สรุปบทนี้
ผู้บริหารตั้งเป้าก่อน: ระบบต้องกลับมาใช้งานได้ภายในกี่ชั่วโมง (RTO เวลากู้ระบบเป้าหมาย ต้องสั้นกว่าระยะหยุดนานสุดที่ธุรกิจยอมได้) และยอมเสียข้อมูลย้อนหลังได้กี่นาที (RPO) แล้ว ICT จึงออกแบบให้ทำได้
พิสูจน์ด้วยการซ้อมกู้จริงและจับเวลา · ผลซ้อมที่พบช่องว่างคือผลที่มีค่า ไม่ใช่ความล้มเหลว
ตอนวิกฤต คนมักผ่อนกติกาเพื่อให้งานเดิน · คิดไว้ก่อนว่า MFA สิทธิ์ฉุกเฉิน log และการอนุมัติ change ยังทำงานอย่างไร
- 6.1.2 ข้อกำหนดของมาตรฐาน (เลขข้อ)
- A.8.13 control ใน Annex A ดูชื่อทุกข้อ
- R05 ความเสี่ยงในทะเบียนขององค์กรสมมติ
- E44 หลักฐานตัวอย่าง
- ISMS-SC-01 รหัสเอกสาร
- [1] แหล่งอ้างอิงท้ายบท
- วันที่ของบริษัทสมมติเป็นเรื่องเล่าปี 2026–2029 (เริ่มโครงการ ม.ค. 2026 ได้ใบรับรอง ธ.ค. 2026) ไม่ผูกกับวันที่ปัจจุบัน
ทำสิ่งนี้ตอนนี้
- ถามผู้บริหารหนึ่งคำถาม: ถ้าระบบหลักหยุด ลูกค้าทนได้นานสุดกี่ชั่วโมง แล้วเทียบกับคำตอบของทีมที่ดูแลระบบ · ถ้าตัวเลขต่างกัน นั่นคือจุดเริ่มของ BIA
- หาวันที่ซ้อมกู้ระบบครั้งล่าสุด และดูว่ามีเวลาที่จับจริงหรือไม่ · ถ้าไม่เคยซ้อม เริ่มจาก tabletop หนึ่งชั่วโมงกับสถานการณ์ "region หลักใช้ไม่ได้"
- ตรวจว่าสำเนา backup อย่างน้อยหนึ่งชุดอยู่นอกบัญชีหรือผู้ดูแลชุดเดียวกับ production หรือไม่
สอง control และบทที่เกี่ยวข้อง
ลูกค้า SaaS ทนระบบล่มได้ไม่นาน และช่วงวิกฤตคือช่วงที่คนผ่อนกติกาง่ายที่สุด บทนี้มีสอง control ที่ตอบสองคำถาม ระบบกลับมาทันเป้าที่ธุรกิจตั้งไหม และระหว่างวิกฤตกติกาความปลอดภัยยังทำงานไหม
Annex A ไม่ได้บังคับให้ทำทุกข้อ องค์กรเลือก control จากผลประเมินความเสี่ยงและข้อผูกพันตามกฎหมายหรือสัญญา เทียบกับ Annex A ว่าไม่ตกหล่น แล้วเขียนเหตุผลทั้งข้อที่ใช้และไม่ใช้ไว้ใน SoA (6.1.3) ดูบท ประเมินความเสี่ยงและ SoA
- A.8.13 และ A.8.14สำรองข้อมูลและระบบสำรอง คือเครื่องมือที่ทำให้ถึงเป้า อยู่ในบทงานปฏิบัติการ backup และ log
- แผนรับมือเหตุการณ์เมื่อระบบหยุดเพราะการโจมตี ใช้แผนรับมือเหตุคู่กับแผนนี้ ดูบท การจัดการเหตุการณ์
- เส้นแบ่งกับผู้ให้บริการคลาวด์ส่วนที่ผู้ให้บริการรับประกันกับส่วนที่เราต้องออกแบบเอง ดูบท ผู้ให้บริการและคลาวด์
-
A.5.29 ฉุกเฉินแต่ไม่ลดการป้องกัน
ช่วงวิกฤต เช่น น้ำท่วมจนต้องย้ายไปทำงานที่บ้านทั้งบริษัท คนมักผ่อนกติกาเพื่อให้งานเดิน จึงคิดไว้ก่อนว่าตอนนั้น MFA การคุมสิทธิ์ และการเฝ้า log ยังทำงานอย่างไร และใครอนุมัติข้อยกเว้นชั่วคราวได้
องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R04, R11
E21แผนความต่อเนื่องและผลซ้อมกู้ระบบข้าม region
ตอนระบบล่ม ทีมใช้สิทธิ์ฉุกเฉินอย่างไร และมีใครตรวจหลังจากนั้น
-
A.5.30 ระบบล่มแล้วกลับมาทันเวลา ใหม่ 2022
ลูกค้า SaaS ทนระบบล่มได้ไม่นาน จึงตกลงกับฝ่ายธุรกิจก่อนว่าระบบไหนต้องกลับมาภายในกี่ชั่วโมง และยอมเสียข้อมูลได้กี่นาที แล้วเตรียมระบบหลาย availability zone แผนกู้ และซ้อมกู้จริงให้ทำได้ตามตัวเลขนั้น
องค์กรสมมติใช้ ความเสี่ยง R04, R08
E21แผนความต่อเนื่องและผลซ้อมกู้ระบบข้าม region
RTO ของระบบเงินเดือนคือเท่าไร ขอดูผลทดสอบที่พิสูจน์ว่าทำได้
เป้ามาจากธุรกิจ ไม่ใช่จากทีม IT
NIST อธิบายว่าเวลากู้ระบบเป้าหมายต้องสั้นกว่าระยะหยุดนานสุดที่ธุรกิจยอมได้ เพราะหลังระบบกลับมา ยังต้องมีเวลาตรวจและทำงานที่ค้างให้เสร็จ ส่วนข้อมูลที่ยอมเสียได้เป็นอีกตัวเลขหนึ่งที่ไม่นับรวมกัน [3]
ISO/IEC 27031 ฉบับ 2.0 ปี 2025 เป็นแนวทางความพร้อมของ ICT เพื่อความต่อเนื่องทางธุรกิจ ใช้ได้กับองค์กรทุกขนาด [1] องค์กรสมมติใช้แนวคิดนี้ตั้งตัวเลขสี่ตัว ผู้บริหารเป็นคนอนุมัติ ไม่ใช่ทีม Platform
- MTPD 48 ชั่วโมงระยะหยุดนานสุดที่ธุรกิจยอมได้ เกินนี้ลูกค้าที่ปิดงวดจะจ่ายเงินเดือนพนักงานไม่ทัน
- RTO 8 / 24 ชั่วโมงเวลากู้เป้าหมาย 8 ชั่วโมงเมื่อปัญหาอยู่ใน region เดียว (ตรงกับการทดสอบกู้คืนรายไตรมาส) 24 ชั่วโมงเมื่อ region ล่มทั้งหมด · ต้องสั้นกว่า MTPD เพราะหลังกู้ยังต้องมีเวลาตรวจข้อมูล
- RPO 1 ชั่วโมงข้อมูลย้อนหลังที่ยอมเสียได้ ทั้งกรณีใน region และข้าม region ตัดสินว่าต้องสำรองหรือทำสำเนาถี่แค่ไหน
- MBCOระดับบริการขั้นต่ำระหว่างกู้ เช่น คำนวณและส่งไฟล์เงินเดือนได้ แม้รายงานวิเคราะห์ยังใช้ไม่ได้
แผนขององค์กรสมมติเขียนเป้าเหล่านี้ไว้คู่กับสิ่งที่ต้องคงไว้ตอนวิกฤต
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
แผนกู้คืนระบบจากภัยพิบัติ
1. ภัยพิบัติที่ครอบคลุม
แผ่นดินไหว อัคคีภัย น้ำท่วมห้องเซิร์ฟเวอร์ สงคราม
2. RTO
ทุกระบบ 1 ชั่วโมง
3. ระหว่างเกิดเหตุ
ให้ทุกคนใช้วิธีที่เร็วที่สุด
หน้า 1 จาก 25 หน้า
- ไม่ตอบข้อใด บริษัทไม่มีห้องเซิร์ฟเวอร์ สถานการณ์ไม่ได้มาจากทะเบียนความเสี่ยง
- A.5.30 ทีม IT ตั้งเอง ผู้บริหารไม่ได้อนุมัติ และยังไม่มีใครพิสูจน์ว่าทำได้
- A.5.29 เปิดทางให้ปิด MFA และแชร์รหัส admin โดยไม่มีใครอนุมัติ
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
แผนความต่อเนื่องด้าน ICT และบันทึกการซ้อม
1. เป้าที่ผู้บริหารอนุมัติ
ปัญหาใน region เดียว: RTO 8 ชม. · region ล่มทั้งหมด: RTO 24 ชม. · RPO 1 ชม. ทั้งสองกรณี
3. สิ่งที่ต้องคงไว้ตอนวิกฤต
MFA แบบ passkey · break-glass 2 บัญชีที่แจ้งเตือนเมื่อใช้ · log เข้าที่เก็บรวมศูนย์ · change ฉุกเฉินมีบันทึกและอนุมัติย้อนหลัง
ส่วนที่ 1 และ 3 · ฉบับเต็มดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- A.5.30 ระยะหยุดนานสุดที่ยอมได้ 48 ชั่วโมง ทุก RTO สั้นกว่านั้น
- A.5.29 เขียนไว้ก่อนเกิดเหตุ ไม่ต้องตัดสินใหม่ตอนตีสอง · ยังไม่ระบุว่าต้องอนุมัติย้อนหลังภายในกี่วัน internal audit ครั้งที่ 1 บันทึกเป็นข้อสังเกต OBS-1 กรอบเวลาจะอยู่ในขั้นตอน change
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
DOCX Markdownสถานการณ์ที่ต้องเตรียม
แผนที่ดีเริ่มจากทะเบียนความเสี่ยงของบริษัทเอง ไม่ใช่รายการภัยพิบัติทั่วไป และต้องรวมกรณีที่ระบบคู่หายพร้อมกัน
- zone เดียวล่มระบบหลาย availability zone รับต่อเอง ซ้อมด้วยการปิด zone ในสภาพแวดล้อมทดสอบ
- region ล่มทั้งหมดR04 กู้ใน region สำรองภายใน 24 ชั่วโมง ซ้อมปีละครั้ง
- บัญชีคลาวด์ใช้ไม่ได้ถูกลบโดยผิดพลาดหรือถูกยึด ระบบคู่ในบัญชีเดียวกันจะหายพร้อมกัน องค์กรสมมติเก็บ backup ในบัญชีแยกจาก production
- ransomware ทั้งระบบซ้อมกรณีทุกระบบใช้ไม่ได้พร้อมกัน ไม่ใช่ทีละระบบ [6]
- คนสำคัญไม่อยู่R11 runbook และเวรสำรอง เพื่อไม่ให้การกู้ขึ้นกับคนเดียว
- สำนักงานเข้าไม่ได้เช่น น้ำท่วม ทุกคนทำงานจากบ้าน ระบบอยู่บนคลาวด์ ผลกระทบต่ำตามทะเบียนบริบท และ management review ครั้งที่ 2 ยืนยัน
พิสูจน์ด้วยการซ้อม
แผนกู้ระบบที่ไม่เคยซ้อมบอกไม่ได้ว่าใช้เวลาจริงเท่าไร NIST แนะนำให้เลือกระดับการซ้อมตามผลกระทบของระบบ [3]
- 1tabletopอภิปรายตามสถานการณ์ ทดสอบบทบาทและการตัดสินใจ ใช้เวลา 1–2 ชั่วโมง
- 2functionalลงมือทำบางส่วนจริง เช่น กู้ฐานข้อมูลจากสำรอง หรือกู้ทั้งระบบใน region สำรองโดยไม่ย้ายลูกค้า
- 3full failoverย้ายบริการไปที่สำรองจริงแล้วย้ายกลับ เสี่ยงและแพงที่สุด ต้องวางแผนกับลูกค้า
องค์กรสมมติซ้อมกู้ข้าม region ครั้งแรกในเดือน 7 ทันเป้าสำหรับขั้นที่ซ้อม แต่ยังไม่ได้ซ้อมการย้ายลูกค้าและเปลี่ยน DNS และพบช่องว่างสามข้อ ช่องว่างเหล่านั้นคือผลที่มีค่าที่สุดของการซ้อม
- 09:00เริ่มซ้อมสมมติ region หลักใช้ไม่ได้ทั้งหมด CTO เป็นผู้นำ
- 09:20เปิดบัญชี break-glassระบบแจ้งเตือนเข้าช่อง security ตามปกติ บันทึกใน E36
- 11:30โครงสร้างพื้นฐานพร้อมสร้างจาก IaC ใน region สำรอง
- 14:30secret ไม่ครบกุญแจและ secret บางส่วนไม่ได้ทำสำเนาข้าม region ต้องสร้างด้วยมือ เสียเวลาราว 3 ชั่วโมง
- 22:10ฐานข้อมูลกู้เสร็จจากสำเนาข้าม region ข้อมูลหาย 40 นาที ทันเป้า 1 ชั่วโมง
- 00:40ทดสอบผ่านบัญชีทดสอบคำนวณและส่งออกไฟล์เงินเดือนได้ รวม 15 ชั่วโมง 40 นาที ทันเป้า 24 ชั่วโมงสำหรับขั้นที่ซ้อม ยังไม่รวมการย้ายลูกค้าและเปลี่ยน DNS (แผนซ้อมครั้งถัดไป)
- 2026-07-24ทบทวนหลังซ้อมปิดบัญชี break-glass ทบทวน log และเปิดงานแก้ 3 ข้อ
ซ้อมกู้ PeopleFlow ข้าม region
1 สถานการณ์
ทีม Platform ซ้อมสถานการณ์ region หลักของผู้ให้บริการคลาวด์ใช้ไม่ได้ทั้งหมด แล้วกู้ PeopleFlow ใน region สำรองจากสำเนาจริง โดยยังไม่ย้ายลูกค้า
2 ความเสี่ยง
R04 ผู้ให้บริการคลาวด์ล่มทั้ง region
A.5.30A.5.29
3 control และหลักฐาน
- A.5.30 ระบบล่มแล้วกลับมาทันเวลา
- A.8.14 มีระบบสำรองไม่ให้ล่มจุดเดียว
- A.5.29 ฉุกเฉินแต่ไม่ลดการป้องกัน
- E21 แผนความต่อเนื่องและผลซ้อมกู้ระบบข้าม region
- E36 log การขอสิทธิ์ชั่วคราวและการใช้บัญชี break-glass
4 auditor ตรวจ
ผ่าน
internal audit ครั้งที่ 1 สุ่มรายงานซ้อมใน E21 เห็นเวลาที่จับจริง 15 ชั่วโมง 40 นาทีสำหรับขั้นที่ซ้อม เทียบเป้า 24 ชั่วโมง รายงานระบุว่ายังไม่รวมการย้ายลูกค้าและการเปลี่ยน DNS งานแก้ 3 ข้อมีเจ้าของ และการใช้บัญชี break-glass ระหว่างซ้อมถูกทบทวนวันถัดไป (E36)
ผู้ตรวจดูเวลาที่จับจริง ไม่ใช่ตัวเลขในแผน และดูว่าสิทธิ์ฉุกเฉินที่ใช้ระหว่างซ้อมถูกตรวจย้อน
- สถานการณ์: แผนกู้ข้าม region ที่ไม่เคยซ้อม บอกไม่ได้ว่าใช้เวลาจริงเท่าไร
- ความเสี่ยง: R04 ผู้ให้บริการคลาวด์ล่มทั้ง region · 2 × 3 = 6 · แผนจัดการคือหลาย availability zone กู้ข้าม region ภายใน 24 ชั่วโมง และประกันภัยไซเบอร์
- control และหลักฐาน: ซ้อมแล้วกู้ได้ใน 15 ชั่วโมง 40 นาที ข้อมูลหาย 40 นาที ทันเป้าสำหรับขั้นที่ซ้อม ยังไม่รวมการย้ายลูกค้าและเปลี่ยน DNS · พบช่องว่าง 3 ข้อ (secret ไม่ครบ ขั้นตอน DNS อยู่ในหัวคนเดียว log ใน region สำรองไม่เข้าที่เก็บรวมศูนย์) · คงเหลือ 2 × 3 = 6 เพราะ region ล่มทั้งหมดยังหยุดเกิน 8 ชั่วโมง CTO และ ISMS manager ยอมรับร่วมกัน
- auditor ตรวจ: ผู้ตรวจดูเวลาที่จับจริง ไม่ใช่ตัวเลขในแผน และดูว่าสิทธิ์ฉุกเฉินที่ใช้ระหว่างซ้อมถูกตรวจย้อน
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
แผนกู้คืนระบบจากภัยพิบัติ
4. การทดสอบ
จะทดสอบเมื่อมีเวลา
หน้า 2 จาก 25 หน้า
- A.5.30 ไม่มีรอบ ไม่มีเจ้าของ ไม่มีบันทึก
บริษัท ตัวอย่างซอฟต์แวร์ จำกัด
แผนความต่อเนื่องด้าน ICT และบันทึกการซ้อม
4. รอบการซ้อม
กู้ข้าม region ปีละครั้ง · ทดสอบกู้คืน backup รายไตรมาส · tabletop ปีละครั้ง
5. ผลซ้อม 2026-07-23
กู้ได้ใน 15 ชม. 40 นาที ข้อมูลหาย 40 นาที · งานแก้ 3 ข้อ
ส่วนที่ 4 และ 5 · ฉบับเต็มดาวน์โหลดได้ด้านล่าง
- A.5.30 แต่ละรอบมีเจ้าของ (CTO · Head of Platform · ISMS manager) ทุกการซ้อมจับเวลาจริงและบันทึกผล
- A.5.30 · 10.2 งานแก้: secret ข้าม region · DNS ใน runbook · log จาก region สำรอง ผลซ้อมที่พบช่องว่างกลายเป็นงานแก้ที่มีเจ้าของ
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร
ความปลอดภัยตอนวิกฤต
ตอนระบบล่ม ทุกคนอยากให้งานเดินเร็วที่สุด ถ้าไม่ได้ตัดสินไว้ก่อน ทางลัดจะเกิดขึ้นเองและไม่มีบันทึก A.5.29 จึงให้คิดล่วงหน้าว่าทางลัดใดยอมได้ ใครอนุมัติ และตรวจย้อนอย่างไร
ทางลัดที่มักเกิด
- ปิด MFA ชั่วคราวเพราะเข้าระบบไม่ได้
- แชร์รหัส admin ในกลุ่มแชต
- แก้ค่าบน production ตรงโดยไม่มีบันทึก
- เปิด firewall กว้างไว้ก่อนแล้วลืมปิด
- ส่งไฟล์ลูกค้าผ่านอีเมลส่วนตัว
ทางลัดที่วางไว้ก่อน
- บัญชี break-glass 2 บัญชีที่มี passkey เก็บแยก และแจ้งเตือนเมื่อใช้ (E36)
- สิทธิ์ชั่วคราวที่หมดอายุเอง
- change ฉุกเฉินที่บันทึก (E50) แล้วอนุมัติย้อนหลังภายในกรอบเวลาที่ขั้นตอนกำหนด
- ข้อยกเว้นทุกข้อมีผู้อนุมัติและวันหมด
- ทบทวนทุกทางลัดหลังเหตุ
ตัวอย่างนี้มาจาก internal audit ครั้งที่ 1 ทางลัดมีบันทึกครบ แต่ขั้นตอนยังไม่กำหนดกรอบเวลา
แก้ production ด่วนตอนระบบมีปัญหา
1 สถานการณ์
ระบบมีปัญหาตอนกลางคืน วิศวกรต้องแก้ค่าบน production ทันทีโดยไม่รอ review ตามปกติ
2 ความเสี่ยง
R16 การเปลี่ยนแปลง production ที่ไม่ผ่านการอนุมัติ
A.5.29A.8.32
3 control และหลักฐาน
- A.5.29 ฉุกเฉินแต่ไม่ลดการป้องกัน
- A.8.32 แก้ระบบต้องมีคนรีวิว
- A.8.18 จำกัดเครื่องมือที่ข้ามการควบคุม
- E50 บันทึกการเปลี่ยนแปลง: pull request ที่อนุมัติและ deploy log
- E36 log การขอสิทธิ์ชั่วคราวและการใช้บัญชี break-glass
4 auditor ตรวจ
observation
internal audit ครั้งที่ 1 ตรวจ emergency change ทั้ง 2 รายการ ทั้งคู่ได้รับอนุมัติย้อนหลัง แต่ขั้นตอนไม่กำหนดว่าต้องอนุมัติภายในกี่วัน บันทึกเป็นข้อสังเกต OBS-1
อนุมัติย้อนหลังครบ แต่ไม่มีกรอบเวลา จึงยังไม่ใช่ NC แต่เป็นข้อสังเกต · management review ครั้งที่ 2 มอบ VP Engineering กำหนดกรอบเวลาในขั้นตอน change เรื่องเล่ายังไม่ได้บันทึกว่ากำหนดแล้ว ผู้ตรวจรอบถัดไปจึงควรถามสถานะ
- สถานการณ์: ตอนวิกฤต ทางลัดที่ไม่มีบันทึกคือจุดที่ความปลอดภัยหย่อนมากที่สุด
- ความเสี่ยง: R16 การเปลี่ยนแปลง production ที่ไม่ผ่านการอนุมัติ · 3 × 3 = 9 · A.5.29 ให้คิดไว้ก่อนว่าตอนฉุกเฉินกติกาใดยังต้องคงอยู่
- control และหลักฐาน: ทางลัดที่อนุญาต: change ฉุกเฉินที่ถูกบันทึก (E50) และสิทธิ์ชั่วคราวที่มี log (E36) แล้วอนุมัติย้อนหลัง · คงเหลือ 2 × 2 = 4
- auditor ตรวจ: อนุมัติย้อนหลังครบ แต่ไม่มีกรอบเวลา จึงยังไม่ใช่ NC แต่เป็นข้อสังเกต · management review ครั้งที่ 2 มอบ VP Engineering กำหนดกรอบเวลาในขั้นตอน change เรื่องเล่ายังไม่ได้บันทึกว่ากำหนดแล้ว ผู้ตรวจรอบถัดไปจึงควรถามสถานะ
auditor จะขอดูอะไร
RTO ของ PeopleFlow คือเท่าไร ใครตัดสิน ขอดูผลทดสอบที่พิสูจน์ว่าทำได้
ยอมรับ
- เป้าที่ผู้บริหารอนุมัติในแผน และรายงานซ้อมที่จับเวลาจริง (E21)
ไม่พอ
- ตัวเลขจากหน้าเว็บของผู้ให้บริการคลาวด์
- แผนที่ไม่เคยซ้อม
ตอนซ้อมหรือเกิดเหตุ ทีมใช้สิทธิ์ฉุกเฉินอย่างไร มีใครตรวจหลังจากนั้น
ยอมรับ
- log บัญชี break-glass และบันทึกการทบทวนหลังใช้ (E36)
ไม่พอ
- "ใช้บัญชี admin ของหัวหน้าทีม"
ถ้าบัญชีคลาวด์ทั้งบัญชีใช้ไม่ได้ ข้อมูลอยู่ที่ไหนอีก
ยอมรับ
- สำเนาในบัญชี backup แยกจาก production และผลทดสอบกู้คืนจากสำเนานั้น (E44)
ไม่พอ
- "เรามีสองโซนแล้ว" โดยทั้งสองอยู่ในบัญชีเดียวกัน
ถ้าสำนักงานเข้าไม่ได้หนึ่งสัปดาห์ control ไหนยังทำงาน
ยอมรับ
- แผนที่ระบุว่าทำงานจากบ้านได้ทั้งบริษัท พร้อมรายงาน MDM และ SSO ที่ยืนยันว่ามาตรการทำงานนอกสำนักงาน
ไม่พอ
- แผนที่พึ่งการเข้าสำนักงานเพื่อเปิดระบบ
ทำแบบพอดี vs ทำเกิน
BIA
พอดี: หนึ่งตารางต่อบริการหลัก ผู้บริหารอนุมัติ MTPD RTO RPO
ทำเกิน: แบบสอบถาม BIA ทุกแผนก 40 หน้า
แผน
พอดี: 5 หน้า: เป้า สถานการณ์จากทะเบียนความเสี่ยง ผู้รับผิดชอบ สิ่งที่ต้องคงไว้ตอนวิกฤต รอบซ้อม
ทำเกิน: แผนภัยพิบัติทุกชนิดรวมสงครามและแผ่นดินไหว
การซ้อม
พอดี: functional ข้าม region ปีละครั้ง และทดสอบกู้คืนรายไตรมาส
ทำเกิน: failover ลูกค้าจริงทุกไตรมาส
ระบบสำรอง
พอดี: หลาย zone และแผนกู้ข้าม region ตามเป้า
ทำเกิน: สองผู้ให้บริการคลาวด์ทำงานพร้อมกันตลอดเวลาก่อนรู้ว่าเป้าต้องการ
ความปลอดภัยตอนวิกฤต
พอดี: รายการสั้นของสิ่งที่ต้องคงไว้ และทางลัดที่อนุญาตพร้อมผู้อนุมัติ
ทำเกิน: ห้ามทางลัดทุกชนิดจนทีมต้องหาทางลัดที่ไม่มีบันทึกเอง
"พอดี" คือคำแนะนำของเราสำหรับองค์กร 30–300 คน ไม่ใช่ข้อกำหนดของมาตรฐาน ทำมากกว่านี้ได้ถ้ามีเหตุผลจากความเสี่ยง
nonconformity ตัวอย่าง
สถานการณ์ฝึก · SoA ระบุว่า A.5.30 ทำแล้ว dashboard แสดงว่าพร้อมกู้ข้าม region แต่ไม่เคยซ้อมเลยตั้งแต่ทำแผน และแผนอ้าง region สำรองที่บริษัทเลิกใช้ไปแล้ว
control ไม่มีอยู่จริงทั้งที่ระบบรายงานว่ามี องค์กรจึงตัดสินใจบนข้อมูลที่ผิด · ISO/IEC 17021-1 นับเป็น major เมื่อ NC ทำให้สงสัยอย่างมีนัยสำคัญว่าระบบให้ผลตามที่ตั้งใจได้ [12] ถ้าเป็นแค่ซ้อมเลยรอบไปหนึ่งครั้งโดยแผนยังตรงกับระบบจริง จะเป็น minor
ซ้อมหนึ่งครั้งก่อนวันตรวจติดตาม
corrective action ที่ถึงราก
ให้แผนผูกกับ IaC ที่ใช้จริง ซ้อมเป็นรอบในปฏิทิน ISMS พร้อมเจ้าของ ให้ dashboard ดึงสถานะจากผลซ้อมล่าสุด และให้ผลซ้อมเป็นข้อมูลนำเข้า management review
สถานการณ์ฝึก · ซ้อมกู้ข้าม region แล้ว พบว่า secret ไม่ได้ทำสำเนา แต่ 5 เดือนต่อมางานแก้ยังไม่มีเจ้าของ
ซ้อมแล้วจริง กระบวนการส่วนใหญ่ทำงาน แต่ผลซ้อมไม่ถูกนำไปแก้
มอบงานให้ทีม Platform
corrective action ที่ถึงราก
รายงานซ้อมต้องเปิดงานแก้ในระบบ ticket พร้อมเจ้าของก่อนปิดรายงาน และงานค้างจากการซ้อมเป็นวาระประจำของคณะทำงาน ISMS
สถานการณ์ฝึก · RTO ในแผนทีม IT ตั้งเอง ยังไม่ได้ผ่านการอนุมัติของผู้บริหาร แต่ผลซ้อมทำได้ตามตัวเลขนั้น
ยังไม่ผิด แต่อาจไม่ตรงกับสิ่งที่ธุรกิจต้องการจริง
ไม่ทำอะไร เพราะซ้อมผ่าน
corrective action ที่ถึงราก
นำ BIA เข้าคณะทำงาน ISMS แล้วให้ MD อนุมัติตัวเลขในแผนฉบับถัดไป
กฎหมายไทยและกรอบอื่น
NIST CSF 2.0
- PR.IR-03มีกลไกให้ได้ความทนทานตามเป้า ทั้งสถานการณ์ปกติและไม่ปกติ informative reference ในแคตตาล็อก OLIR ของ NIST (ผู้อื่นจัดทำ) โยงกับ A.5.29 และเราเห็นว่าใกล้กับ A.5.30 ด้วย [10]
- RC.RP-01เริ่มส่วนกู้คืนของแผนระหว่างหรือหลังรับมือเหตุ reference ในแคตตาล็อก OLIR (ผู้อื่นจัดทำ) โยงกับ A.5.29 [10]
- RC.RP-02เลือก กำหนดขอบเขต จัดลำดับ และลงมือกู้คืน reference ในแคตตาล็อก OLIR (ผู้อื่นจัดทำ) โยงกับ A.5.30 [10]
- ID.IM-04แผนรับมือและแผนอื่นถูกดูแลและปรับปรุง ใกล้กับการทบทวนแผนหลังซ้อม [10]
CIS Controls v8.1
- 17.7ซ้อมรับมือเหตุเป็นประจำ CIS โยงกับ A.5.30 · CIS ไม่ได้ map A.5.29 [11]
อื่น ๆ
การ map เป็นการเทียบเจตนาโดยประมาณ ไม่ได้หมายความว่าทำข้อหนึ่งแล้วผ่านอีกกรอบหนึ่งโดยอัตโนมัติ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
แผนที่ไม่เคยซ้อม ตัวเลข RTO ในแผนเป็นแค่ความหวังจนกว่าจะจับเวลาจริง
"มีสองโซนแล้ว ปลอดภัย" ระบบคู่ในบัญชีหรือผู้ดูแลชุดเดียวกันหายพร้อมกันได้ ดังกรณี UniSuper [5]
มี backup แต่ไม่มีที่ให้กู้ British Library มีสำเนาข้อมูลที่ปลอดภัย แต่ผู้โจมตีทำลายเซิร์ฟเวอร์จนไม่มีโครงสร้างพื้นฐานให้กู้ การกู้จึงใช้เวลาหลายเดือน [6] แผนต้องรวมการสร้างโครงสร้างใหม่ ไม่ใช่แค่สำเนาข้อมูล
ทีม IT ตั้ง RTO เอง ตัวเลขต้องมาจากผลกระทบทางธุรกิจที่ผู้บริหารยอมรับ
ผ่อนกติกาตอนวิกฤตโดยไม่บันทึก ทางลัดที่ไม่มีใครอนุมัติและไม่มี log กลายเป็นช่องโหว่ที่ค้างอยู่หลังเหตุ
ระบบคู่ที่หายพร้อมกัน
ถ้าแหล่งข้อมูลเห็นต่าง
- ต้องทำ ISO 22301 ไหมไม่จำเป็นสำหรับ 27001 · ISO 22301 เป็นมาตรฐานระบบบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจแยกต่างหาก [2] ส่วน A.5.30 เน้นความพร้อมของ ICT ตามที่ ISO/IEC 27031:2025 อธิบาย [1]
- backup ต่างผู้ให้บริการช่วย UniSuper ได้จริง [5] แต่ไม่ใช่ข้อบังคับ บริษัทเล็กอาจเริ่มจากบัญชีแยกที่มีผู้ดูแลต่างชุด แล้วตัดสินขั้นต่อไปด้วยการประเมินความเสี่ยง
- ต้อง failover จริงไหมNIST ผูกระดับการซ้อมกับผลกระทบของระบบ [3] เราเลือก functional ปีละครั้ง เพราะย้ายลูกค้าจริงมีความเสี่ยงสูงกว่าประโยชน์ในตอนนี้
แบบทดสอบ
ผ่านแบบทดสอบบทนี้แล้ว บันทึกไว้ในเครื่องนี้เท่านั้น
แม่แบบขององค์กรสมมติ
ตัวอย่างเพื่อการเรียน ต้องปรับตามบริบทองค์กร แต่งขึ้นเองทั้งหมด ไม่ได้คัดลอกจากที่ใด และไม่ใช่ข้อความของมาตรฐาน
คำศัพท์ในบทนี้
- BIA (Business Impact Analysis) การวิเคราะห์ผลกระทบทางธุรกิจ
- การหาว่าถ้าบริการหยุด จะเสียหายอย่างไรเมื่อเวลาผ่านไป เพื่อตั้งเป้าการกู้คืน
- MTPD / MTD ระยะหยุดนานสุดที่ยอมได้
- เวลาหยุดรวมที่ธุรกิจยอมรับได้ก่อนผลกระทบจะรับไม่ได้
- RTO (Recovery Time Objective) เวลากู้ระบบเป้าหมาย
- เวลาเป้าหมายที่ต้องกู้ระบบให้กลับมาใช้งานได้หลังเหตุ ต้องสั้นกว่าระยะหยุดนานสุดที่ยอมได้ (MTPD)
- RPO (Recovery Point Objective) จุดข้อมูลที่กู้กลับได้
- ข้อมูลย้อนหลังที่ยอมเสียได้ เป็นตัวกำหนดความถี่ของการสำรองหรือทำสำเนา
- MBCO ระดับบริการขั้นต่ำ
- ระดับบริการที่ต้องให้ได้ระหว่างกู้ระบบ ก่อนกลับสู่ปกติเต็มรูปแบบ
- Break-glass account บัญชีฉุกเฉิน
- บัญชีสิทธิ์สูงที่เก็บแยกไว้ใช้เมื่อทางปกติใช้ไม่ได้ ทุกการใช้มีแจ้งเตือนและถูกทบทวน
แหล่งอ้างอิง 12 รายการ
ตรวจทานล่าสุด 12 พ.ย. 2569 · ระดับความมั่นใจของเนื้อหา: ปานกลาง–สูง
- ISO/IEC 27031:2025 Cybersecurity - Information and communication technology readiness for business continuity (edition 2.0)
- ISO 22301:2019
- Contingency Planning Guide for Federal Information Systems (SP 800-34 Rev. 1)
- Sharing details on a recent incident impacting one of our customers (Google Cloud VMware Engine)
- A joint statement from UniSuper and Google Cloud
- Learning lessons from the cyber-attack: British Library cyber incident review
- ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เรื่อง มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565
- ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการในการแจ้งเหตุการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2565
- ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ที่ สกช. 5/2566 เรื่อง หลักเกณฑ์การกำกับดูแลความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology Risk) ของสถาบันการเงินและสถาบันการเงินเฉพาะกิจ พร้อมแนวปฏิบัติ IT risk management และ Third party risk management
- NIST Cybersecurity Framework (CSF) 2.0 Reference Tool export - all informative references (XLSX)
- CIS_Controls_v8.1_Mapping_to_ISO.IEC_27001.2022 (XLSX, 'Last updated June 2024')
- Question 39.1 Findings classification – Nonconformities (FAQ)
นิยาม MTD RTO RPO และระดับการซ้อมยืนยันจาก NIST SP 800-34 ที่เปิดอ่าน ข้อมูล ISO/IEC 27031:2025 มาจากหน้าแคตตาล็อก เหตุ UniSuper มาจากคำแถลงของผู้เกี่ยวข้อง ตัวเลขเป้าหมายและผลซ้อมขององค์กรสมมติออกแบบขึ้นเพื่อการสอน
เว็บนี้อ้างข้อกำหนดและ control ด้วยหมายเลขและอธิบายด้วยคำของเราเอง ไม่ได้คัดลอกข้อความมาตรฐาน เมื่อจะนำไปปฏิบัติหรือขอการรับรอง ต้องใช้ตัวมาตรฐานฉบับจริงที่ซื้อจาก ISO หรือ สมอ.