• ประมาณ 25 นาที
  • เริ่มต้น
  • HR · ISMS manager · หัวหน้าทีม · IT
  • ตรวจทาน 12 พ.ย. 2569

โหมดสอน แม่แบบ 1 ชิ้น

สรุปบทนี้

  1. A.6 ทั้งหมวดคือเส้นทางของคนหนึ่งคน: ก่อนจ้าง (A.6.1 A.6.2 A.6.6) ระหว่างทำงาน (A.6.3 A.6.4 A.6.7 A.6.8) และหลังพ้นสภาพ (A.6.5)

  2. การตรวจประวัติและโทษทางวินัยแตะทั้ง PDPA และกฎหมายแรงงาน ประวัติอาชญากรรมเป็นข้อมูลอ่อนไหว ทุกขั้นที่ไม่แน่ใจให้ปรึกษาฝ่ายกฎหมายหรือ HR

  3. ผลตรวจภายใน F1 ขององค์กรสมมติเกิดที่วันสุดท้าย: ticket พ้นสภาพไม่มีบรรทัดของระบบที่อยู่นอก SSO แม่แบบ ISMS-HR-01 ในบทนี้แก้ตรงจุดนั้น

  • 6.1.2 ข้อกำหนดของมาตรฐาน (เลขข้อ)
  • A.8.13 control ใน Annex A ดูชื่อทุกข้อ
  • R05 ความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ
  • E44 หลักฐานตัวอย่าง
  • ISMS-SC-01 รหัสเอกสาร
  • [1] แหล่งอ้างอิงท้ายบท
  • วันที่ของบริษัทสมมติเป็นเรื่องเล่าปี 2026–2029 (เริ่มโครงการ ม.ค. 2026 ได้ใบรับรอง ธ.ค. 2026) ไม่ผูกกับวันที่ปัจจุบัน

ทำสิ่งนี้ตอนนี้

  1. ดึงรายชื่อคนที่ลาออก 3 คนล่าสุด แล้วเทียบกับรายชื่อบัญชีของระบบหนึ่งระบบที่ไม่ได้ล็อกอินผ่าน SSO
  2. ถามพนักงานที่เพิ่งเข้างาน 2 คนว่า ถ้าเผลอกดลิงก์ phishing จะแจ้งใคร ทางไหน ถ้าคำตอบไม่ตรงกัน ให้ใส่ช่องทางแจ้งเหตุในวันแรกของการเข้างาน
  3. เปิดสัญญาจ้างฉบับล่าสุด หาข้อที่บอกว่าหน้าที่รักษาความลับมีผลหลังพ้นสภาพนานแค่ไหน ถ้าไม่พบ ส่งให้ฝ่ายกฎหมายทบทวน

แปด control บนเส้นทางของคนหนึ่งคน

หมวด A.6 ไม่ได้ยาก แต่กระจายอยู่หลายฝ่าย HR ถือสัญญา ทีม Platform ถือบัญชี หัวหน้าทีมรู้ว่าใครทำอะไร จุดที่หลุดบ่อยจึงเป็นรอยต่อระหว่างฝ่าย

องค์กรสมมติจึงเขียนขั้นตอนเดียว (ISMS-HR-01) ที่ทุกฝ่ายใช้ร่วมกัน และให้ระบบ HR เป็นจุดเริ่มของทุกการเปลี่ยนแปลง

  1. ก่อนจ้างA.6.1 คัดกรองตามระดับตำแหน่ง
  2. เซ็นสัญญาA.6.2 หน้าที่ในสัญญาจ้าง · A.6.6 ข้อรักษาความลับ/NDA
  3. 30 วันแรกA.6.3 อบรมพื้นฐานและตามบทบาท · A.6.8 รู้ช่องทางแจ้งเหตุ
  4. ทุกวันA.6.7 ทำงานนอกออฟฟิศ
  5. เมื่อฝ่าฝืนA.6.4 กระบวนการทางวินัย
  6. วันสุดท้ายและหลังจากนั้นA.6.5 ถอนสิทธิ์ และหน้าที่ที่ยังผูกพัน
เส้นทางเดียวกันใช้กับผู้รับเหมาที่ได้บัญชีของบริษัท เพราะ CISA นับทั้งอดีตพนักงาน ผู้รับเหมา และผู้ขาย เป็นคนใน (insider) [5]

ก่อนจ้าง: คัดกรอง สัญญา และ NDA

  • A.6.1 ตรวจสอบประวัติก่อนจ้าง

    คนที่จะได้สิทธิ์เข้าข้อมูลลูกค้าต้องเป็นคนที่ไว้ใจได้ จึงเช็กประวัติเท่าที่กฎหมายแรงงานและ PDPA เปิดให้ทำ เช่น ยืนยันวุฒิ โทรถามที่ทำงานเก่า และเข้มขึ้นสำหรับตำแหน่งที่ถือสิทธิ์ admin หรือดูแลเงิน

    องค์กรสมมติใช้ พนักงาน support และ platform เห็นข้อมูลเงินเดือนของลูกค้าและบางคนมีสิทธิ์สูง (R09) · สัญญาลูกค้าธนาคาร

    ตำแหน่งที่เข้าถึงข้อมูลเงินเดือนลูกค้าตรวจอะไรบ้าง และขอความยินยอมอย่างไร

  • A.6.2 ใส่หน้าที่ความปลอดภัยในสัญญาจ้าง

    ถ้าไม่ตกลงกันตั้งแต่วันแรก จะขอให้พนักงานรักษาความลับหรือทำตามนโยบายภายหลังได้ยาก สัญญาจ้างและสัญญา contractor จึงมีข้อเรื่องความลับ การใช้ข้อมูล และการทำตามกติกาความปลอดภัย ให้เซ็นก่อนเริ่มงาน

    องค์กรสมมติใช้ สัญญาลูกค้าธนาคาร

    สัญญาจ้างฉบับไหนที่ระบุหน้าที่นี้ ใช้กับผู้รับจ้างอิสระด้วยหรือไม่

  • A.6.6 ให้ทุกฝ่ายลงนาม NDA

    ทุกครั้งที่ต้องเปิดข้อมูลลับให้คนอื่นเห็น เช่น คุยดีลกับ partner หรือจ้างฟรีแลนซ์ ต้องมีข้อผูกพันทางกฎหมายรองรับ จึงมี NDA แบบมาตรฐานที่ฝ่ายกฎหมายปรับให้ทันสมัย และติดตามว่าใครเซ็นแล้วบ้าง

    องค์กรสมมติใช้ ผู้รับเหมาและที่ปรึกษาที่ได้บัญชีของบริษัทและเห็นข้อมูลลูกค้าต้องผูกพันเรื่องความลับ · สัญญาลูกค้าธนาคาร

    ผู้รับจ้างอิสระที่เข้าถึงโค้ดได้ลงนาม NDA ครบหรือไม่

ชื่อย่อและเจตนาเราเขียนเองเพื่อการเรียน ไม่ใช่ข้อความของมาตรฐาน · แถว "องค์กรสมมติ" มาจาก SoA ของบริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด · R = ความเสี่ยง E = หลักฐาน

ข้อนี้แตะกฎหมายมากที่สุดในหมวด การคัดกรองควรได้สัดส่วนกับสิทธิ์ที่ตำแหน่งจะได้ และเก็บข้อมูลเท่าที่จำเป็น

  • ทั่วไปยืนยันตัวตนและวุฒิที่อ้าง · Sales/Marketing ธุรการ
  • เห็นข้อมูลลูกค้าเพิ่มการสอบถามผู้อ้างอิง · Customer Support QA
  • สิทธิ์ admin หรือการเงินเพิ่มการตรวจประวัติผ่านช่องทางที่กฎหมายอนุญาต · Platform การเงิน
  • ประวัติอาชญากรรมPDPA ม.26 นับเป็นข้อมูลอ่อนไหว ต้องได้ความยินยอมโดยชัดแจ้งเว้นแต่เข้าข้อยกเว้น และการเก็บต้องอยู่ใต้การควบคุมของหน่วยงานที่มีอำนาจ หรือมีมาตรการตามที่คณะกรรมการประกาศ [1][2] ปรึกษาฝ่ายกฎหมาย
ระดับการคัดกรองเป็นการตัดสินใจขององค์กรสมมติ ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐานหรือกฎหมาย ก่อนใช้จริงให้ฝ่ายกฎหมายหรือ HR ทบทวน

ระหว่างทำงาน: อบรม วินัย และทำงานนอกออฟฟิศ

  • A.6.3 อบรมให้คนรู้และทำเป็น

    คนส่วนใหญ่ไม่ได้ตั้งใจทำผิด แค่ดูไม่ออกว่าอีเมลนั้นคือ phishing จึงมีอบรมตอนเข้างานและทุกปี ส่ง phishing จำลอง และสอนเพิ่มตามหน้าที่ เช่น secure coding สำหรับ developer และวิธีเช็กคำขอโอนเงินสำหรับฝ่ายบัญชี

    องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R05, R15

    อัตราอบรมครบของปีนี้เท่าไร คนที่ไม่ครบจัดการอย่างไร

  • A.6.4 มีบทลงโทษเมื่อฝ่าฝืน

    ถ้าฝ่าฝืนแล้วไม่มีอะไรเกิดขึ้น กติกาก็ไม่มีน้ำหนัก แต่ถ้าลงโทษแบบไม่มีหลักก็ไม่ยุติธรรม จึงมีขั้นตอนทางวินัยที่ HR ประกาศให้รู้ล่วงหน้า แยกความพลาดโดยสุจริตออกจากการจงใจ และให้โอกาสชี้แจง

    องค์กรสมมติใช้ กฎหมายแรงงาน

    ถ้าพนักงานส่งข้อมูลลูกค้าออกไปอีเมลส่วนตัว จะเกิดอะไรขึ้น

  • A.6.7 ทำงานนอกออฟฟิศอย่างปลอดภัย

    เมื่อพนักงานทุกคนทำงานจากบ้านหรือร้านกาแฟได้ ข้อมูลก็ออกไปนอกออฟฟิศด้วย จึงมีกติกาสั้นๆ เช่น ใช้เครื่องบริษัทที่เข้ารหัสแล้ว เข้าระบบผ่าน VPN หรือ zero trust เลี่ยง Wi-Fi สาธารณะที่ไม่มีรหัส และระวังคนแอบมองจอ

    องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R07

    ทำงานจากร้านกาแฟได้หรือไม่ มีกติกาอะไร

พนักงานทุกคนทำงานจากบ้านได้ ข้อมูลลูกค้าจึงอยู่ที่บ้าน 80 หลัง กติกาต้องสั้นพอให้จำได้ และมีระบบช่วยบังคับ

เนื้อหาอบรมพนักงานไม่ต้องเขียนเอง ใช้บทเรียนจากเว็บ Security Awareness ของ IT Select Lab ได้ เช่น ฟิชชิง ทำงานนอกออฟฟิศ และ ภัยจากคนในและการใช้ AI

  • A.6.3 อบรมที่วัดผลได้แนวทางของ NIST มองการอบรมเป็นโปรแกรมที่มีวงจร แยก awareness การอบรมตามบทบาท และการศึกษา และวัดการเปลี่ยนพฤติกรรม [4] องค์กรสมมติวัดอัตรารายงาน phishing (M3) คู่กับอัตราอบรม (M7)
  • A.6.7 กติกาทำงานนอกออฟฟิศสั้นพอให้จำได้: ใช้เครื่องบริษัทที่อยู่ใน MDM (E31) ล็อกจอเมื่อลุก ไม่ทำงานกับข้อมูลลูกค้าบนจอที่คนอื่นเห็น
  • A.6.4 วินัยที่ประกาศไว้ก่อนนายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 10 คนต้องประกาศข้อบังคับการทำงานเป็นภาษาไทย [3] องค์กรสมมติจึงให้ข้อบังคับอ้างถึงนโยบายความมั่นคงปลอดภัย (E29) รายละเอียดโทษและขั้นตอนให้ HR และฝ่ายกฎหมายกำหนด
  • การเฝ้าดูพนักงานต้องแจ้งก่อนDLP EDR log CCTV และ log บัตรเข้าออก เก็บข้อมูลส่วนบุคคลของพนักงาน PDPA ให้เก็บเท่าที่จำเป็น (ม.22) แจ้งวัตถุประสงค์ ข้อมูลที่เก็บ และระยะเก็บก่อนหรือขณะเก็บ (ม.23) และต้องมีฐานทางกฎหมายรองรับ (ม.24) [1] จึงควรเขียนเรื่องนี้ในประกาศความเป็นส่วนตัวสำหรับพนักงาน ฐานที่เหมาะและระดับที่ได้สัดส่วนให้ปรึกษาฝ่ายกฎหมายหรือ DPO
บทนี้สอนเฉพาะส่วนที่ ISMS ต้องการ เนื้อหาอบรมสำหรับพนักงานใช้บทเรียนจากเว็บ Security Awareness ของ IT Select Lab ได้

ช่องทางแจ้งเหตุที่คนกล้าใช้

  • A.6.8 ช่องทางให้ทุกคนแจ้งเหตุ

    ยิ่งรู้เร็ว ความเสียหายยิ่งน้อย แต่คนจะแจ้งก็ต่อเมื่อแจ้งง่ายและไม่โดนตำหนิ จึงมีช่องแชตหรืออีเมลเดียวไว้แจ้งเรื่องแปลกๆ เช่น เผลอกดลิงก์ phishing หรือทำแล็ปท็อปหาย และบอกทุกคนตั้งแต่วันแรก

    องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R05

    ถ้าเห็นอีเมลน่าสงสัย พนักงานแจ้งที่ไหน ลองสุ่มถามพนักงาน 2 คน

นโยบายขององค์กรสมมติเขียนว่าการแจ้งโดยสุจริตไม่ถูกลงโทษ และบอกช่องทางตั้งแต่วันแรก ผลจึงวัดได้จากเวลาที่คนแจ้ง

สถานการณ์ฝึก: พนักงานใหม่กดลิงก์ผิด แล้วแจ้งภายใน 10 นาที

1 สถานการณ์

สถานการณ์ฝึก ไม่ใช่เหตุการณ์ในเรื่องเล่าขององค์กรสมมติ · พนักงาน support ที่เพิ่งเริ่มงานได้ 3 สัปดาห์ กดลิงก์ในอีเมลแจ้งว่ารหัสผ่านหมดอายุ แล้วจึงสังเกตว่าโดเมนผิด

2 ความเสี่ยง

R05 phishing ขโมยบัญชีทีม support ที่เห็นข้อมูลลูกค้า

ระดับ 12 วิกฤต → คงเหลือ 4

A.6.3A.6.8

3 control และหลักฐาน

  • A.6.8 ช่องทางให้ทุกคนแจ้งเหตุ
  • A.6.3 อบรมให้คนรู้และทำเป็น
  • A.8.5 MFA และล็อกอินที่เจาะยาก
  • E30 บันทึกการอบรม awareness และผลฝึกซ้อม phishing รายไตรมาส
  • E19 ทะเบียนเหตุการณ์ รายงานทบทวนหลังเหตุ และรายงานการซ้อม

4 auditor ตรวจ

ผ่าน

สถานการณ์ฝึก · ผู้ตรวจถามพนักงาน 3 คนว่าถ้ากดลิงก์ผิดจะทำอะไร ทุกคนตอบช่อง #security และบอกว่าไม่ถูกลงโทษ ทะเบียนเหตุการณ์ (E19) มีรายการนี้พร้อมเวลาแจ้งและผลตรวจ

ผู้ตรวจไม่ได้ดูแค่เอกสาร แต่ถามคนหน้างาน · ทุกคนตอบตรงกัน จึงผ่าน

  1. สถานการณ์: คนใหม่คือคนที่ยังไม่รู้ว่าอีเมลภายในหน้าตาแบบไหน และยังไม่กล้าถาม
  2. ความเสี่ยง: R05 phishing ขโมยบัญชีทีม support ก่อนจัดการ 4 × 3 = 12 ระดับวิกฤต
  3. control และหลักฐาน: อบรมภายใน 30 วันแรก (E30) บอกช่องทางแจ้ง · passkey ทำให้รหัสผ่านที่ถูกหลอกไปใช้ไม่ได้ ก็ต่อเมื่อปิดทางล็อกอินสำรองที่อ่อนกว่าและคุมการกู้บัญชีด้วย (ดูบทอุปกรณ์ปลายทาง) · ทีมตรวจแล้วปิดเรื่องในทะเบียนเหตุการณ์ (E19)
  4. auditor ตรวจ: ผู้ตรวจไม่ได้ดูแค่เอกสาร แต่ถามคนหน้างาน · ทุกคนตอบตรงกัน จึงผ่าน

แบบที่ทำให้คนเงียบ

  • ประกาศชื่อคนที่คลิกลิงก์ phishing จำลอง
  • หักคะแนนประเมินทุกครั้งที่แจ้งเหตุว่าตัวเองพลาด
  • ไม่มีขั้นตอนชี้แจง ใช้ดุลพินิจหัวหน้าแต่ละคน

แบบที่ทำให้คนกล้าแจ้ง

  • นโยบายเขียนชัดว่าแจ้งโดยสุจริตไม่ถูกลงโทษ
  • แยกความพลาดโดยสุจริตออกจากการจงใจฝ่าฝืน
  • กระบวนการทางวินัยใช้กับการจงใจ และมีขั้นตอนชี้แจงตามข้อบังคับการทำงาน
  • วัดอัตราการแจ้ง ไม่ใช่แค่อัตราคลิก
A.6.4 กับ A.6.8 ต้องออกแบบคู่กัน ถ้าแจ้งแล้วโดนลงโทษ คนจะเงียบ และองค์กรจะรู้เหตุช้าลง

วันสุดท้าย และหลังจากนั้น

  • A.6.5 หน้าที่ยังอยู่แม้ลาออกแล้ว

    การลาออกไม่ได้ลบความรู้เรื่องลูกค้าออกจากหัวคน จึงบอกพนักงานให้ชัด ทั้งในสัญญาและในวันสุดท้าย ว่าหน้าที่รักษาความลับยังผูกพันอีกกี่ปี และข้อมูลอะไรห้ามนำไปใช้ที่ทำงานใหม่

    องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R02

    พนักงานที่ลาออกได้รับการแจ้งเรื่องหน้าที่รักษาความลับอย่างไร

ผลตรวจภายในครั้งที่ 1 ขององค์กรสมมติพบช่องว่างตรงนี้ ไม่ใช่เพราะคนลืม แต่เพราะ checklist ไม่มีบรรทัดให้จำ วิธีหาสาเหตุอยู่ในบท Nonconformity และ corrective action

F1: คนลาออก 1 ใน 5 ยังมีบัญชี Git hosting

1 สถานการณ์

วิศวกรคนหนึ่งลาออกเมื่อ 2026-07-10 ticket พ้นสภาพปิด SSO รับคืนเครื่อง และเตือนเรื่องความลับครบ แต่ Git hosting ใช้บัญชีแยก จึงไม่มีบรรทัดให้ใครปิด

2 ความเสี่ยง

R02 พนักงานลาออกแล้วยังมีสิทธิ์เข้าระบบ

ระดับ 9 สูง → คงเหลือ 3

A.6.5A.5.18

3 control และหลักฐาน

  • A.6.5 หน้าที่ยังอยู่แม้ลาออกแล้ว
  • A.5.18 ให้ ทบทวน และถอนสิทธิ์
  • A.5.11 เก็บของคืนเมื่อออก ย้ายบทบาท หรือจบสัญญา
  • E09 checklist พนักงานพ้นสภาพ (คืนเครื่อง ปิดบัญชี เตือนเรื่องความลับ)
  • E13 ticket สร้างและปิดบัญชีที่เชื่อมกับระบบ HR

4 auditor ตรวจ

NC minor

internal audit ครั้งที่ 1 สุ่มคนลาออก 5 คน 4 คนปิดครบภายในวันสุดท้าย 1 คนยังมีบัญชี Git hosting ที่ไม่ได้ผูก SSO พบเมื่อ 2026-09-02

ผลคือ minor เพราะพลาด 1 ใน 5 คนในระบบเดียว กระบวนการหลักผ่าน SSO ทำงาน และไม่พบการใช้บัญชี จึงไม่กระทบความสามารถของระบบในการให้ผลตามที่ตั้งใจ · CAR ISMS-NC-01 เพิ่มรายการระบบนอก SSO ใน ticket และผูก Git hosting กับ SSO ในเรื่องเล่า CAR ปิด 2026-12-15 หลังตรวจผล 3 เดือน

  1. สถานการณ์: วันสุดท้ายเป็นวันที่หลายฝ่ายต้องทำงานพร้อมกัน ส่วนที่ไม่มีอยู่ใน checklist จะไม่มีใครทำ
  2. ความเสี่ยง: R02 ก่อนจัดการ 3 × 3 = 9 · คงเหลือตอนตรวจ 1 × 3 หลัง F1 ทะเบียนฉบับ 1.3 ปรับเป็น 2 × 3 เพราะเกิดขึ้นจริงแล้ว · เจ้าของคือ HR & Admin Manager เพราะต้องแก้ทั้งฝั่ง HR และฝั่งระบบ
  3. control และหลักฐาน: A.6.5 เตือนเรื่องหน้าที่หลังพ้นสภาพ (E09) และการถอนสิทธิ์ผ่าน ticket (E13) ทำงานครบสำหรับระบบที่ผูก SSO
  4. auditor ตรวจ: ผลคือ minor เพราะพลาด 1 ใน 5 คนในระบบเดียว กระบวนการหลักผ่าน SSO ทำงาน และไม่พบการใช้บัญชี จึงไม่กระทบความสามารถของระบบในการให้ผลตามที่ตั้งใจ · CAR ISMS-NC-01 เพิ่มรายการระบบนอก SSO ใน ticket และผูก Git hosting กับ SSO ในเรื่องเล่า CAR ปิด 2026-12-15 หลังตรวจผล 3 เดือน
ISMS-HR-01_joiner-mover-leaver.docxมีรายการระบบนอก SSO ในตัว ticket

บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด

ขั้นตอนเข้างาน ย้ายงาน และพ้นสภาพ

รหัส
ISMS-HR-01
ฉบับ
1.1
อนุมัติ
MD
วันที่
2026-09-30

7. ระบบที่ต้องปิดเองเพราะอยู่นอก SSO

ระบบวิธีถอนสิทธิ์ใครทำ
Git hosting (บัญชีเดิม)ปิดบัญชี ยกเลิก token และ SSH keyHead of Platform
payroll ของบริษัทแจ้งผู้ให้บริการ เก็บอีเมลยืนยันHR & Admin Manager
บัญชีโซเชียลของบริษัทถอดผู้ดูแล เปลี่ยนรหัสใน password managerหัวหน้า Marketing

L3 ปิดทุกระบบในข้อ 7

ปิดทีละบรรทัดภายใน 1 วันทำงาน ช่องว่างใน ticket ปิดไม่ได้

9. การวัดผล

M1 เทียบรายชื่อจากระบบ HR กับ log SSO และรายการข้อ 7 ทุกเดือน

ฉบับเต็มล่าสุด (1.2) ดาวน์โหลดได้ด้านล่าง

  1. A.5.18 · A.6.5 ทุกระบบนอก SSO มีบรรทัดและเจ้าของ ระบบที่ไม่อยู่ในตารางถือว่าไม่ได้รับอนุญาต
  2. A.6.5 ระบบ ticket บังคับ ไม่พึ่งความจำของคน
  3. 9.1 ตัวชี้วัดนับระบบนอก SSO แล้ว จึงจับช่องว่างแบบ F1 ได้
สลับดูส่วนพ้นสภาพของฉบับ 1.0 ที่ F1 พบช่องว่าง กับฉบับ 1.1 หลัง CAR ISMS-NC-01 กดหมุดเพื่อดูว่าส่วนนั้นตอบ control ข้อใด

ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร

DOCX Markdown

auditor จะขอดูอะไร

ขอดูการคัดกรองของพนักงานใหม่ 3 คนล่าสุด ตำแหน่งที่มีสิทธิ์ admin ตรวจอะไรเพิ่ม

ยอมรับ

  • checklist คัดกรอง (E28) ที่ระบุระดับตำแหน่ง ผลสรุป วันที่ และบันทึกความยินยอมเมื่อจำเป็น

ไม่พอ

  • "HR ทำแล้ว" แต่ไม่มีบันทึก
  • สำเนาเอกสารประวัติอาชญากรรมที่เก็บไว้ในไดรฟ์รวมโดยไม่มีกำหนดลบ

พนักงานใหม่ได้อบรมเมื่อไร และวัดผลอย่างไร

ยอมรับ

  • บันทึกอบรม (E30) ที่แสดงว่าอบรมภายใน 30 วัน และผลฝึกซ้อม phishing รายไตรมาส

ไม่พอ

  • ใบเซ็นชื่อเข้าห้องอบรมอย่างเดียว
  • ไฟล์สไลด์ที่ไม่มีรายชื่อผู้เข้าอบรม

สุ่มคนลาออก 5 คน ขอ ticket พ้นสภาพและหลักฐานว่าปิดครบทุกระบบ

ยอมรับ

  • ticket (E13) และ checklist (E09) ที่มีรายการระบบนอก SSO พร้อมชื่อคนปิดและเวลา
  • ผลตัวชี้วัด M1 รายเดือน

ไม่พอ

  • ข้อความแชตว่า "ปิดแล้วนะ"
  • ticket ที่ปิดโดยไม่มีรายการระบบ

ถ้าพนักงานจงใจส่งข้อมูลลูกค้าออกไปนอกบริษัท จะเกิดอะไรขึ้น

ยอมรับ

  • ข้อบังคับการทำงานที่อ้างนโยบายความมั่นคงปลอดภัย และพนักงานรับทราบแล้ว (E29)
  • ขั้นตอนที่ HR และฝ่ายกฎหมายกำหนด มีการให้ชี้แจง

ไม่พอ

  • "ไล่ออกทันที" แบบปากเปล่า โดยไม่มีขั้นตอน

ผู้รับเหมาและที่ปรึกษาที่เห็นข้อมูลลูกค้า เซ็น NDA ไหม ทบทวนแม่แบบเมื่อไร

ยอมรับ

  • รายชื่อผู้ลงนาม NDA และแม่แบบ NDA ที่มีวันทบทวน (E29)

ไม่พอ

  • NDA แม่แบบอายุหลายปีที่ไม่มีใครทบทวน

ทำแบบพอดี vs ทำเกิน

คัดกรอง

พอดี: 3 ระดับตามตำแหน่ง เก็บแค่ผลสรุปกับวันที่

ทำเกิน: ตรวจประวัติอาชญากรรมทุกตำแหน่งและเก็บสำเนาไว้ตลอดไป

อบรม

พอดี: พื้นฐานภายใน 30 วัน ปีละครั้ง และตามบทบาท ฝึกซ้อม phishing รายไตรมาส

ทำเกิน: วิดีโอยาวหนึ่งชั่วโมงปีละครั้ง แล้วนับว่าครบ

ทำงานนอกออฟฟิศ

พอดี: กติกาหนึ่งหน้าคู่กับ MDM ที่บังคับค่าตั้ง

ทำเกิน: คู่มือ 30 หน้าที่ไม่มีระบบช่วยบังคับ

NDA

พอดี: แม่แบบเดียวที่ฝ่ายกฎหมายทบทวนปีละครั้ง และรายชื่อผู้ลงนาม

ทำเกิน: NDA แยกทุกโครงการ เก็บกระจายในอีเมล

พ้นสภาพ

พอดี: ticket อัตโนมัติจากระบบ HR ที่มีรายการระบบนอก SSO ในตัว

ทำเกิน: ประชุมปิดงานทุกครั้งที่มีคนลาออก

"พอดี" คือคำแนะนำของเราสำหรับองค์กร 30–300 คน ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน ทำมากกว่านี้ได้ถ้ามีเหตุผลจากความเสี่ยง

nonconformity ตัวอย่าง

NC minorA.6.1

สถานการณ์ฝึก ไม่ใช่เหตุการณ์ขององค์กรสมมติ: สุ่มพนักงานใหม่ 6 คน ตำแหน่ง Platform 2 คนไม่มีบันทึกการคัดกรองตามระดับที่ขั้นตอนของบริษัทกำหนด อีก 4 คนครบ

ขั้นตอนมีอยู่และส่วนใหญ่ทำจริง ช่องว่างจำกัดอยู่ที่ตำแหน่งหนึ่ง เป็นความพลาดเฉพาะส่วน ไม่ใช่กระบวนการล้มทั้งหมด จึงไม่กระทบความสามารถของระบบในการให้ผลตามที่ตั้งใจ = minor

แก้แบบไม่ถึงราก

ให้ HR ไปตรวจสองคนนั้นย้อนหลังแล้วปิดเรื่อง

corrective action ที่ถึงราก

ช่องระดับตำแหน่งในใบขออัตรากำลังไม่บังคับกรอก จึงทำให้เป็นช่องบังคับ ให้ระบบ HR ไม่ออก ticket สร้างบัญชีจนกว่า checklist คัดกรองจะครบ และตรวจผลจากพนักงานใหม่ 3 เดือนถัดไป

NC minorA.6.37.3

สถานการณ์ฝึก ไม่ใช่เหตุการณ์ขององค์กรสมมติ: พนักงานใหม่ 4 ใน 10 คนของไตรมาสล่าสุดยังไม่ได้อบรม awareness หลังเริ่มงานเกิน 60 วัน ขณะที่ขั้นตอนกำหนด 30 วัน

พบซ้ำหลายคนในรอบเดียวจึงเป็นแบบแผน ไม่ใช่ครั้งเดียว จึงเป็น NC ไม่ใช่ observation แต่การอบรมยังเกิดขึ้นและคนที่เหลือได้อบรมตามกำหนด ระบบโดยรวมยังให้ผล จึงเป็น minor ไม่ใช่ major

แก้แบบไม่ถึงราก

ส่งลิงก์อบรมให้ทั้ง 4 คนทำให้เสร็จภายในสัปดาห์

corrective action ที่ถึงราก

การมอบหมายอบรมทำด้วยมือและไม่มีใครเห็นรายการค้าง จึงให้ระบบ HR มอบหมายอัตโนมัติในวันแรก แจ้งหัวหน้าเมื่อเลยวันที่ 20 และรายงาน M7 ในคณะทำงาน ISMS ทุกเดือน

observationA.6.7

สถานการณ์ฝึก ไม่ใช่เหตุการณ์ขององค์กรสมมติ: พนักงาน 1 คนจาก 8 คนที่สัมภาษณ์ตอบไม่ได้ว่ากติกาการทำงานจากที่สาธารณะคืออะไร อีก 7 คนตอบได้ และค่าตั้ง MDM บังคับล็อกจอทุกเครื่อง

พบครั้งเดียว และมีมาตรการทางเทคนิครองรับ จึงเป็น observation ถ้าพบหลายคนจะกลายเป็น minor

แก้แบบไม่ถึงราก

ไม่ทำอะไร เพราะไม่ใช่ NC

corrective action ที่ถึงราก

ใส่กติกาหนึ่งหน้าไว้ในหน้าแรกของ intranet และถามคำถามเดียวนี้ในแบบทดสอบอบรมรอบถัดไป

กฎหมายไทยและกรอบอื่น

NIST CSF 2.0

  • GV.RR-04รวมความมั่นคงปลอดภัยไว้ในงาน HR ทั้งคัดกรอง สัญญา และพ้นสภาพ · OLIR ชุด 154 map กับทุกข้อของ A.6 ส่วนชุด 218 map A.6 ส่วนใหญ่กับ GV.PO-01 (นโยบาย) [8]
  • PR.AT-01ให้ความรู้และอบรมพนักงาน OLIR ทั้งสองชุด map กับ A.6.3 [8]
  • RS.MA-02คัดกรองและยืนยันรายงานเหตุ OLIR ชุด 154 map กับ A.6.8 [8]

CIS Controls v8.1

  • 14.1โปรแกรมสร้างความตระหนัก CIS Controls Navigator v8.1 map กับ A.6.3 [11]
  • 6.2กระบวนการถอนสิทธิ์ Navigator map กับ A.6.5 [11]
  • 17.3กระบวนการให้พนักงานรายงานเหตุ Navigator map กับ A.6.8 [11]

PDPA

  • ม.26ประวัติอาชญากรรมเป็นข้อมูลอ่อนไหว ใช้กับการคัดกรองตาม A.6.1 [1]

อื่น ๆ

  • OLIRค่า NIST ในตารางนี้มาจาก informative reference ที่ผู้อื่นจัดทำและอยู่ในแคตตาล็อก OLIR ของ NIST ซึ่ง NIST ไม่ได้ตรวจความถูกต้องของ mapping แบบนี้ [10] ใช้เป็นจุดตั้งต้น ไม่ใช่คำตอบทางการ
  • NIST SP 800-50 Rev. 1แนวทางโปรแกรมอบรมด้านความมั่นคงปลอดภัยและความเป็นส่วนตัว ใช้ออกแบบ A.6.3 [4]

การ map เป็นการเทียบเจตนาโดยประมาณ ไม่ได้หมายความว่าทำข้อหนึ่งแล้วผ่านอีกกรอบหนึ่งโดยอัตโนมัติ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • checklist พ้นสภาพที่ไม่รู้จักระบบนอก SSO ระบบที่ไม่มีบรรทัดใน ticket จะไม่มีใครปิด แบบเดียวกับ F1

  • ตรวจประวัติทุกอย่างกับทุกคน เก็บข้อมูลอ่อนไหวเกินจำเป็น และเพิ่มความเสี่ยงตาม PDPA โดยไม่ลดความเสี่ยงของงานส่วนใหญ่

  • อบรมปีละครั้งแล้วจบ คนใหม่เริ่มงานโดยไม่รู้ช่องทางแจ้งเหตุจนกว่าจะถึงรอบอบรมถัดไป

  • ลงโทษคนที่แจ้งว่าตัวเองพลาด ครั้งหน้าจะไม่มีใครแจ้ง และองค์กรจะรู้เหตุจากคนนอก

  • NDA ไม่บอกว่าผูกพันนานแค่ไหน หน้าที่หลังพ้นสภาพต้องชัดทั้งในสัญญาและในวันสุดท้าย ให้ฝ่ายกฎหมายกำหนดระยะเวลา

สัญญาช่วยหลังเกิดเหตุ ไม่ได้ช่วยกันเหตุ

ถ้าแหล่งข้อมูลเห็นต่าง

  • ตรวจประวัติอาชญากรรมทุกตำแหน่งไหมบางบริษัทตรวจทุกคน เราแนะนำเฉพาะตำแหน่งที่มีสิทธิ์สูง เพราะเป็นข้อมูลอ่อนไหวตาม PDPA [1] และมาตรฐานให้คัดกรองตามสัดส่วนความเสี่ยง หลักเกณฑ์ละเอียดให้ปรึกษาฝ่ายกฎหมาย
  • ลงโทษคนที่คลิก phishing จำลองไหมบางองค์กรลงโทษเพื่อให้จำ เราไม่ลงโทษการคลิก เพราะเป้าของการอบรมคือเปลี่ยนพฤติกรรม [4] และเราต้องการให้คนแจ้ง จึงวัดอัตรารายงานเป็นหลัก
  • A.6.4 ต้องมีขั้นตอนวินัยแยกของ ISMS ไหมไม่จำเป็น ใช้ข้อบังคับการทำงานที่มีอยู่ได้ ถ้าข้อบังคับอ้างถึงนโยบายความมั่นคงปลอดภัยชัดเจน และพนักงานรับทราบ
เราบอกว่าเลือกแบบไหนและเพราะอะไร

แบบทดสอบ

1. ผลตรวจภายใน F1 ขององค์กรสมมติ แก้ที่สาเหตุแบบใดจึงถูกต้องที่สุด
2. บริษัทต้องการตรวจประวัติอาชญากรรมของผู้สมัครตำแหน่ง Platform ข้อใดเหมาะที่สุด
3. พนักงานคนหนึ่งตอบไม่ได้ว่ากติกาการทำงานจากที่สาธารณะคืออะไร แต่คนอื่นที่สัมภาษณ์ตอบได้ทั้งหมด ควรเป็นผลระดับใด

แม่แบบขององค์กรสมมติ

ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร แต่งขึ้นเองทั้งหมด ไม่ได้คัดลอกจากที่ใด และไม่ใช่ข้อความของมาตรฐาน

  • ขั้นตอนเข้างาน ย้ายงาน และพ้นสภาพ (Joiner-Mover-Leaver)DOCX · Markdown

คำศัพท์ในบทนี้

Screening การคัดกรองก่อนจ้าง
การตรวจข้อมูลของผู้สมัครตามสัดส่วนความเสี่ยงของตำแหน่ง และตามที่กฎหมายอนุญาต
Joiner-Mover-Leaver (JML) เข้างาน ย้ายงาน พ้นสภาพ
ขั้นตอนเดียวที่ให้ เปลี่ยน และถอนสิทธิ์ตามสถานะของพนักงานในระบบ HR
Non-disclosure agreement (NDA) ข้อตกลงรักษาความลับ
ข้อผูกพันทางกฎหมายว่าจะไม่เปิดเผยข้อมูลลับ ใช้กับพนักงาน ผู้รับเหมา และคู่ค้า
Disciplinary process กระบวนการทางวินัย
ขั้นตอนที่ประกาศไว้ก่อนสำหรับจัดการผู้ฝ่าฝืน แยกความพลาดโดยสุจริตออกจากการจงใจ
Insider threat ภัยจากคนใน
ความเสี่ยงที่คนที่มีหรือเคยมีสิทธิ์เข้าถึงจะทำให้องค์กรเสียหาย ทั้งโดยตั้งใจและไม่ตั้งใจ
Remote working การทำงานนอกสำนักงาน
การทำงานจากบ้าน ร้านกาแฟ หรือระหว่างเดินทาง ซึ่งข้อมูลออกไปนอกพื้นที่ที่บริษัทควบคุม

แหล่งอ้างอิง 10 รายการ

ตรวจทานล่าสุด 12 พ.ย. 2569 · ระดับความมั่นใจของเนื้อหา: ปานกลาง

  1. Personal Data Protection Act B.E. 2562 (2019) Unofficial Translation (copy of the PDPC translation hosted by KMUTT; pdpc.or.th returned HTTP 403 on 2026-11-12) — สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) — hosted by KMUTT, 2019-05-27 · ระดับแหล่ง Thai official
  2. Thailand: Operationalising PDPA – Lawful Basis, Sensitive Personal Data, and Data Processing Safeguards — Tilleke & Gibbins (first published by OneTrust DataGuidance), 2022-11-01 · ระดับแหล่ง 3
  3. Amendment Labour Protection Act B.E. 2541 (1998) — LawPlus Ltd. (Kowit Somwaiya), 2017-06 (NCPO Order 21/2560 effective 2017-04-04) · ระดับแหล่ง 3
  4. NIST SP 800-50 Rev. 1, Building a Cybersecurity and Privacy Learning Program — NIST, 2024-09 · ระดับแหล่ง 1
  5. Defining Insider Threats — CISA, live page · ระดับแหล่ง 1
  6. Tesla reveals insider data breach affected 75,000 current, former employees — SiliconANGLE (Maria Deutscher), 2023-08-21 · ระดับแหล่ง 4
  7. ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เรื่อง มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565 — คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล / สคส., 2022-06-20 · ระดับแหล่ง Thai official
  8. NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0 Reference Tool export - all informative references (XLSX) — NIST CSRC, live export · ระดับแหล่ง 1
  9. CSF 2.0 Informative References — NIST, live page · ระดับแหล่ง 1
  10. CIS Controls Navigator v8.1 (mapping to ISO/IEC 27001:2022) — Center for Internet Security, online tool, current version 8.1 · ระดับแหล่ง 1

PDPA ม.26 แนวทาง NIST และนิยาม insider ของ CISA เปิดอ่านจากแหล่งทางการ เรื่องข้อบังคับการทำงานมาจากบทความสำนักงานกฎหมาย ส่วนรายละเอียดกฎหมายแรงงานเรื่องการตรวจประวัติและโทษทางวินัยยังไม่ได้อ่านตัวบท จึงเขียนให้ปรึกษาฝ่ายกฎหมายหรือ HR

เว็บนี้อ้างข้อกำหนดและ control ด้วยหมายเลขและอธิบายด้วยคำของเราเอง ไม่ได้คัดลอกข้อความมาตรฐาน เมื่อจะนำไปปฏิบัติหรือขอการรับรอง ต้องใช้ตัวมาตรฐานฉบับจริงที่ซื้อจาก ISO หรือ สมอ.