ฝึก ไม่ใช่เหตุการณ์ในเรื่องเล่าขององค์กรสมมติ · พนักงานขายลืมแล็ปท็อปไว้ในแท็กซี่หลังพบลูกค้า เครื่องนี้เคยเปิดไฟล์รายชื่อผู้ติดต่อและใบเสนอราคา
2 ความเสี่ยง
R07 แล็ปท็อปของพนักงานที่ทำงานนอกสำนักงานหาย
A.7.9A.6.7
3 control และหลักฐาน
- A.7.9 ของบริษัทที่พกออกไปข้างนอก
- A.8.1 แล็ปท็อปและมือถือพนักงาน
- A.6.8 ช่องทางให้ทุกคนแจ้งเหตุ
- E31 รายงาน MDM/EDR: เข้ารหัสดิสก์ ล็อกหน้าจอ แอนติมัลแวร์ กรองเว็บ
- E19 ทะเบียนเหตุการณ์ รายงานทบทวนหลังเหตุ และรายงานการซ้อม
4 auditor ตรวจ
ผ่าน
สถานการณ์ฝึก · ผู้ตรวจเปิดทะเบียนเหตุการณ์ (E19) เห็นเวลาที่แจ้ง เวลาที่สั่งล็อกเครื่องจาก MDM และผลประเมินว่าดิสก์เข้ารหัสอยู่ รายงาน MDM (E31) ยืนยันว่าเครื่องนี้เข้ารหัสตั้งแต่ลงทะเบียน
ผู้ตรวจดูทั้งเหตุและหลักฐานว่า control ทำงานก่อนเหตุ ไม่ใช่แค่หลังเหตุ จึงผ่าน
- สถานการณ์: แล็ปท็อป 80 เครื่องออกไปนอกสำนักงานทุกวัน การหายจึงเป็นเรื่องของเวลา ไม่ใช่ของโชค
- ความเสี่ยง: R07 ก่อนจัดการ 3 × 2 = 6 · หลังจัดการโอกาสยังเป็น 3 เพราะเครื่องยังหายได้ แต่ผลกระทบลดเหลือ 1 เพราะข้อมูลอ่านไม่ได้
- control และหลักฐาน: A.7.9 กติกาดูแลเครื่องนอกสถานที่ · A.8.1 MDM บังคับเข้ารหัสและสั่งล็อกได้ (E31) · A.6.8 ช่องทางแจ้งที่คนใช้จริง
- auditor ตรวจ: ผู้ตรวจดูทั้งเหตุและหลักฐานว่า control ทำงานก่อนเหตุ ไม่ใช่แค่หลังเหตุ จึงผ่าน
ซ่อม จำหน่าย และทำลาย
-
A.7.13 ดูแลเครื่องตามรอบ ส่งซ่อมไม่พาข้อมูลไป
อุปกรณ์ที่ไม่ได้ดูแลมักเสียในวันที่ไม่ควรเสีย และเครื่องที่ส่งร้านซ่อมก็พาข้อมูลออกไปด้วย จึงเช็กตามรอบที่ผู้ผลิตแนะนำ ใช้ช่างที่มีสัญญา และถอดดิสก์หรือล้างข้อมูลก่อนส่งเครื่องออกไปข้างนอก
องค์กรสมมติใช้ แล็ปท็อปและอุปกรณ์เครือข่ายต้องอยู่ในประกันและบำรุงรักษาตามรอบ เครื่องที่ส่งซ่อมต้องไม่พาข้อมูลลูกค้าออกไป · PDPA
E07ทะเบียนสินทรัพย์ ISMS-AS-01 (อุปกรณ์ ระบบ ข้อมูล ซอฟต์แวร์และใบอนุญาต)E35บันทึกทำลายสื่อและล้างเครื่องก่อนจำหน่าย
laptop ที่ส่งซ่อมนอกบริษัท จัดการข้อมูลบนเครื่องอย่างไร
-
A.7.14 ล้างข้อมูลก่อนทิ้งหรือส่งต่อเครื่อง
แล็ปท็อปเก่าที่ขายต่อหรือบริจาคอาจถูกกู้ไฟล์ลูกค้ากลับมาได้ง่ายๆ จึงล้างเครื่องด้วยวิธีที่กู้คืนไม่ได้ หรือส่งทำลายดิสก์กับบริษัทที่ออกใบรับรองให้ และจดหมายเลขเครื่องไว้เป็นหลักฐาน
องค์กรสมมติใช้ แล็ปท็อปที่จำหน่าย ส่งคืนผู้เช่า หรือส่งต่อพนักงานใหม่เคยมีข้อมูลลูกค้า · PDPA การลบทำลาย
E35บันทึกทำลายสื่อและล้างเครื่องก่อนจำหน่าย
เครื่องเก่าที่ขายทิ้งปีนี้ มีหลักฐานการลบข้อมูลหรือไม่
เครื่องที่ออกจากบริษัทถาวรคือจุดที่ข้อมูลหลุดเงียบที่สุด เพราะไม่มีใครรู้จนกว่าจะมีคนนอกกู้ข้อมูลขึ้นมาได้
- 1ส่งซ่อมใช้ร้านที่มีสัญญา ถอดดิสก์หรือล้างก่อนส่งออก (A.7.13)
- 2ล้างข้อมูลวิธีที่เหมาะกับชนิดสื่อและความลับ ถ้าล้างไม่ได้ให้ทำลาย
- 3บันทึกหมายเลขเครื่อง วิธี ผู้ทำ วันที่ (E35)
- 4ใช้ผู้รับจ้างขอใบรับรองการทำลาย และตรวจว่าผู้รับจ้างทำจริง ไม่ใช่แค่มีสัญญา
- 5ปิดทะเบียนเปลี่ยนสถานะในทะเบียนสินทรัพย์ (E07) ให้ตรงกับบันทึก
แล็ปท็อปครบสัญญาเช่า ต้องส่งคืน
1 สถานการณ์
แล็ปท็อปชุดหนึ่งครบสัญญาเช่า บริษัทผู้ให้เช่าจะนำไปปรับสภาพและให้เช่าต่อ เครื่องเหล่านี้เคยใช้กับข้อมูลลูกค้า
2 ความเสี่ยง
ข้อมูลลูกค้าหลุดไปกับเครื่องที่ส่งคืนหรือจำหน่าย
A.7.14A.7.10
3 control และหลักฐาน
- A.7.14 ล้างข้อมูลก่อนทิ้งหรือส่งต่อเครื่อง
- A.7.10 ดูแล USB และฮาร์ดดิสก์
- A.7.13 ดูแลเครื่องตามรอบ ส่งซ่อมไม่พาข้อมูลไป
- E35 บันทึกทำลายสื่อและล้างเครื่องก่อนจำหน่าย
- E07 ทะเบียนสินทรัพย์ ISMS-AS-01 (อุปกรณ์ ระบบ ข้อมูล ซอฟต์แวร์และใบอนุญาต)
4 auditor ตรวจ
ผ่าน
internal audit ครั้งที่ 1 (ก.ย. 2026) สุ่มหมายเลขเครื่อง 3 เครื่องที่ทะเบียนสินทรัพย์ (E07) บอกว่าส่งคืนแล้ว และพบในบันทึกล้างข้อมูล (E35) ครบทั้ง 3 เครื่อง พร้อมวิธีล้าง ผู้ทำ และวันที่
ผู้ตรวจเดินจากทะเบียนไปหาบันทึกทำลาย ถ้าหมายเลขตรงกันครบ หลักฐานจึงเชื่อได้
- สถานการณ์: เครื่องที่ออกจากบริษัทถาวร พาข้อมูลออกไปด้วยถ้าไม่ล้างก่อน
- ความเสี่ยง: ไม่มีรหัสเฉพาะในทะเบียนความเสี่ยง จึงใช้ข้อความ ผลกระทบ 3 เพราะอาจมีข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าบางราย
- control และหลักฐาน: A.7.14 ล้างด้วยวิธีที่เหมาะกับความลับของข้อมูล [2] แล้วบันทึกหมายเลขเครื่อง (E35) ให้ตรงกับทะเบียนสินทรัพย์ (E07)
- auditor ตรวจ: ผู้ตรวจเดินจากทะเบียนไปหาบันทึกทำลาย ถ้าหมายเลขตรงกันครบ หลักฐานจึงเชื่อได้
A.7.12 ที่องค์กรสมมติไม่ใช้
-
A.7.12 เดินสายให้พ้นการดักและชำรุด
สาย LAN ที่ผ่านพื้นที่ส่วนกลางของอาคารอาจถูกพ่วงดักข้อมูลหรือถูกเหยียบจนขาด จึงเดินสายในราง ติดป้ายบอกปลายสาย ล็อกตู้ patch panel และปิดช่องเสียบ LAN ที่ไม่ได้ใช้ในห้องประชุมที่แขกเข้า
องค์กรสมมติไม่ใช้ สายไฟและสายสัญญาณเป็นของอาคาร บริษัทไม่ได้เดินเอง (E32) ข้อมูลลูกค้าในสายเข้ารหัสเสมอ (A.8.24) ช่อง LAN ห้องประชุมอยู่วงแขก (A.8.22) สายเสียก็ทำงานจากบ้านได้ ทบทวนเมื่อย้ายสำนักงานหรือเดินสายเอง
ช่อง LAN ในห้องประชุมเชื่อมเข้าเครือข่ายภายในได้เลยหรือไม่
SoA ขององค์กรสมมติใช้ 91 จาก 93 ข้อ A.7.12 เป็นหนึ่งในสองข้อที่ไม่ใช้ วิธีเขียนเหตุผลของข้อที่ไม่ใช้อยู่ในบท ประเมินความเสี่ยงและ SoA
การ์ดของ A.7.12 ข้างบนพูดถึงช่อง LAN ในห้องประชุมที่แขกเข้า บริษัทนี้มีห้องแบบนั้นจริง เหตุผลใน SoA จึงต้องตอบเรื่องนี้ด้วย ไม่ใช่ตอบแค่เรื่องเจ้าของสาย ส่วนตู้เครือข่ายของบริษัทยังคุมด้วย A.7.8
แบบที่มักเขียน
- N/A
- ระบบอยู่บนคลาวด์ (ไม่บอกว่าทำไมจึงไม่มีความเสี่ยง)
- สายเป็นของอาคาร (จบแค่นั้น)
- ตัดทั้งหมวด A.7 เพราะไม่มีศูนย์ข้อมูล
แบบที่ตรวจได้ (SoA ขององค์กรสมมติ)
- สายไฟและสายสัญญาณเป็นของอาคาร บริษัทไม่ได้เดินเอง (E32)
- ข้อมูลลูกค้าในสายเข้ารหัสเสมอ (A.8.24)
- ช่อง LAN ห้องประชุมอยู่วงแขก (A.8.22)
- สายเสียก็ทำงานจากบ้านได้
- ทบทวนเมื่อย้ายสำนักงานหรือเดินสายเอง
auditor จะขอดูอะไร
ทำไม A.7.12 ไม่ใช้
ยอมรับ
- เหตุผลใน SoA ที่อธิบายว่าทำไมไม่มีความเสี่ยง และสัญญาเช่าที่แสดงว่าบริษัทไม่ได้เดินสายเอง (E32)
- ช่อง LAN ในห้องประชุมที่ต่อเข้าวงแขกจริงเมื่อลองเสียบ (A.8.22)
- เงื่อนไขว่าเมื่อไรต้องทบทวน
ไม่พอ
- "ไม่เกี่ยว" หรือ "อยู่บนคลาวด์"
- พบตู้ patch panel ที่บริษัทเดินสายเองในสำนักงาน
- ช่อง LAN ห้องประชุมต่อเข้าวงพนักงานได้ทันที
ขอดู log บัตรเข้าออกและสมุดผู้มาติดต่อของสัปดาห์ที่แล้ว
ยอมรับ
- log และสมุด (E33) ที่มีชื่อผู้มาติดต่อ ผู้พาเดิน และเวลาออก
ไม่พอ
- สมุดที่ไม่มีเวลาออก
- "อาคารเก็บไว้ ขอไม่ได้" โดยไม่มีข้อตกลง
แล็ปท็อปที่ส่งคืนหรือจำหน่ายในปีนี้ ขอหลักฐานการล้างข้อมูล
ยอมรับ
- บันทึกล้างข้อมูล (E35) ที่หมายเลขเครื่องตรงกับทะเบียนสินทรัพย์ (E07)
- ใบรับรองการทำลายจากผู้รับจ้างที่ระบุหมายเลขเครื่อง
ไม่พอ
- ใบเสร็จค่าบริการทำลายที่ไม่มีหมายเลขเครื่อง
- "ผู้ให้เช่าล้างให้" โดยไม่มีหลักฐาน
ถ้าแล็ปท็อปหายคืนนี้ ทำอะไรบ้าง และรู้ได้อย่างไรว่าเครื่องเข้ารหัส
ยอมรับ
- ขั้นตอนแจ้งเหตุ และรายงาน MDM (E31) ที่แสดงสถานะเข้ารหัสรายเครื่อง
ไม่พอ
- "ทุกเครื่องเข้ารหัสอยู่แล้ว" แต่เปิดรายงานไม่ได้
ห้องล็อกมีใครถือกุญแจบ้าง
ยอมรับ
- รายชื่อผู้ถือกุญแจหรือบัตรที่ทบทวนตามรอบ (E32)
ไม่พอ
- กุญแจแขวนไว้ที่โต๊ะต้อนรับ
ทำแบบพอดี vs ทำเกิน
ควบคุมการเข้าออก
พอดี: บัตรของบริษัทที่ประตู สมุดผู้มาติดต่อ และใช้ CCTV ของอาคารตามข้อตกลง
ทำเกิน: ติดสแกนลายนิ้วมือและกล้องของตัวเองทุกห้องในสำนักงานที่ไม่มีระบบหลัก
ห้องล็อก
พอดี: ตู้เครือข่ายและตู้เอกสาร HR ที่ล็อกได้ กุญแจจำกัดคน
ทำเกิน: สร้างห้องเซิร์ฟเวอร์ใหม่ทั้งที่ระบบอยู่บนคลาวด์
clear desk
พอดี: เดินตรวจรายไตรมาสพร้อมติดตามผล และจอล็อกอัตโนมัติ
ทำเกิน: ห้ามพิมพ์เอกสารทุกชนิดโดยไม่ดูว่างานไหนจำเป็น
ล้างและทำลาย
พอดี: บันทึกรายเครื่องที่ตรงกับทะเบียนสินทรัพย์ ใช้ผู้รับจ้างที่ให้ใบรับรอง
ทำเกิน: ทุบดิสก์เองทุกเครื่องรวมถึงเครื่องเช่าที่ต้องส่งคืน
ไฟฟ้าและแอร์
พอดี: UPS ให้อุปกรณ์เครือข่าย และใช้ระบบของอาคาร
ทำเกิน: ซื้อเครื่องปั่นไฟของตัวเองให้สำนักงานชั้นเดียว
"พอดี" คือคำแนะนำของเราสำหรับองค์กร 30–300 คน ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน ทำมากกว่านี้ได้ถ้ามีเหตุผลจากความเสี่ยง
nonconformity ตัวอย่าง
สถานการณ์ฝึก ไม่ใช่เหตุการณ์ขององค์กรสมมติ: บริษัทแห่งหนึ่งสุ่มแล็ปท็อป 5 เครื่องที่ทะเบียนสินทรัพย์บอกว่าจำหน่ายแล้ว 2 เครื่องไม่มีบันทึกล้างข้อมูล ผู้รับจ้างให้ใบรับรองแบบรวมที่ไม่ระบุหมายเลขเครื่อง
ขั้นตอนมีอยู่และใช้กับ 3 เครื่อง แต่หลักฐานพิสูจน์ไม่ได้ครบ และไม่มีการตรวจผู้รับจ้าง จึงเป็น NC · ช่องว่างจำกัดอยู่ที่หลักฐานของผู้รับจ้างรายเดียว และไม่พบว่าข้อมูลหลุด จึงเป็น minor ถ้าไม่มีการล้างหรือบันทึกเลยทั้งกระบวนการ จะเป็น major
ขอใบรับรองฉบับใหม่จากผู้รับจ้าง
corrective action ที่ถึงราก
สัญญาไม่ได้กำหนดว่าใบรับรองต้องระบุหมายเลขเครื่อง จึงแก้สัญญา ให้การเปลี่ยนสถานะในทะเบียนสินทรัพย์ต้องแนบบันทึกล้างรายเครื่อง และสุ่มตรวจผู้รับจ้างปีละครั้ง
สถานการณ์ฝึก ไม่ใช่เหตุการณ์ขององค์กรสมมติ: บริษัทแห่งหนึ่งไม่ใช้ A.7.12 ด้วยเหตุผลว่าสายเป็นของอาคาร แต่หลังย้ายตู้เครือข่ายเมื่อ 4 เดือนก่อน บริษัทจ้างช่างเดินสายเองจากตู้ไปยังห้องประชุม และ SoA ไม่ถูกทบทวน
เหตุผลการไม่ใช้ผิดจากความจริงในจุดเดียว (สายช่วงสั้นในสำนักงานที่ไม่มีระบบหลัก) ส่วน SoA และการประเมินความเสี่ยงที่เหลือยังถูกต้อง จึงไม่กระทบความสามารถของระบบโดยรวม = minor
เปลี่ยนสถานะ A.7.12 ใน SoA เป็นใช้
corrective action ที่ถึงราก
งานปรับปรุงสำนักงานไม่อยู่ในรายการตัวกระตุ้นให้ทบทวน SoA จึงเพิ่มไว้ ให้ HR & Admin Manager แจ้งคณะทำงาน ISMS ก่อนเริ่มงาน และประเมินความเสี่ยงของสายใหม่
สถานการณ์ฝึก ไม่ใช่เหตุการณ์ขององค์กรสมมติ: สมุดผู้มาติดต่อมีชื่อและเวลาเข้าครบ แต่ 3 จาก 20 รายการไม่มีเวลาออก
control ทำงานและไม่ขัดกับข้อกำหนดของบริษัท จึงยังไม่ใช่ NC แต่บันทึกไม่ครบพอที่จะใช้สืบย้อนเมื่อเกิดเหตุ จึงเป็นข้อสังเกต
ไม่ทำอะไร เพราะไม่ใช่ NC
corrective action ที่ถึงราก
ให้ผู้พาเดินเป็นคนลงเวลาออก แทนที่จะพึ่งผู้มาติดต่อ
กฎหมายไทยและกรอบอื่น
NIST CSF 2.0
CIS Controls v8.1
- 3.5 · 3.6 · 3.9 · 10.3 · 10.4CIS map ใน A.7 เพียงสองข้อ: 3.5 กับ A.7.14 และ 3.5 3.6 3.9 10.3 10.4 กับ A.7.10 ตาม CIS Controls Navigator v8.1 [10] ข้ออื่นใน A.7 CIS ไม่ map (ไฟล์ XLSX ปี 2024 ของ CIS ยังไม่มีสองข้อนี้ [7]) ค่า 4.3 ของ A.7.7 เป็นค่าที่เราประมาณเองเพื่อการสอน บันทึกในข้อมูลวิจัยของเว็บพร้อมธงว่าเป็นค่าประมาณ ไม่ใช่ค่าของ CIS
PDPA
- ม.37(1)มาตรการที่เหมาะสม ซึ่งประกาศ กคส. ปี 2565 ขยายว่ารวมทางกายภาพและเอกสารกระดาษ [4]
อื่น ๆ
- OLIRค่า NIST ในตารางนี้มาจาก informative reference ที่ผู้อื่นจัดทำในแคตตาล็อก OLIR ของ NIST ซึ่ง NIST ไม่ได้ตรวจความถูกต้อง [9]
- NIST SP 800-88 Rev. 2แนวทางล้างสื่อบันทึก ฉบับ ก.ย. 2025 แทน Rev. 1 ปี 2014 [2]
- NCSC shared responsibilityชั้นกายภาพของคลาวด์เป็นหน้าที่ของผู้ให้บริการ ลูกค้ายังดูแลการตั้งค่าและข้อมูล [3]
การ map เป็นการเทียบเจตนาโดยประมาณ ไม่ได้หมายความว่าทำข้อหนึ่งแล้วผ่านอีกกรอบหนึ่งโดยอัตโนมัติ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
ตัดทั้งหมวด A.7 เพราะใช้คลาวด์ ยังมีสำนักงาน แล็ปท็อป 80 เครื่อง และเอกสาร HR
เหตุผลไม่ใช้แค่ "N/A" ผู้ตรวจตรวจย้อนไม่ได้ และไม่มีใครรู้ว่าเมื่อไรต้องกลับมาใช้
เชื่อใบเสร็จทำลายแบบรวม ไม่มีหมายเลขเครื่อง จึงพิสูจน์ไม่ได้ว่าเครื่องไหนถูกทำลาย
ห้องล็อกที่กุญแจแขวนไว้หน้าห้อง ล็อกที่ใครก็เปิดได้ไม่ใช่ control
เดินตรวจ clear desk แล้วไม่ทำอะไรต่อ บันทึกที่พบซ้ำทุกไตรมาสคือหลักฐานว่า control ไม่ได้ผล
จ้างคนอื่นทำลาย ความรับผิดชอบไม่ได้ไปด้วย
ถ้าแหล่งข้อมูลเห็นต่าง
- ตัด A.7.12 ได้จริงไหมบางคนเห็นว่าสาย LAN จากตู้ของเราไปยังโต๊ะ ช่อง LAN ในห้องประชุมที่แขกใช้ หรือสายไฟที่เลี้ยง UPS ก็คือส่วนของเรา จึงไม่ควรตัด องค์กรสมมติตัดเพราะไม่ได้เดินสายเอง ข้อมูลลูกค้าในสายเข้ารหัส ช่อง LAN ห้องประชุมต่อเข้าวงแขกที่แยกจากวงพนักงาน (A.8.22) และสายเสียก็ย้ายไปทำงานจากบ้านได้ ผลประเมินจึงไม่มีความเสี่ยงที่ต้องใช้ข้อนี้ ไม่ใช่เพราะอาคารเป็นเจ้าของอย่างเดียว ถ้าบริษัทเดินสายเองหรือมีงานที่ย้ายออกจากสำนักงานไม่ได้ ให้ใช้ข้อนี้
- A.7.11 ใช้ แต่ A.7.12 ไม่ใช้ ขัดกันไหมผู้ตรวจอาจถามว่าทำไมเครือข่ายสำนักงานสำคัญเรื่องไฟฟ้า แต่ไม่สำคัญเรื่องสาย สองข้อขององค์กรสมมติพึ่งแผนเดียวกันคือย้ายไปทำงานจากบ้าน UPS เป็นอุปกรณ์ของบริษัทเองที่ให้ทีม support มีเวลาย้ายโดยไม่หลุดสายลูกค้าเมื่อไฟดับ (A.7.11) ส่วนสายเป็นของอาคารและข้อมูลในสายเข้ารหัส จึงไม่มีมาตรการด้านสายที่บริษัทต้องทำเพิ่ม ถ้าวันหนึ่งงานต้องอยู่ในสำนักงานเท่านั้น ต้องทบทวนทั้งสองข้อพร้อมกัน
- ต้องขอรายงานกายภาพจากผู้ให้บริการคลาวด์ไหมชั้นกายภาพเป็นหน้าที่ของผู้ให้บริการ [3] เราจึงอ้างรายงานและใบรับรองของผู้ให้บริการแทนการไปตรวจเอง ไม่ใช่เขียนว่า A.7 ไม่ใช้กับคลาวด์
- ใช้ CCTV ของอาคารพอไหมองค์กรสมมติใช้ของอาคารตามข้อตกลง (E33) เพราะห้องล็อกไม่มีระบบหลัก บางคนแนะนำกล้องของตัวเองที่ห้องล็อก เราเห็นว่าขึ้นกับความเสี่ยง ไม่ใช่ข้อบังคับ
แบบทดสอบ
ผ่านแบบทดสอบบทนี้แล้ว บันทึกไว้ในเครื่องนี้เท่านั้น
คำศัพท์ในบทนี้
- Restricted area พื้นที่ที่ต้องควบคุม
- พื้นที่ที่มีข้อมูลหรืออุปกรณ์สำคัญ ซึ่งจำกัดคนเข้าและมีกติกาการทำงาน
- Tailgating การเดินตามเข้าประตู
- คนที่ไม่มีสิทธิ์เดินตามคนที่มีบัตรเข้าไปในพื้นที่ควบคุม
- Clear desk and clear screen โต๊ะโล่งและจอล็อก
- ไม่วางเอกสารหรือสื่อทิ้งไว้ และล็อกจอเมื่อไม่อยู่ที่โต๊ะ
- Media sanitization การล้างข้อมูลในสื่อบันทึก
- ทำให้การกู้ข้อมูลในสื่อกลับมาเป็นไปไม่ได้ในทางปฏิบัติ ตามความลับของข้อมูล
- Mobile equipment อุปกรณ์ที่พกออกไปใช้นอกสำนักงาน
- อุปกรณ์ของบริษัทที่อยู่ที่บ้าน ระหว่างเดินทาง หรือที่ลูกค้า
- Exclusion control ที่ไม่ใช้
- control ใน Annex A ที่ SoA ระบุว่าไม่ใช้ พร้อมเหตุผลที่ตรวจได้
แหล่งอ้างอิง 10 รายการ
ตรวจทานล่าสุด 12 พ.ย. 2569 · ระดับความมั่นใจของเนื้อหา: ปานกลาง–สูง
- Morgan Stanley Smith Barney to Pay $35 Million for Extensive Failures to Safeguard Personal Information of Millions of Customers (Press Release 2022-168)
- NIST SP 800-88 Rev. 2, Guidelines for Media Sanitization
- Cloud security shared responsibility model
- ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เรื่อง มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565
- NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0 Reference Tool export - all informative references (XLSX)
- CIS_Controls_v8.1_Mapping_to_ISO.IEC_27001.2022 (XLSX, 'Last updated June 2024')
- ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เรื่อง หลักเกณฑ์ในการลบหรือทำลาย หรือทำให้ข้อมูลส่วนบุคคลเป็นข้อมูลที่ไม่สามารถระบุตัวบุคคลที่เป็นเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลได้ พ.ศ. 2567
- CSF 2.0 Informative References
- CIS Controls Navigator v8.1 (mapping view: ISO/IEC 27001:2022)
- Personal Data Protection Act B.E. 2562 (2019) Unofficial Translation
แนวทางการล้างสื่อของ NIST เรื่อง shared responsibility ของ NCSC และคดีของ SEC เปิดอ่านจากแหล่งทางการแล้ว การแบ่งหน้าที่กับอาคารให้เช่าและเหตุผลไม่ใช้ A.7.12 เป็นการออกแบบขององค์กรสมมติ ต้องปรับตามสัญญาเช่าจริง
เว็บนี้อ้างข้อกำหนดและ control ด้วยหมายเลขและอธิบายด้วยคำของเราเอง ไม่ได้คัดลอกข้อความมาตรฐาน เมื่อจะนำไปปฏิบัติหรือขอการรับรอง ต้องใช้ตัวมาตรฐานฉบับจริงที่ซื้อจาก ISO หรือ สมอ.